Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 6:17

Αυτό, νομίζω, σημαίνει το να μεταφερθεί ο Ιωσήφ από τους Ισμαηλίτες στην Αίγυπτο. Τι λοιπόν του συνέβη να πάθει όταν βρέθηκε εκεί, και τι έπρεπε να πράξει απέναντι σε αυτό, ας το εξετάσουμε, αν νομίζετε. Διότι, όντας ακόμη νέος και στην ηλικία των εφήβων, νίκησε την ασέλγεια της Αιγυπτίας, παρόλο που σχεδόν με πολλή βία εξωθούνταν στο να θελήσει να πράξει αυτά που δεν είναι επιτρεπτά. Διότι εκείνη είχε πιαστεί από τα ενδύματά του σφιχτά και ξεδιάντροπα, και τον εξανάγκαζε υπερβολικά σε αθέλητη αμαρτία. Αυτός όμως, αφήνοντας και το ίδιο του το ένδυμα, απαλλάχθηκε από τη μανιώδη γυναίκα, και παρέμεινε αλώβητος από το πάθος. Συκοφαντήθηκε όμως μετά από αυτό, καθώς το γύναιο έστρεψε εναντίον του τις κατηγορίες, και βρέθηκε κατηγορούμενος για αισχρότητα ο σώφρων και φιλελεύθερος. Πλην όμως κατέστη κύριος του δεσμωτηρίου, λέγει. Βρέθηκε όμως και στα έθνη ο Χριστός, εννοώ στο πρόσωπο των αγίων αποστόλων, οι οποίοι και έλεγαν ότι περιφέρουν τα στίγματά του στο δικό τους σώμα. Διότι αρνούνταν να συσχηματιστούν με εκείνους που επέλεγαν να φρονούν τα του κόσμου, και απείχαν πάρα πολύ από τις σαρκικές επιθυμίες. Διότι τέτοιος είναι πάντοτε ο βίος των αγίων. Αλλά για τον λόγο αυτό δέχονταν επιβουλές, και μάλιστα, συκοφαντούμενοι από εκείνους που συνήθιζαν να θεωρούν ενοχλητικούς όσους ήθελαν να ζουν εν Χριστώ, περιέπεσαν σε πειρασμούς και έγιναν δεσμώτες.

Επομένως, εάν θέλεις να μάθεις για ποιον λόγο, ενώ δημιουργηθήκαμε με τιμή και εγκατασταθήκαμε στον παράδεισο, τελικά παραβληθήκαμε με τα ανόητα κτήνη και γίναμε όμοιοι με αυτά, έχοντας εκπέσει από την άχραντη δόξα, μάθε ότι αυτό συνέβη επειδή, γινόμενοι μέσω της παρακοής δούλοι στα πάθη της σάρκας, εξορίσαμε τους εαυτούς μας από τη μακάρια χώρα των ζώντων και, έχοντας αιχμαλωτιστεί, καθόμαστε ακόμη δίπλα στους ποταμούς της Βαβυλώνας· και επειδή καθόμαστε ακόμη στην Αίγυπτο, δεν κληρονομήσαμε ακόμη τη γη της επαγγελίας που ρέει μέλι και γάλα· δεν ζυμωθήκαμε ακόμη με το προζύμι της ειλικρίνειας και της αλήθειας, αλλά βρισκόμαστε ακόμη στο πονηρό προζύμι της σάρκας· δεν ραντίστηκε ακόμη η καρδιά μας με το αίμα του αμνού του Θεού, διότι η παγίδα του άδη και το κεντρί της κακίας εδρεύουν ακόμη μέσα της· δεν λάβαμε ακόμη την αγαλλίαση του σωτηρίου χρίσματος, διότι το κεντρί του θανάτου είναι ακόμη ριζωμένο μέσα μας· δεν ενδυθήκαμε ακόμη τον καινό άνθρωπο που δημιουργήθηκε κατά Θεόν εν θεότητι, επειδή δεν φροντίσαμε ακόμη να απεκδυθούμε τον παλαιό άνθρωπο που φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες· δεν φορέσαμε ακόμη την εικόνα του επουράνιου, ώστε να γίνουμε σύμμορφοι με τη δόξα Του, διότι φοράμε ακόμη την εικόνα του χοϊκού· δεν προσκυνήσαμε ακόμη τον Θεό εν πνεύματι και αληθεία, επειδή η αμαρτία βασιλεύει στο θνητό μας σώμα· δεν είδαμε ακόμη τη δόξα του αφθάρτου, διότι ακόμη ενεργούμε υπό τη σκιά· δεν ενδυθήκαμε ακόμη τα όπλα και τα έργα του φωτός· δεν μεταμορφωθήκαμε ακόμη με την ανακαίνιση του νου μας, διότι ακόμη συσχηματιζόμαστε με τούτον τον αιώνα· δεν συνδοξαστήκαμε ακόμη με τον Χριστό, επειδή δεν συμπάσχουμε μαζί Του· δεν βαστάσαμε ακόμη τα στίγματά Του στη σάρκα μας, μετέχοντας στο μυστήριο του σταυρού του Χριστού, διότι βρισκόμαστε ακόμη στα σαρκικά πάθη και τις επιθυμίες· δεν γίναμε ακόμη κληρονόμοι του Χριστού, διότι υπάρχει ακόμη μέσα μας πνεύμα δουλείας και όχι υιοθεσίας· δεν γίναμε ακόμη ναός του Θεού και κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, διότι είμαστε ακόμη ναός ειδώλων και δοχείο πονηρών πνευμάτων.

