Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 6:13

Από την προς Γαλάτας επιστολή, 〈στο δικό του κείμενο〉 〈α〉, ενώ στο δικό μας 〈δ〉. 〈α〉. «Μάθετε ότι ο δίκαιος θα ζήσει εκ πίστεως. Διότι όσοι βρίσκονται υπό τον νόμο, βρίσκονται υπό κατάρα· ενώ εκείνος που θα τα πράξει αυτά, θα ζήσει δι' αυτών». 〈β〉. «Επικατάρατος καθένας που κρέμεται πάνω σε ξύλο». «Εκείνος όμως που προέρχεται από την επαγγελία, διά της ελεύθερης». 〈γ〉. «Μαρτύρομαι δε πάλι ότι κάθε άνθρωπος που περιτέμνεται είναι οφειλέτης να εκπληρώσει ολόκληρο τον νόμο». 〈〈δ〉.〉 Αντί του «μικρή ζύμη ζυμώνει όλο το φύραμα», έγραψε «δολοί» (νοθεύει). 〈〈ε〉.〉 «Διότι ολόκληρος ο νόμος έχει εκπληρωθεί σε εσάς· θα αγαπήσεις τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου». 〈〈στ〉.〉 «Φανερά δε είναι τα έργα της σαρκός, τα οποία είναι πορνεία, ακαθαρσία, ασέλγεια, ειδωλολατρία, φαρμακεία, έχθρες, έριδες, ζήλιες, θυμοί, εριθείες, διχοστασίες, αιρέσεις, φθόνοι, μέθες, κώμοι, για τα οποία σας προλέγω, όπως ακριβώς και προείπα, ότι εκείνοι που πράττουν τέτοια δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». 〈ζ〉. «Εκείνοι δε που ανήκουν στον Χριστό σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες». 〈η〉. «Διότι ούτε και οι ίδιοι που περιτέμνονται τηρούν τον νόμο».

Και αν σταύρωσαν τη σάρκα, είναι αδύνατον η σάρκα, αφού έπαθε για τον Χριστό, να μη συμβασιλεύσει με τον Χριστό, όπως ακριβώς και σε άλλο ρητό αποδεικνύει ο άγιος απόστολος λέγοντας ότι: «όπως ακριβώς είστε κοινωνοί των παθημάτων του Χριστού, έτσι και της δόξας». 〈Σχόλιον〉 〈η〉. «Διότι ούτε οι ίδιοι που περιτέμνονται τηρούν τον νόμο». 〈Ἔλεγχος〉 〈η〉. Δεν ήταν, επομένως, απαγορευμένη η προγενέστερη περιτομή στον δικό της καιρό, εφόσον τηρούσε τον νόμο. Ο νόμος, εξάλλου, προανήγγελλε τον Χριστό ότι θα ερχόταν για να παράσχει τον νόμο της ελευθερίας, και πλέον η σαρκική περιτομή την εποχή του Χριστού δεν θα είχε καμία χρησιμότητα· διότι ήλθε η αληθινή περιτομή μέσω του Χριστού, της οποίας εκείνη αποτελούσε τύπο. Όσοι, δε, σφραγίζονται ακόμη με εκείνην, ακόμη και αν τηρήσουν όλον τον νόμο, δεν θα τους λογαριαστεί πλέον ως τήρηση του νόμου· επειδή, πράγματι, ο νόμος έλεγε για τον Χριστό ότι: «προφήτη θα αναστήσει σε εσάς Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς μου σαν εμένα, αυτόν θα ακούσετε». Επειδή, όμως, αυτοί δεν άκουσαν τον Χριστό, «η περιτομή γίνεται γι' αυτούς ακροβυστία» και η τήρηση του νόμου δεν είναι πλέον τήρηση. Καλός, λοιπόν, είναι ο νόμος και καλή η περιτομή, από τον οποίο και από την οποία γνωρίσαμε τον Χριστό και τον τελειότερο νόμο Του και την τελειότερη περιτομή Του.

