Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 5:26

ΕΡΩΤΗΣΗ ΝΒ΄ Εφόσον ο Απόστολος λέει άλλοτε μεν: «Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι», άλλοτε δε: «Όχι με οφθαλμοδουλία ως ανθρωπάρεσκοι», ποιος είναι ο κενόδοξος και ποιος ο ανθρωπάρεσκος; ΑΠΑΝΤΗΣΗ Θεωρώ ότι κενόδοξος μεν είναι εκείνος που κάνει ή λέει κάτι αποκλειστικά και μόνο για την εγκόσμια δόξα, αυτήν που προέρχεται από όσους τον βλέπουν ή τον ακούν. Ανθρωπάρεσκος δε είναι εκείνος που πράττει σύμφωνα με το θέλημα κάποιου ανθρώπου με σκοπό να του είναι αρεστός, έστω και αν αυτό που κάνει είναι άξιο ατιμίας.

Ερώτηση ΞΣΤ΄. Τι είναι η έριδα και τι είναι η εριθεία; Απόκριση Έριδα μεν είναι, όταν κάποιος, προκειμένου να μη φανεί κατώτερος από κάποιον άλλον, επιδιώκει να κάνει κάτι· εριθεία δε είναι το να προκαλεί κανείς μέσω αυτών που πράττει επιδεικτικά ή κενόδοξα, και να ερεθίζει τους άλλους σε παρόμοιες πράξεις. Διότι και ο Απόστολος, άλλοτε μεν μνημονεύοντας την εριθεία, επισυνάπτει σε αυτήν την κενοδοξία, λέγοντας: «Να μην κάνετε τίποτα από εριθεία ή κενοδοξία»· άλλοτε πάλι, προτάσσοντας την κενοδοξία, απαγορεύει μαζί με αυτήν και την εριθεία με διαφορετικό όνομα, λέγοντας: «Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι, προκαλώντας ο ένας τον άλλον».

Διότι η φιλονικία, η κενοδοξία και η αυταρέσκεια είναι εντελώς ξένες σε εκείνους που αγωνίζονται νομίμως τον καλόν αγώνα. Γι' αυτό λέει άλλοτε μεν: «Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι»· άλλοτε δε: «Εάν κάποιος φαίνεται ότι είναι φιλόνικος, εμείς δεν έχουμε τέτοια συνήθεια, ούτε οι Εκκλησίες του Θεού»· και άλλοτε: «Οφείλουμε εμείς να μην αρέσουμε στον εαυτό μας»· στα οποία προσθέτει πιο ελεγκτικά: «Διότι και ο Χριστός δεν άρεσε στον εαυτό του».

Δεν βλέπεις πόσο μεγάλο κακό είναι η υποκρισία; Και αυτή είναι καρπός του φθόνου. Διότι η διπλότητα του χαρακτήρα δημιουργείται στους ανθρώπους κυρίως από τον φθόνο, όταν, ενώ κρύβουν το μίσος στο βάθος της ψυχής τους, παρουσιάζουν την επιφάνεια χρωματισμένη με αγάπη· όπως ακριβώς οι ύφαλοι βράχοι, οι οποίοι, καλυμμένοι από λίγο νερό, γίνονται αόρατο κακό για τους απρόσεκτους. Εάν λοιπόν και ο θάνατος ανέβλυσε σε εμάς από εκεί σαν από πηγή, καθώς και η έκπτωση από τα αγαθά, η αποξένωση από τον Θεό, η σύγχυση των θεσμών και η ανατροπή όλων ανεξαιρέτως των καλών της ζωής· ας υπακούσουμε στον Απόστολο και ας μη γινόμαστε κενόδοξοι, προκαλώντας ο ένας τον άλλον και φθονώντας ο ένας τον άλλον. Αλλά μάλλον να γίνουμε χρηστοί, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, όπως ακριβώς και ο Θεός μας συγχώρησε εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Πατέρα συν τω Αγίω Πνεύματι στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Αυτά δεν θα τα πουν εκείνοι που κάνουν την ελεημοσύνη μπροστά στους ανθρώπους, ούτε εκείνοι που λαμβάνουν δόξα ο ένας από τον άλλον· και δεν αναζητούν τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό, και γενικώς εκείνοι που παραβαίνουν την εντολή αυτού που λέει: Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι. Επειδή δε ο Κύριος υπόσχεται ότι, «Εκείνους που με δοξάζουν θα τους δοξάσω», είναι φανερό ότι αυτός που δοξάζει ορθά τον Θεό, είναι δεδοξασμένος από Αυτόν.