Ας μου πουν, λοιπόν, οι ανόητοι που ακολούθησαν τη φρενοβλάβεια του Ωριγένη σε αυτό το ζήτημα: όταν ο Σωτήρας αναστήθηκε από τους νεκρούς και άφησε τα οθόνια στο μνήμα, όπως έχει γραφτεί, μήπως εμφανίστηκε γυμνός στους μαθητές, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς με σώμα και ψυχή; Όταν μάλιστα έδειχνε σε όσους ήταν με τον Θωμά τα οστά και τις σάρκες Του, τα χέρια και την πλευρά Του, είναι προφανές ότι δεν ήταν γυμνός. Επομένως, ποιος Του ύφανε τα ενδύματα μετά την ανάσταση; Αλλά, βεβαίως, θα μου πεις ότι ήταν ενδύματα πνευματικά, τα οποία έφτιαξε για τον Εαυτό Του με το δικό Του θέλημα. Και αν μπορούσε να φτιάξει τέτοια ενδύματα για τον Εαυτό Του, δεν μπορούσε να φτιάξει με το δικό Του θέλημα και εκείνους τους δερμάτινους χιτώνες για τον Αδάμ και την Εύα; Πράγματι, η αλληγορία του Ωριγένη καταρρέει. Διότι, εάν η σάρκα του Αδάμ δημιουργήθηκε αφότου έφαγε από το ξύλο, από πού άραγε πήρε ο Θεός την πλευρά προτού αυτός φάει; Αφού, μόλις ξύπνησε από την έκσταση, λέει: «τούτο είναι οστούν εκ των οστών μου και σάρκα εκ της σαρκός μου». «Στο εξής, λοιπόν, ας μη μας δημιουργεί κανείς κόπους». Διότι έτσι διδάσκει ανέκαθεν η αγία Εκκλησία του Θεού· καθώς ο Ωριγένης δεν πρόκειται να μας παρασταθεί κατά την ημέρα της κρίσεως. Απορώ, αληθινά, πώς ορισμένοι ανέχονται αυτόν που βλασφήμησε τον ίδιο του τον Δεσπότη.

Εάν δε λέγει ότι έχει δεχθεί τραύμα, με τον λόγο της αυτόν φανερώνει το βαθύ σημάδι που της προκάλεσε η θεία ράβδος. Διότι δεν δέχεται την ενέργεια της πνευματικής ράβδου επάνω της επιφανειακά, ώστε να μην αναγνωρίζεται το σημείο όπου δέχθηκε τη ράβδο, αλλά το χτύπημα, για το οποίο καυχάται η νύμφη, καθίσταται ευδιάκριτο μέσω του τραύματος. Αυτό λοιπόν που λέγεται σημαίνει το εξής: Εκείνη η θεία ράβδος και η παρηγορητική βακτηρία, η οποία μέσω του χτυπήματος ενεργεί τη θεραπεία, είναι το Πνεύμα, του οποίου καρπός είναι και όλα τα άλλα αγαθά τα οποία απαρίθμησε ο Παύλος, και μαζί με αυτά η εγκράτεια, που είναι ο παιδαγωγός της ενάρετης πολιτείας. Γι' αυτό και ο Παύλος, ο οποίος έφερε τα στίγματα τέτοιων πληγών, νιώθοντας αγαλλίαση για αυτά τα τραύματα, έλεγε: «Τα στίγματα του Χριστού στο σώμα μου περιφέρω», δείχνοντας την αδυναμία ως προς κάθε κακό, μέσω της οποίας η κατά Χριστόν δύναμη τελειοποιείται μέσα στην αρετή. Συνεπώς, μέσα από τα όσα αναφέραμε, αποδείχθηκε καλό και το τραύμα, χάρη στο οποίο συντελέστηκε η αφαίρεση του θερίστρου της, έτσι ώστε να αποκαλυφθεί το κάλλος της ψυχής, εφόσον το επικάλυμμα δεν την επισκιάζει πλέον.

