Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 6:15

Ιδού, πώς τον όρο, τον σκοπό και τον κανόνα της ευσέβειας και της τελειότητας καθιστά σε όλους φανερό με πολλούς τρόπους, ευχόμενος να φθάσουν όλοι οι μαθητές του σε αυτόν. Διότι πάλι σε άλλο σημείο, ο ίδιος δείχνοντας την καινότητα που συντελείται εν Χριστώ και την ανώτερη μεταβολή για όσους πιστεύουν και αγαπούν τον Κύριο, λέει: ούτε η περιτομή είναι κάτι, ούτε η ακροβυστία, αλλά η καινή κτίση. Και όσοι ακολουθήσουν αυτόν τον κανόνα, ειρήνη και έλεος ας είναι σε αυτούς, και στον Ισραήλ του Θεού. Και πάλι: αν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι καινή κτίση· τα παλαιά παρήλθαν. Με μία φράση, την καινή κτίση, κατέστησε φανερό τον αποστολικό κανόνα. Η δε καινή κτίση τι άλλο σημαίνει, παρά, καθώς λέει αλλού ο ίδιος, για να παραστήσει ο ίδιος στον εαυτό του ένδοξη την Εκκλησία, χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από αυτά, αλλά για να είναι αγία και άμωμη, δηλαδή την απόλυτη καθαρότητα από το αίσχος, που είναι η απαλλαγή από τα πάθη, και την πλήρη, άρρητη και μυστική κοινωνία της θείας δυνάμεως του Πνεύματος που ενεργείται εν αγιασμώ στις καρδιές των Αγίων, οι οποίοι αξιώνονται μια νέα, υπερφυσική, πνευματική απόλαυση των αρετών;

Μην θεωρήσεις, λοιπόν, εξαιτίας της πλούσιας και άφθονης χάριτος του Πνεύματος, ότι δεν χρειάζεσαι πλέον τίποτα για την τελείωση και επαναπαυθείς στα δωρήματά Του· αλλά όταν έλθει σε εσένα ο πλούτος εκείνης της δωρεάς, τότε να γίνεις πτωχός στο φρόνημα, ταπεινούμενος διαρκώς και προσδοκώντας στην ψυχή σου την αγάπη ως κάποιο θεμέλιο του θησαυρού της χάριτος, αγωνιζόμενος ενάντια σε κάθε πάθος, μέχρις ότου φθάσεις στο ύψιστο σημείο του σκοπού της ευσέβειας. Στο σημείο αυτό έφθασε και ο ίδιος ο Απόστολος και αναβιβάζει τους μαθητές διά της προσευχής και της διδασκαλίας, υποδεικνύοντας σε όσους αγαπούν τον Κύριο την προς το καλύτερο μεταβολή και χάρη διά της αγάπης, λέγοντας: «Διότι ούτε η περιτομή έχει κάποια αξία ούτε η ακροβυστία, αλλά η νέα κτίση· και σε όσους συμμορφώνονται με τον κανόνα αυτόν, ας είναι ειρήνη επάνω τους και έλεος, και επάνω στον Ισραήλ του Θεού». Και πάλι: «Εάν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι νέα κτίση· τα παλαιά παρήλθαν». Το «νέα κτίση» αποτελεί αποστολικό κανόνα· και είναι αυτός τον οποίο ο ίδιος σε άλλο σημείο δήλωσε σαφώς λέγοντας: «Για να παρουσιάσει ο ίδιος στον εαυτό του την Εκκλησία ένδοξη, χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από τα παρόμοια, αλλά για να είναι αγία και άμωμη». Ονόμασε «νέα κτίση» την ενοίκηση του Αγίου Πνεύματος σε μια καθαρή και άμωμη ψυχή, η οποία έχει απαλλαγεί από κάθε κακία, πονηρία και αισχύνη.

Τέτοιος πρέπει να είναι ο Χριστιανός, αυτή τη φωνή να διακηρύσσει πάντοτε. Διότι δεν αρκέστηκε μόνο στον πρώτο τρόπο της νεκρώσεως, αλλά πρόσθεσε και δεύτερο λέγοντας: «Και εγώ για τον κόσμο»· υπονοώντας διπλή τη νέκρωση και λέγοντας ότι και εκείνα είναι νεκρά για μένα, και εγώ για εκείνα, και ούτε αυτά μπορούν να με αιχμαλωτίσουν και να με υποτάξουν, διότι είναι οριστικά νεκρά· ούτε εγώ να τα επιθυμήσω, διότι είμαι και εγώ νεκρός απέναντί τους. Τίποτα δεν είναι πιο μακάριο από αυτήν τη νέκρωση. Διότι αυτή αποτελεί την προϋπόθεση της μακάριας ζωής. Επειδή ούτε η περιτομή έχει κάποια ισχύ ούτε η ακροβυστία, αλλά η καινή κτίση.