Προς Γαλάτας: Φανερά δε είναι τα έργα της σαρκός, τα οποία είναι η μοιχεία, η πορνεία, η ακαθαρσία, η ασέλγεια, η ειδωλολατρία, η μαγεία, οι έχθρες, οι έριδες, οι ζηλοτυπίες, οι θυμοί, οι ραδιουργίες, οι διχοστασίες, οι αιρέσεις, οι φθόνοι, οι φόνοι, οι μέθες, οι κώμοι και τα παρόμοια με αυτά, για τα οποία σας προειδοποιώ, όπως και σας προείπα, ότι αυτοί που πράττουν τέτοια έργα δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Προς Γαλάτας: Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι, προκαλώντας ο ένας τον άλλον και φθονώντας ο ένας τον άλλον. Προς Εφεσίους: Κάθε πικρία, και θυμός, και οργή, και κραυγή, και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς, μαζί με κάθε κακία. Η πορνεία δε, και κάθε ακαθαρσία, ή πλεονεξία, ούτε καν να αναφέρεται μεταξύ σας, όπως ταιριάζει σε αγίους· καθώς και η αισχρότητα, ή η μωρολογία, ή η άσεμνη αστειότητα, τα οποία δεν είναι πρέποντα.

Διότι και οι επιθυμίες, έστω και αν ενοχλούν, μαίνονται μάταια· επειδή, λοιπόν, τόση είναι η ισχύς του Πνεύματος, με αυτό ας ζούμε, σε αυτό ας αρκούμαστε. Αυτό άλλωστε προσθέτει και ο ίδιος λέγοντας: Ας ζούμε, λοιπόν, κατά το Πνεύμα, και στο Πνεύμα ας στοιχούμε, πολιτευόμενοι σύμφωνα με τους δικούς του νόμους. Διότι αυτό σημαίνει το «Ας στοιχούμε»· δηλαδή, ας αρκεστούμε στη δύναμη του Πνεύματος και ας μην επιζητούμε την προσθήκη που προέρχεται από τον Νόμο. Έπειτα, αποδεικνύοντας ότι εκείνοι που εισάγουν την περιτομή το πράττουν αυτό από φιλοδοξία, λέει: Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι, πράγμα το οποίο αποτελεί την αιτία όλων των κακών, προκαλώντας ο ένας τον άλλον και φθονώντας ο ένας τον άλλον. Διότι από την κενοδοξία γεννιέται ο φθόνος, και από τον φθόνο αυτά τα αναρίθμητα κακά.

Βλέπεις ότι εδώ δεν εννοεί τη σάρκα, αλλά τον γεώδη λογισμό. Διότι οι έχθρες, και οι ζηλοτυπίες, και οι αιρέσεις, πώς θα μπορούσαν να προέρχονται από τη σάρκα; «Εκείνοι δε που ανήκουν στον Ιησού Χριστό, σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες.» Ονομάζοντας πάλι εδώ σάρκα τις πονηρές πράξεις. «Εάν ζούμε με το Πνεύμα, σύμφωνα με το Πνεύμα και ας στοιχούμε.» Ας πολιτευόμαστε σύμφωνα με τους δικούς Του νόμους. Διότι αυτό σημαίνει το «ας στοιχούμε». Λέει λοιπόν: Ας αρκεστούμε στη δύναμη του Πνεύματος, και ας μην αναζητούμε την προσθήκη του νόμου. «Ας μη γινόμαστε κενόδοξοι.» Δείχνει ότι εκείνοι που εισάγουν την περιτομή, το κάνουν αυτό από φιλοδοξία. «Προκαλώντας ο ένας τον άλλον.» Δηλαδή σε φιλονικίες και έριδες. «Φθονώντας ο ένας τον άλλον.» Διότι από την κενοδοξία προέρχεται ο φθόνος.