Πες μου, λοιπόν, ο στρατιώτης που δέχθηκε αμέτρητα τραύματα και επιστρέφει, άραγε δεν θα επιστρέψει με πολλή χαρά, έχοντας τα τραύματα ως αφορμή παρρησίας, λαμπρότητας και καταξίωσης; Και εσύ, εάν μπορέσεις να αρθρώσεις εκείνη τη φωνή του Παύλου, λέγοντας ότι «εγώ βαστάζω τα στίγματα του Ιησού», θα μπορέσεις να γίνεις μέγας και λαμπρός και καταξιωμένος. Αλλά μήπως δεν υπάρχει διωγμός;

Προσδοκώντας να τους ελκύσει περισσότερο με αυτόν τον τρόπο, απομακρύνεται. Διότι, για ποιον λόγο, αφού άφησε εκείνη την οικία, ήλθε πλησίον της συναγωγής; Άραγε όχι γι' αυτόν τον λόγο; Επειδή δεν έβλεπε κανέναν κίνδυνο εκεί. «Διαμαρτυρόμενος προς αυτούς», λέγει. Δεν διδάσκει πλέον, αλλά διαμαρτύρεται. Επειδή δε αυτοί αντιτάσσονταν, λέγει, και βλασφημούσαν, τίναξε τα ενδύματά του και είπε: «Το αίμα σας ας πέσει επί της κεφαλής σας». Αυτό το κάνει για να τους φοβίσει όχι μόνο με τον λόγο, αλλά και με την πράξη· και ομιλεί με μεγαλύτερη σφοδρότητα, επειδή είχε ήδη πείσει πολλούς. «Εγώ είμαι καθαρός», λέγει· «από τούδε και στο εξής θα πορευθώ προς τα έθνη». Άρα και εμείς είμαστε υπεύθυνοι για το αίμα εκείνων που μας έχουν εμπιστευθεί, όταν τους αμελούμε. Ώστε και όταν λέγει, «Στο εξής ας μη μου προξενεί κανείς κόπους», το λέγει για να φοβίσει· διότι δεν τους φόβιζε τόσο η τιμωρία, όσο τους πλήγωνε αυτό. Και αφού αναχώρησε από εκεί, ήλθε στην οικία του Ιούστου. Μεταβαίνει θέλοντας να τους πείσει ότι βιαζόταν να κατευθυνθεί προς τα έθνη.

Τίποτα δεν είναι μακαριότερο από εκείνη την ψυχή. Σε τι καυχάται; Στα δεσμά, στις θλίψεις, στην αλυσίδα, στα στίγματα. Εγώ τα στίγματα του Κυρίου Ιησού Χριστού, λέει, βαστάζω στο σώμα μου σαν ένα μεγάλο τρόπαιο· και πάλι, Εξαιτίας του Ισραήλ, λέει, φορώ αυτή την αλυσίδα· και πάλι, Για το οποίο τελώ χρέη πρεσβευτή με αλυσίδα. Τι είναι αυτό; Δεν ντρέπεσαι; Δεν φοβάσαι να περιφέρεσαι στην οικουμένη ως δεσμώτης; Δεν φοβάσαι μήπως κάποιος καταλογίσει αδυναμία στον Θεό σου; Μήπως εξαιτίας αυτού δεν προσέλθει κανείς; Τα δικά μου δεσμά, λέει, δεν είναι τέτοια· γνωρίζουν να λάμπουν ακόμη και στα ανάκτορα.

