Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 12:10

Έχει γραφτεί, λοιπόν, για τον προπάτορα Αβραάμ: «Και έγινε λιμός πάνω στη γη, και κατέβηκε ο Αβραάμ στην Αίγυπτο για να παροικήσει εκεί, διότι εντάθηκε ο λιμός πάνω στη γη.» Διότι, αφού εγκατέλειψε την προσφιλή του γη που τον γέννησε, μετοίκησε σε μια άλλη, την οποία του υπέδειξε ο Θεός. Είπε δηλαδή: «Έξελθε από τη γη σου και από τη συγγένειά σου, και έλα στη γη που θα σου δείξω.» Καθώς όμως ο λιμός βάραινε και προκαλούσε ζημιά από την οποία ήταν εξαιρετικά δύσκολο να ξεφύγει, αναγκάστηκε, αν και απρόθυμα, να πάει στην Αίγυπτο. Και δεν κατοίκησε μόνιμα, αλλά μάλλον παροίκησε σε αυτήν. ΠΑΛΛ. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; ΚΥΡ. Μας διαμορφώνει μια άριστη θεωρία των πιο αθέατων πραγμάτων. ΠΑΛΛ. Με ποιον τρόπο; ΚΥΡ. Επιτιμώντας την απείθεια των Ιουδαίων, είπε κάπου ο Θεός: «Ιδού, εγώ επιφέρω λιμό πάνω στη γη, όχι λιμό άρτου, ούτε δίψα για νερό, αλλά λιμό του να ακούσουν τον λόγο του Κυρίου. Και από την ανατολή μέχρι τη δύση θα περιτρέχουν ζητώντας τον λόγο του Κυρίου, και δεν πρόκειται να τον βρουν.»

Και έγινε λιμός επί της γης, και κατέβηκε ο Αβραάμ στην Αίγυπτο. Όταν ο νους του καθενός περιπέσει σε λιμό από τις θείες έννοιες και από την τροφή που διατρέφει πνευματικά την ψυχή, αναγκάζεται να καταβεί στην αλλότρια έξη. Εάν δε οι δαίμονες δουν κάποια αγαθή σύνεση να τον συνοδεύει, σπεύδουν να την υποτάξουν στις σπορές του άρχοντά τους, όπως οι Αιγύπτιοι τη Σάρρα στον Φαραώ. Είναι έργο μόνο του Θεού να διασώσει και αυτόν και αυτήν, όπως τον Αβραάμ και τη Σάρρα, από το χέρι του τυράννου, καθώς καταδυναστεύονται και κινδυνεύουν.

Όταν όμως έφθασαν σε αυτόν πρέσβεις για να λάβει χρήματα και να παραδώσει αυτά ως λύτρα, δεν προτίμησε να επιβαρύνει τους δυστυχισμένους, αλλά, αφού πήρε μόνο τα τρόφιμα για τους νεαρούς, επέστρεψε τα αιχμάλωτα. Και φιλοξενήθηκε από την πόλη στο ιερό Αργαριζίν, το οποίο μεταφραζόμενο σημαίνει όρος του Υψίστου· και από τον Μελχισεδέκ, ο οποίος ήταν ιερέας του Θεού και βασιλιάς, έλαβε δώρα. Όταν δε προκλήθηκε λιμός, ο Αβραάμ αναχώρησε για την Αίγυπτο πανοικί και κατοίκησε εκεί, και τη γυναίκα του την πήρε ως σύζυγο ο βασιλιάς των Αιγυπτίων, επειδή ο ίδιος είχε πει ότι είναι αδελφή του. Εξιστόρησε δε περαιτέρω ότι ο βασιλιάς δεν μπόρεσε να συνευρεθεί μαζί της και ότι συνέβη να πλήττεται από φθορά ο λαός και ο οίκος του, και όταν κάλεσε τους μάντεις, αυτοί είπαν ότι η γυναίκα δεν ήταν χήρα· και έτσι ο βασιλιάς των Αιγυπτίων κατάλαβε ότι ήταν γυναίκα του Αβραάμ και την απέδωσε στον άνδρα της. Συμβιώνοντας δε ο Αβραάμ στην Ηλιούπολη με τους ιερείς των Αιγυπτίων, τους δίδαξε πολλά, και αυτός τους εισήγαγε στην αστρολογία και στα υπόλοιπα, λέγοντας ότι τα είχαν ανακαλύψει οι Βαβυλώνιοι και ο ίδιος, ανήγαγε δε την ανακάλυψή τους στον Ενώχ, και ότι αυτός είχε ανακαλύψει πρώτος την αστρολογία, και όχι οι Αιγύπτιοι.

Διότι, όταν αναλογιστώ την αδυναμία της γυναικείας φύσης και σκεφτώ πώς ακολουθούσε τον δίκαιο στις μετοικεσίες με τόση ευκολία, χωρίς ούτε η ίδια να δυσανασχετεί ούτε να γίνεται εμπόδιο στον δίκαιο, εκπλήσσομαι και συλλογίζομαι ότι και αυτή είχε αποκτήσει φρόνημα υψηλό και ανδρείο, όχι κατώτερο από του δικαίου. Και αυτό θα το κατανοήσουμε καλύτερα, προχωρώντας στη συνέχεια των όσων αναγνώστηκαν. Είδες πώς ο δίκαιος, αφού άκουσε την υπόσχεση: «Στο σπέρμα σου θα δώσω αυτήν τη γη», δεν επαναπαύθηκε, αλλά μετέβαινε από το ένα μέρος στο άλλο, και πάλι από εκεί αλλού; Αλλά δες πώς διώχνεται πάλι από την έρημο, όχι από ανθρώπους, αλλά από την ανάγκη του λιμού. «Και έγινε», λέγει, «λιμός επί της γης». Ας τα ακούσουν αυτά όσοι μιλούν επιπόλαια και απρόσεκτα, και βγάζουν οιωνούς, λέγοντας ότι, επειδή παρουσιάστηκε ο τάδε, έγινε λιμός, και επειδή ήρθε ο δείνα, συνέβη το τάδε γεγονός. Ιδού, και κατά την παρουσία του δικαίου ενέσκηψε λιμός, και μάλιστα λιμός βαρύς· και ο δίκαιος δεν ταράζεται, ούτε κυριεύεται από ανθρώπινη αδυναμία, ούτε θεωρεί τη δική του παρουσία ως αιτία του λιμού. Αλλά επειδή είδε τη φύση να δοκιμάζεται εξαντλητικά και τον λιμό να επικρατεί, «Κατέβηκε», λέγει, «ο Άβραμ στην Αίγυπτο για να παροικήσει εκεί, διότι ο λιμός ενισχύθηκε επί της γης».

Γι' αυτό δεν ονομάζεται πλέον πατέρας μόνο εδώ, αλλά και στον ουρανό. Μην θρηνείς για τον νεκρό. Διότι ο δρόμος είναι κοινός, και όποιος έφτασε είναι μακάριος. ΤΙΤΛΟΣ Η΄. — Περί του θανάτου και του φόβου που προέρχεται από αυτόν. «Έγινε λιμός στη γη, και κατέβηκε ο Άβραμ στην Αίγυπτο για να παροικήσει. Και είπε στη γυναίκα του: Γνωρίζω εγώ ότι είσαι γυναίκα ευπρόσωπη· θα συμβεί λοιπόν, μόλις σε δουν οι Αιγύπτιοι, να πουν ότι αυτή είναι η γυναίκα του, και εμένα θα με σκοτώσουν, εσένα όμως θα σε κρατήσουν στη ζωή».