Διότι, ακόμη κι αν είσαι Έλληνας, ακόμη κι αν έχεις διαπράξει κάθε κακία, ακόμη κι αν είσαι Σκύθης, ακόμη κι αν είσαι βάρβαρος, ακόμη κι αν είσαι πραγματικό θηρίο, ακόμη κι αν είσαι γεμάτος από κάθε αλογία και φέρεις επάνω σου μύρια φορτία αμαρτημάτων, από τη στιγμή που θα αποδεχθείς τον λόγο περί του σταυρού και βαπτιστείς, τα έχεις εξαλείψει όλα εκείνα. Γιατί όμως λέει εδώ, «πρώτα στον Ιουδαίο και έπειτα στον Έλληνα»; Ποιο σκοπό έχει αυτή η διάκριση; Αν και σε πολλά σημεία έχει πει ότι ούτε η περιτομή σημαίνει κάτι ούτε η ακροβυστία· πώς λοιπόν εδώ κάνει διαχωρισμό, προτάσσοντας τον Ιουδαίο έναντι του Έλληνα;

Αυτά, λέει, έχουν γίνει νεκρά για εμένα, τα τόσο λαμπρά και μεγάλα. «Και εγώ για τον κόσμο». Ομιλεί για διπλή νέκρωση, ότι δηλαδή και εκείνα είναι νεκρά για εμένα, και εγώ για εκείνα, και ούτε αυτά μπορούν να με εξοντώσουν και να με καθυποτάξουν· διότι είναι οριστικά νεκρά· ούτε εγώ μπορώ να τα επιθυμήσω· διότι και εγώ είμαι νεκρός γι' αυτά. «Διότι εν Χριστώ Ιησού ούτε η περιτομή έχει καμία ισχύ, ούτε η ακροβυστία, αλλά η νέα κτίση». Βλέπε πόση δύναμη του σταυρού κηρύττει· διότι όχι μόνο νέκρωσε μέσα του όλα τα πράγματα του κόσμου, αλλά και τον κατέστησε πολύ ανώτερο από την παλαιά πολιτεία. Και ονομάζει νέα κτίση αυτήν που δίνεται διαμέσου της πίστεως. «Και όσοι βαδίσουν σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, ειρήνη σε αυτούς και έλεος, και στον Ισραήλ του Θεού». Όσοι τα επιδιώκουν αυτά, λέει, αυτοί είναι που απολαμβάνουν και την ειρήνη και τη φιλανθρωπία, και οι οποίοι θα ονομάζονταν κυριολεκτικά με το όνομα του Ισραήλ. «Στο εξής, ας μην μου προκαλεί κανείς κόπους». Εδώ τα λέει αυτά όχι επειδή έχει κουραστεί, ούτε επειδή έχει αποθαρρυνθεί, αλλά για να ανακόψει τη ράθυμη νοοτροπία τους, να τους εμβάλει σε μεγαλύτερο φόβο, να στερεώσει τους νόμους που έχουν τεθεί από τον ίδιο και να μην τους επιτρέπει να τους κλονίζουν διαρκώς. «Διότι εγώ βαστάζω στο σώμα μου τα στίγματα του Κυρίου Ιησού». Πιο λαμπρά, λέει, από κάθε λόγο και από κάθε φωνή, απολογούμαι μέσω των στιγμάτων προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι υποκρίνομαι στο δόγμα και ότι μιλώ από ανθρωπαρέσκεια.