α'. Αυτά γράφονται υπέρ ενός δούλου προς τον κύριό του. Αμέσως από το προοίμιο ταπείνωσε το φρόνημά του, δεν τον άφησε να νιώσει ντροπή, έσβησε τον θυμό του· αποκαλώντας τον εαυτό του δέσμιο, του προκάλεσε κατάνυξη και τον συνέστειλε, και έκανε τα παρόντα πράγματα να φαίνονται ως μηδαμινά. Διότι, εάν τα δεσμά δεν είναι αισχύνη για χάρη του Χριστού, αλλά αντίθετα καύχημα, πολύ περισσότερο η δουλεία δεν είναι κάτι το επονείδιστο. Και αυτά τα λέγει όχι για να εξυψώσει τον εαυτό του, αλλά επειδή το κάνει αυτό προς ωφέλεια, υποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο την αξιοπιστία του, όχι για δικό του όφελος, αλλά για να λάβει πιο πρόθυμα τη χάρη που ζητά. Είναι σαν να έλεγε: «Για χάρη σας φορώ αυτά τα δεσμά»· όπως ακριβώς το είπε και αλλού, φανερώνοντας εκεί μεν την προστατευτική του φροντίδα, ενώ εδώ την αξιοπιστία του. Δεν υπάρχει κανένα καύχημα μεγαλύτερο από αυτό: να ακούει κανείς ότι φέρει τα στίγματα του Χριστού. «Διότι εγώ», λέγει, «βαστάζω τα στίγματα του Χριστού». Ο δέσμιος του Χριστού. Επειδή για χάρη Του βρισκόταν στα δεσμά. Ποιος δεν θα ένιωθε σεβασμό, ποιος δεν θα πειθόταν, ακούγοντας για τα δεσμά του Χριστού; Ποιος δεν θα προσέφερε ακόμη και την ψυχή του, πόσω μάλλον έναν μόνο δούλο; Και ο αδελφός Τιμόθεος.

Και προς το τέλος, επιπλήττοντάς τους, έλεγε: Κανείς να μη μου προξενεί κόπους. Και πάλι όμως τους θεραπεύει, όπως όταν λέει: Τέκνα μου, για τα οποία πάλι δοκιμάζω ωδίνες· και άλλα πολλά παρόμοια. Το ότι βέβαια η Επιστολή γέμει θυμού, είναι νομίζω φανερό στον καθένα και από την πρώτη κιόλας ανάγνωση.

«Στο εξής, ας μην μου προκαλεί κανείς κόπους». Εδώ δεν τα προφέρει αυτά επειδή καταπονήθηκε, ούτε επειδή αποθαρρύνθηκε· διότι αυτός που επέλεξε και να πράττει και να πάσχει τα πάντα υπέρ των μαθητών, πώς θα εξαντλείτο και θα υποχωρούσε τώρα; Αυτός που λέει: «Να επιμένεις ευκαίρως ακαίρως»· αυτός που λέει: «Μήπως τους δώσει ο Θεός επίγνωση της αλήθειας και ανανήψουν από την παγίδα του διαβόλου». Για ποιον λόγο, λοιπόν, τα λέει αυτά; Για να αναστείλει τη ράθυμη νοοτροπία τους, εμβάλλοντάς τους σε μεγαλύτερο φόβο, και για να στερεώσει τους νόμους που τέθηκαν από τον ίδιο, μην επιτρέποντας να τους κλονίζουν διαρκώς.

Διότι εγώ τα στίγματα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού στο σώμα μου βαστάζω. Δεν είπε, «Έχω», αλλά «Βαστάζω», σαν κάποιος που υπερηφανεύεται για τρόπαια ή για βασιλικά εμβλήματα· μολονότι και αυτό πάλι φαίνεται να είναι όνειδος. Όμως αυτός σεμνύνεται για τα τραύματα· και όπως ακριβώς οι σημαιοφόροι των στρατιωτών, έτσι και αυτός αγαλλιάζει περιφέροντας τα τραύματα.