Το «Πηλίκοις», μου φαίνεται ότι το λέει φανερώνοντας όχι το μέγεθος, αλλά την κακογραφία των γραμμάτων, σαν να έλεγε: «Αν και δεν ξέρω να γράφω άριστα, ωστόσο αναγκάστηκα να γράψω ο ίδιος με τα χέρια μου, ώστε να φράξω το στόμα των συκοφαντών». Όσοι θέλουν να έχουν καλή φήμη κατά σάρκα, αυτοί σας αναγκάζουν να περιτέμνεστε, μόνο και μόνο για να μην καταδιώκονται για τον σταυρό του Χριστού. Επειδή, ούτε και οι ίδιοι που περιτέμνονται τηρούν τον νόμο, αλλά θέλουν εσείς να περιτέμνεστε, για να καυχηθούν στη δική σας σάρκα. Εδώ δείχνει ότι αυτοί δεν το υπομένουν αυτό με τη θέλησή τους, αλλά επειδή εξαναγκάζονται, δίνοντάς τους αφορμή να απομακρυνθούν, και σχεδόν απολογείται υπέρ αυτών, προτρέποντάς τους να αποσχιστούν γρήγορα. Τι σημαίνει όμως το «να έχουν καλή φήμη κατά σάρκα»; Να είναι ευάρεστοι στους ανθρώπους. Επειδή λοιπόν κατηγορούνταν από τους Ιουδαίους ότι αποστάτησαν από τα πατροπαράδοτα έθιμα, για να μην τους προσάπτουν αυτές τις κατηγορίες, λέει, θέλουν να σας βλάψουν, χρησιμοποιώντας τη δική σας σάρκα ως απολογία προς εκείνους. Αυτά δε τα έλεγε, δείχνοντας ότι δεν τα έπρατταν αυτά για τον Θεό. Σαν να έλεγε: Αυτό που γίνεται δεν είναι υπόθεση ευσέβειας· διότι όλα αυτά γίνονται από ανθρώπινη ματαιοδοξία, για να αρέσουν στους απίστους, και έτσι οι πιστοί κατακόβονται, και προτιμούν να προσκρούσουν στον Θεό, προκειμένου να αρέσουν στους ανθρώπους.

Διότι αυτό σημαίνει, το να έχουν καλή εμφάνιση κατά σάρκα. Έπειτα, δείχνοντας ότι και από άλλη πλευρά είναι αδικαιολόγητοι, τους ελέγχει πάλι, επειδή επιβάλλουν αυτά τα πράγματα όχι μόνο για να αρέσουν στους άλλους, αλλά και εξαιτίας της δικής τους κενοδοξίας. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Για να καυχηθούν στη δική σας σάρκα», με το να έχουν μαθητές και να είναι διδάσκαλοι. Και ποια είναι η απόδειξη γι' αυτά; «Διότι ούτε οι ίδιοι», λέει, «δεν τηρούν τον νόμο». Διότι, βεβαίως, και αν ακόμη τον τηρούσαν, και πάλι θα ήταν άξιοι κατηγορίας· τώρα όμως είναι διεφθαρμένος και ο σκοπός τους. «Σε εμένα όμως», λέει, «ας μη συμβεί [να καυχηθώ], παρά μόνο στον σταυρό του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού». Και βεβαίως, το πράγμα φαίνεται να είναι επονείδιστο, αλλά μέσα στον κόσμο και στους απίστους· στους ουρανούς όμως και ανάμεσα στους πιστούς είναι δόξα, και μάλιστα η μέγιστη.

Προτρέπει να αποδέχονται όλη τη διδασκαλία του, και έχοντας υποδηλώσει το μέγεθος των δογμάτων με τη φράση «με πόσο μεγάλα γράμματα» και με το «με το δικό μου χέρι», μέσω αυτού δηλώνεται και κάτι άλλο. Ποιο είναι αυτό; Επειδή τον συκοφαντούσαν και έλεγαν ότι ο ίδιος κηρύττει την περιτομή και ότι υποκρίνεται ενώ δεν την κηρύττει, για τον λόγο αυτόν αναγκάστηκε να γράψει την επιστολή ιδιοχείρως, καταθέτοντας έγγραφη μαρτυρία. «Όσοι θέλουν να έχουν καλή εικόνα κατά σάρκα, αυτοί σας αναγκάζουν να περιτέμνεσθε». Δείχνει ότι και εκείνοι κάνουν το κήρυγμα μόνο από φιλοδοξία, και όχι επειδή αυτό οφείλει πράγματι να γίνεται. «Μόνο για να μην καταδιώκονται εξαιτίας του σταυρού του Χριστού». Μία άλλη πάλι αιτία για το ότι δεν κηρύττουν από ειλικρινή πεποίθηση, είναι το να μην καταδιώκονται από τους Ιουδαίους· ό,τι όμως γίνεται από φόβο ή από κενοδοξία, αυτό δεν πράττεται ως οφειλόμενο καθήκον. Επομένως, ακόμη κι αν η περιτομή κηρύττεται από αυτούς, δεν κηρύττεται ως κάτι το αναγκαίο. «Διότι ούτε καν αυτοί που περιτέμνονται δεν τηρούν τον νόμο, αλλά θέλουν εσείς να περιτέμνεσθε». Απόδειξη του ότι δεν κηρύττουν από ειλικρινή πεποίθηση είναι το ότι οι ίδιοι δεν τηρούν αυτά τα οποία κηρύττουν. «Για να καυχηθούν στη δική σας σάρκα». Έχοντας δηλαδή μαθητές, και όντας οι ίδιοι διδάσκαλοι. «Σε εμένα όμως, μη γένοιτο να καυχηθώ, παρά μόνο στον σταυρό του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού». Τι είναι το καύχημα του σταυρού;