Διότι, σύμφωνα με το γράμμα, και όχι σύμφωνα με το πνεύμα, επικοινωνούμε κατά την πρώτη μας προσέγγιση στη θεοσέβεια· προχωρώντας όμως σταδιακά στο πνεύμα και αποξένοντας το παχύ περίβλημα των λέξεων με τα λεπτότερα θεωρήματα, ενωνόμαστε καθαροί με τον καθαρό Χριστό, κατά το μέτρο του δυνατού για τους ανθρώπους, ώστε να μπορούμε να πούμε, σύμφωνα με τον μέγα Απόστολο: «αν και γνωρίσαμε τον Χριστό κατά σάρκα, τώρα πλέον δεν τον γνωρίζουμε έτσι», εξαιτίας, προφανώς, της απλής και απαλλαγμένης από τα περιβλήματά Του προσέγγισης του νου προς τον Λόγο, έχοντας προοδεύσει από το να γνωρίζουμε τον Λόγο ως σάρκα στη γνώση της δόξας Του ως Μονογενούς παρά του Πατρός. ΞΒ΄. Εκείνος που έζησε τη ζωή εν Χριστώ υπερέβη τόσο τη δικαιοσύνη του νόμου όσο και της φύσεως. Αυτό ακριβώς υποδεικνύοντας ο θείος Απόστολος λέει: «διότι εν Χριστώ Ιησού ούτε η περιτομή έχει ισχύ ούτε η ακροβυστία», δηλώνοντας μεν μέσω της περιτομής τη νομική δικαιοσύνη, και υπαινισσόμενος μέσω της ακροβυστίας τη φυσική ισονομία. ΞΓ΄. Άλλοι μεν αναγεννώνται δι' ύδατος και πνεύματος, άλλοι δε δέχονται το βάπτισμα εν Αγίω Πνεύματι και πυρί. Και αυτά τα τέσσερα, εννοώ το ύδωρ, το πνεύμα, το πυρ και το Άγιο Πνεύμα, τα κατανοώ ως το ένα και το αυτό Πνεύμα του Θεού.

Ακόμη, στην ίδια επιστολή *** «οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα καλά ήθη». Και μάλιστα στην προς Γαλάτας επιστολή χρησιμοποιεί από τα απόκρυφα του Μωυσή τη φράση που λέει: «ούτε η περιτομή έχει κάποια ισχύ ούτε η ακροβυστία, αλλά η καινή κτίση· και όσοι συμμορφώνονται με αυτόν τον κανόνα, ας είναι ειρήνη και έλεος σε αυτούς και στον Ισραήλ του Θεού». Αλλά και στην προς Εφεσίους επιστολή, από τα λεγόμενα απόκρυφα του Ιερεμία: «ξύπνα εσύ που κοιμάσαι και αναστήσου από τους νεκρούς, και θα σε φωτίσει ο Χριστός». Επίσης, στην προς Τίτον επιστολή παραθέτει τον χρησμό του Κρητικού μάντη Επιμενίδη, τον οποίο μνημονεύει και ο Καλλίμαχος στη δική του ποίηση: «Είπε κάποιος δικός τους προφήτης: “Οι Κρήτες είναι πάντοτε ψεύτες, κακά θηρία, κοιλιές οκνηρές”· η μαρτυρία αυτή είναι αληθινή».

Ιδού πώς τον όρο, τον σκοπό και τον κανόνα της ευσέβειας και της τελειότητας τον καθιστά φανερό σε όλους με πολλά λόγια, ευχόμενος για τους δικούς του μαθητές να φθάσουν όλοι σε αυτόν. Διότι πάλι ο ίδιος σε άλλο σημείο, δείχνοντας την ανακαίνιση και τη μεταβολή που γίνεται εν Χριστώ στους πιστούς και σε όσους αγαπούν τον Κύριο, λέει: «Διότι ούτε η περιτομή έχει κάποια ισχύ ούτε η ακροβυστία, αλλά η νέα κτίση. Και όσοι ακολουθούν αυτόν τον κανόνα, ας είναι ειρήνη και έλεος σε αυτούς, και στον Ισραήλ του Θεού». Και πάλι: «Εάν κάποιος είναι εν Χριστώ, είναι νέα κτίση· τα παλαιά παρήλθαν». Με μία φράση, τη «νέα κτίση», κατέστησε φανερό τον αποστολικό κανόνα. Η δε νέα κτίση, τι άλλο είναι παρά, καθώς ο ίδιος αλλού λέει: «Για να παρουσιάσει ο ίδιος στον εαυτό του την Εκκλησία ένδοξη, χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από αυτά, αλλά για να είναι αγία και άμωμη», την απόλυτη καθαρότητα από το αίσχος, που είναι η απόλυτη απαλλαγή από τα πάθη, και την πλήρη, άρρητη και μυστική κοινωνία της θείας δυνάμεως του Πνεύματος εν αγιασμώ, η οποία ενεργείται στις καρδιές των αγίων, οι οποίοι έχουν αξιωθεί μιας νεότερης, υπέρ φύσιν και πνευματικής απόλαυσης μέσα από τις αρετές. Αυτήν δίδαξε ο απόστολος ότι είναι η εν Χριστώ νέα κτίση. Αλλά και το «Καθαρίστε την παλαιά ζύμη, για να είστε νέο φύραμα» και το «Ας εορτάζουμε όχι με παλαιά ζύμη, αλλά με άζυμα ειλικρίνειας και αλήθειας», τον ίδιο σκοπό φανερώνει.