Γ΄. Αλλά όλα αυτά οδηγηθήκαμε να τα πούμε εξαιτίας των προοιμίων. Επειδή, όμως, μερικά από όσα μας αναγνώστηκαν σήμερα ίσως θορύβησαν πολλούς από εκείνους που δεν προσέχουν και από όσους έχουν άγνοια των Γραφών, εμπρός λοιπόν, ας προχωρήσουμε προς αυτά με πολλή ορμή. Διότι διαβάστηκε και το περιστατικό με την αιμορροούσα, η οποία με το άγγιγμά της σταμάτησε τις πηγές των αιμάτων της, και με τη δύναμη της πίστης της άρπαξε έναν τόσο μεγάλο θησαυρό. Και βέβαια, αυτό που έγινε ήταν κλοπή, αλλά κλοπή επαινετή, και εκείνη που τον άρπαξε, μετά τον έλεγχό της, επαινείται. Διότι ο ίδιος ο Ιησούς, από τον οποίο έγινε η αρπαγή, εξαίρει τη γυναίκα. Διαβάστηκαν επίσης τα στίγματα του Παύλου, τα τραύματα, οι φυλακίσεις, οι διωγμοί, τα ναυάγια, τα δεσμά, οι αλυσίδες, οι ποικίλες και συνεχείς επιβουλές, οι καθημερινοί θάνατοι, η πείνα, η δίψα, η γυμνότητα, οι καθημερινές εναντίον του επιθέσεις του πλήθους. Αλλά τι να κάνω; Είναι ανάγκη να αποφύγω το θέμα καταβάλλοντας πολλή προσπάθεια, μήπως πάλι ο Παύλος, αιχμαλωτίζοντάς με, με απομακρύνει από το προκείμενο. Διότι γνωρίζετε πως πολλές φορές, ενώ βάδιζα και ήμουν στραμμένος προς άλλη κατεύθυνση, με συνάντησε στη μέση του λόγου και με συνεπήρε, και με τέτοιον τρόπο με κατέκτησε, ώστε με έπεισε να κατακλείσω τον λόγο μου σε αυτόν. Για να μην πάθουμε, λοιπόν, και σήμερα το ίδιο, βάζοντας με πολλή δύναμη χαλινάρι στον λόγο που παρασύρεται προς τα εκεί, ας τον συγκρατήσουμε και ας τον οδηγήσουμε στην προφητική ρήση.

ε'. Πριν από όλα τα άλλα μέλη, λοιπόν, ας σωφρονίσουμε αυτήν, ας τη χαλιναγωγήσουμε, και ας αποβάλουμε από το στόμα μας τις λοιδορίες και τις ύβρεις και τις αισχρολογίες και τις κακολογίες, καθώς και την πονηρή συνήθεια των όρκων. Διότι ο λόγος μάς οδήγησε πάλι στην ίδια προτροπή. Αν και το εσπέρας αποχαιρέτησα την αγάπη σας λέγοντας ότι δεν πρόκειται πλέον να μιλήσω για αυτή την εντολή, επειδή όλες τις προηγούμενες ημέρες είχα μιλήσει αρκετά για αυτήν· αλλά τι να κάνω; Έως ότου δω ότι το έχετε κατορθώσει, δεν αντέχω να απέχω από τη συμβουλή· επειδή και ο Παύλος, μολονότι είπε στους Γαλάτες: «Στο εξής κανείς ας μη μου προξενεί κόπους», πάλι φαίνεται ότι συναντήθηκε και συνομίλησε μαζί τους.

Γι' αυτό και η πόλη είναι φημισμένη περισσότερο για τούτο παρά για όλα τα άλλα· και όπως ακριβώς ένα μεγάλο και ισχυρό σώμα, έχει για δύο λαμπερά μάτια τα σώματα αυτών των αγίων. Δεν είναι τόσο λαμπρός ο ουρανός, όταν ο ήλιος εκπέμπει τις ακτίνες του, όσο η πόλη των Ρωμαίων που εκπέμπει αυτές τις δύο λαμπάδες σε ολόκληρη την οικουμένη. Από εκεί θα αρπαγεί στους ουρανούς ο Παύλος, από εκεί και ο Πέτρος. Αναλογιστείτε και φρίξτε, τι θέαμα θα αντικρίσει η Ρώμη, όταν ο Παύλος αναστηθεί ξαφνικά από τη λάρνακα εκείνη μαζί με τον Πέτρο, και ανυψωθεί για να προϋπαντήσει τον Χριστό· τι σπουδαίο δώρο αποστέλλει στον Χριστό η Ρώμη, με ποια δύο στεφάνια είναι στολισμένη η πόλη, με ποιες χρυσές αλυσίδες είναι ζωσμένη, ποιες πηγές κατέχει. Γι' αυτά θαυμάζω την πόλη, όχι για τον άφθονο χρυσό, ούτε για τους κίονες, ούτε για την άλλη φαντασμαγορία της, αλλά για τούτους τους στύλους της Εκκλησίας. Ποιος θα μου έδινε τώρα τη χάρη να περιπλακώ στο σώμα του Παύλου, να προσηλωθώ στον τάφο του, και να δω τη σκόνη του σώματος εκείνου, το οποίο αναπλήρωσε τα υστερήματα των θλίψεων του Χριστού, το οποίο βάσταξε τα στίγματα, το οποίο έσπειρε παντού το κήρυγμα; Τη σκόνη του στόματος μέσω του οποίου ομιλούσε ο Χριστός, μέσω του οποίου μιλούσε μπροστά σε βασιλιάδες και δεν ντρεπόταν, μέσω του οποίου γνωρίσαμε τον Παύλο, μέσω του οποίου γνωρίσαμε τον Δεσπότη του Παύλου; Δεν είναι για εμάς τόσο φοβερή η βροντή, όσο ήταν για τους δαίμονες η φωνή εκείνη.

Διότι, όπως ακριβώς κάποιοι γενναίοι πολεμιστές, αφού έστησαν αμέτρητα τρόπαια και δέχθηκαν πολλά τραύματα, έτσι επέστρεφαν τότε από παντού οι προστάτες των Εκκλησιών, φέροντας τα στίγματα του Χριστού και έχοντας να απαριθμήσουν πολλές τιμωρίες τις οποίες υπέμειναν για την ομολογία της πίστεως. Διότι άλλοι είχαν να διηγηθούν για τα μεταλλεία και την ταλαιπωρία σε αυτά, άλλοι για τη δήμευση όλων των υπαρχόντων τους, άλλοι για πείνα, άλλοι για συνεχή χτυπήματα· και άλλοι είχαν να επιδείξουν τις πλευρές τους καταξεσμένες, άλλοι τις πλάτες τους συντετριμμένες, άλλοι τα μάτια τους εξορυγμένα, και άλλοι να δείξουν τον εαυτό τους στερημένο από κάποιο άλλο μέρος του σώματος για χάρη του Χριστού. Και από αυτούς τους αθλητές είχε συγκροτηθεί τότε ολόκληρη η σύνοδος, και μαζί με την πίστη νομοθέτησαν και τούτο, ώστε να επιτελούν αυτή την εορτή από κοινού και με ομοφωνία.

Αυτά, λέει, έχουν γίνει νεκρά για εμένα, τα τόσο λαμπρά και μεγάλα. «Και εγώ για τον κόσμο». Ομιλεί για διπλή νέκρωση, ότι δηλαδή και εκείνα είναι νεκρά για εμένα, και εγώ για εκείνα, και ούτε αυτά μπορούν να με εξοντώσουν και να με καθυποτάξουν· διότι είναι οριστικά νεκρά· ούτε εγώ μπορώ να τα επιθυμήσω· διότι και εγώ είμαι νεκρός γι' αυτά. «Διότι εν Χριστώ Ιησού ούτε η περιτομή έχει καμία ισχύ, ούτε η ακροβυστία, αλλά η νέα κτίση». Βλέπε πόση δύναμη του σταυρού κηρύττει· διότι όχι μόνο νέκρωσε μέσα του όλα τα πράγματα του κόσμου, αλλά και τον κατέστησε πολύ ανώτερο από την παλαιά πολιτεία. Και ονομάζει νέα κτίση αυτήν που δίνεται διαμέσου της πίστεως. «Και όσοι βαδίσουν σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, ειρήνη σε αυτούς και έλεος, και στον Ισραήλ του Θεού». Όσοι τα επιδιώκουν αυτά, λέει, αυτοί είναι που απολαμβάνουν και την ειρήνη και τη φιλανθρωπία, και οι οποίοι θα ονομάζονταν κυριολεκτικά με το όνομα του Ισραήλ. «Στο εξής, ας μην μου προκαλεί κανείς κόπους». Εδώ τα λέει αυτά όχι επειδή έχει κουραστεί, ούτε επειδή έχει αποθαρρυνθεί, αλλά για να ανακόψει τη ράθυμη νοοτροπία τους, να τους εμβάλει σε μεγαλύτερο φόβο, να στερεώσει τους νόμους που έχουν τεθεί από τον ίδιο και να μην τους επιτρέπει να τους κλονίζουν διαρκώς. «Διότι εγώ βαστάζω στο σώμα μου τα στίγματα του Κυρίου Ιησού». Πιο λαμπρά, λέει, από κάθε λόγο και από κάθε φωνή, απολογούμαι μέσω των στιγμάτων προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι υποκρίνομαι στο δόγμα και ότι μιλώ από ανθρωπαρέσκεια.

Έχοντας πληροφορηθεί από τη Γραφή για την τάφρο που γέμισε με νερό, και για τα καυσόξυλα που τοποθετήθηκαν πάνω στο νερό, και για τη φωτιά που τα κατέκαψε αμφότερα πέφτοντας σαν βροχή από τον ουρανό, και αναλογιζόμενος την αντιστοιχία με την ασθένεια, το πώς δηλαδή, αφού πρώτα πάγωσε το σώμα, έπειτα του επιτέθηκε με φλογερό πυρετό και κατέκαιγε το σώμα του σαν εύφλεκτη ύλη, θρηνώ για το φοβερό αυτό γεγονός. Κάτι παρόμοιο βιώνω και εγώ ο ίδιος, διατηρώντας τη μνήμη του αγαπημένου μου προσώπου και μετά τον θάνατό του, και τρόπον τινά αναζωγραφώντας μέσα μου τα δικά του παθήματα, όπως ακριβώς και ο Παύλος έφερε πάνω του τα στίγματα του Χριστού. Έτσι λοιπόν, σαν νερό χύνω τα δάκρυά μου, διπλασιάζοντας και τριπλασιάζοντάς τα πάνω στο σώμα μου όπως πάνω στα καυσόξυλα, ενώ σαν φωτιά ανάβω και αναζωπυρώνω τον καύσωνα που σιγοκαίει μέσα μου, αν και μάταια τα μηχανεύομαι όλα αυτά, φθείροντας και καταξεσκίζοντας τον εαυτό μου με τους πόνους, και ελέγχομαι από τον νεκρό ότι δεν πράττω διόλου αυτά που θα του ήταν αρεστά.

Γαλ. 6,17 «Κανείς ας μη μου προξενεί κόπους». Κανείς ας μη με καλεί σε απολογία για όσα πράττω. Διότι, ακόμη και όταν σιωπώ, έχω μεγαλύτερη απολογία μέσω των έργων μου· «διότι τα στίγματα του Χριστού», δηλαδή οι πληγές και οι ουλές υπέρ του Χριστού, κραυγάζουν από μόνα τους, φανερώνοντας και τον αγώνα δρόμου υπέρ Αυτού και τον ζήλο και το ανυπόκριτο και καθαρό και ευθαρσές του κηρύγματός μου. «Ή, κανείς ας μη μου προξενεί κόπους». Μέχρι πότε, λέει, κλονιζόμενοι θα μου προξενείτε θλίψεις και κόπους; Σεβαστείτε, αν όχι κάτι άλλο, τουλάχιστον «τα στίγματα του Χριστού» τα οποία εξαιτίας σας και εξαιτίας του κηρύγματος προς εσάς «περιφέρω στο σώμα μου». Λέγοντας δε «στίγματα του Χριστού», ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι και Εκείνος έπαθε για εσάς· με κάθε τρόπο, λοιπόν, αρμόζει να απομακρυνθείτε από τον νόμο και να στηριχθείτε στην πίστη.

Δεν έχουμε ενδυθεί ακόμη «τα όπλα του φωτός», επειδή δεν έχουμε απεκδυθεί ακόμη τα όπλα και τα βέλη και τα έργα του σκότους. Δεν έχουμε μεταμορφωθεί ακόμη με την «ανακαίνιση του νου», διότι ακόμη συσχηματιζόμαστε με αυτόν τον αιώνα μέσα στη «ματαιότητα του νου». Δεν συνδοξαστήκαμε ακόμη με τον Χριστό, επειδή δεν συμπάσχουμε με αυτόν. Δεν φέρουμε ακόμη «τα στίγματά» του στο σώμα μας έχοντας μετέχει στο μυστήριο του σταυρού του Χριστού, διότι βρισκόμαστε ακόμη στα σαρκικά πάθη και στις επιθυμίες. Δεν γίναμε ακόμη «κληρονόμοι Θεού και συγκληρονόμοι Χριστού», διότι μέσα μας ενυπάρχει ακόμη «πνεύμα δουλείας» και όχι «υιοθεσίας». Δεν γίναμε ακόμη ναός Θεού και κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, διότι είμαστε ακόμη ναός ειδώλων και δοχείο πονηρών πνευμάτων εξαιτίας της ορμής μας προς τα πάθη. Διότι, πράγματι, δεν αποκτήσαμε ακόμη την ακεραιότητα του ήθους και τη λαμπρότητα της διανοίας. Δεν αξιωθήκαμε ακόμη το άδολο και λογικό γάλα και τη νοητή αύξηση. Δεν έφεξε ακόμη για εμάς «η ημέρα ούτε ανέτειλε ο εωσφόρος στις καρδιές μας». Δεν ενωθήκαμε ακόμη με τον ήλιο της δικαιοσύνης ούτε συναστράψαμε με τις ακτίνες του. Δεν έχουμε λάβει ακόμη την ομοίωση του Κυρίου ούτε γίναμε «κοινωνοί της θείας φύσεως». Δεν γίναμε ακόμη άδολη βασιλική πορφύρα ούτε ανόθευτη θεϊκή εικόνα. Δεν τρωθήκαμε ακόμη από τον θείο έρωτα ούτε πληγήκαμε από την πνευματική αγάπη του νυμφίου.

Βλέπεις ότι όχι μόνο οι αποστατικές δυνάμεις είναι εχθροί του σταυρού, αλλά και «αυτοί που φρονούν τα επίγεια», διότι υποκινούνται από αυτές ακριβώς. Το να πιστεύει κανείς στον Χριστό είναι κοινό σε όλη την κτίση και σε κάθε προαίρεση, αγαθή και φαύλη, το να συμπάσχει όμως με τον Χριστό και να συνδοξάζεται είναι γνώρισμα μόνο εκείνων που σταύρωσαν τον εαυτό τους για τον κόσμο αυτό και βάσταξαν «τα στίγματα του Χριστού» στα δικά τους σώματα.

Επομένως, στήθος και πλάτη, ώμους, βραχίονες, χέρια και τράχηλο πλάθουμε τώρα για αυτό το σώμα της πνευματικής ηλικίας. Και ως στήθος σε αυτό θα κατανοήσεις την ευσπλαχνία, στην οποία οι μαστοί της φιλανθρωπίας εκχέουν άφθονα το γάλα της ελεημοσύνης στα ορφανά και στις χήρες και σε όλους τους άλλους, σύμφωνα με τον άγιο που λέει: «Αδελφοί, αποκτήστε σπλάχνα οικτιρμών». Το από πού χορηγείται αυτό το γάλα στους μαστούς και πώς ενεργεί, θα το αφήσω σε εσάς να το αναζητήσετε. Ως πλάτη δε, το να σηκώνει κανείς πάνω του πρόθυμα τα ξένα βάρη και να περιφέρει στον εαυτό του τα στίγματα του Κυρίου Ιησού, καθώς λέει ο Απόστολος: «Εσείς οι δυνατοί να βαστάζετε τα βάρη των αδυνάτων», και πάλι: «Στο εξής ας μη μου προξενεί κανείς κόπους· διότι εγώ βαστάζω στο σώμα μου τα στίγματα του Κυρίου Ιησού». Και ο Κύριος λέει μέσω του προφήτη: «Την πλάτη μου, λέει, την έδωσα σε μαστιγώσεις και τα μάγουλά μου σε ραπίσματα». Αυτά, ακόμη κι αν δεν έρθει καιρός για να τα πάθει κανείς, οφείλει ωστόσο πάντοτε να τα περιμένει και να προετοιμάζεται γι' αυτά ανά πάσα ώρα. Ως ώμους και βραχίονες, την υπομονή και την καρτερία στους πειρασμούς και στις θλίψεις, μέσω των οποίων και μαζί με τα οποία μπορούν να ενεργούν τα χέρια. Και ως χέρια εννοώ τη δραστηριότητα και την προθυμία προς κάθε υπακοή και εκπλήρωση των εντολών του Θεού, τα οποία χωρίς υπομονή και πολλή καρτερία κανείς δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να αποκτήσει.

Αυτό είναι μακαριότητα, αυτό αθανασία. Δεν ακούμε τι λέει ο Απόστολος; «Στο εξής κανείς ας μην μου προκαλεί κόπους· διότι εγώ βαστάζω στο σώμα μου τα στίγματα του Κυρίου Ιησού.» Σαν να έλεγε: Κανείς ας μην με περιφρονεί· διότι εγώ περιφέρω στη σάρκα μου τα στολίσματα του παμβασιλέως Χριστού. Τέτοιος ήταν και ο άγιος Ιγνάτιος, ο οποίος αποκάλεσε τον εαυτό του Θεοφόρο, επειδή έφερε μέσα του τα παθήματα του Κυρίου· τέτοιος ήταν και ο άγιος Ευστράτιος, ο οποίος μέσα στα ίδια τα βασανιστήρια φώναζε και έλεγε: «Τώρα γνωρίζω ότι ζει μέσα μου ο Χριστός.» Ω μακάριες φωνές και ω τρισμακάριες ψυχές! Τίνος λοιπόν επιτελούμε τα μνημόσυνα;