Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 12:15

Ομιλία του ιδίου κατά την επάνοδό του από την πρώτη εξορία. αʹ. Όταν ο Φαραώ άρπαξε τη Σάρρα από τον Αβραάμ, την ωραία και ευειδή γυναίκα, ο πονηρός και βάρβαρος Αιγύπτιος, βλέποντας το κάλλος της με άδικα μάτια, και θέλοντας να διαπράξει το έργο της μοιχείας· τότε ακριβώς, στην αρχή ο Θεός δεν τον τιμώρησε, για να φανεί και του δικαίου η ανδρεία, και της γυναίκας η σωφροσύνη, και του βαρβάρου η ακολασία, και του Θεού η φιλανθρωπία. Η ανδρεία του δικαίου, διότι υπέμεινε με ευχαριστία αυτό που συνέβη· η σωφροσύνη της γυναίκας, διότι έπεσε σε βαρβαρικά χέρια και διατήρησε τη σεμνότητά της· η ακολασία του βαρβάρου, διότι επιβουλεύτηκε ξένη συζυγική κλίνη· η φιλανθρωπία του Θεού, διότι, μετά την απόγνωση των ανθρώπων, τότε προσέφερε τον στέφανο στον δίκαιο. Αυτά συνέβαιναν τότε στην περίπτωση του Αβραάμ, αυτά έγιναν σήμερα και στην περίπτωση της Εκκλησίας. Αιγύπτιος είναι τούτος, όπως Αιγύπτιος ήταν κι εκείνος· τούτος είχε δορυφόρους, εκείνος υπασπιστές· εκείνος (άρπαξε) τη Σάρρα, τούτος την Εκκλησία. Μία νύχτα την κράτησε εκείνος, μία ημέρα εισήλθε αυτός· ούτε και αυτή η μία θα του είχε επιτραπεί, αλλά (έγινε) για να φανεί η σωφροσύνη της νύμφης, ότι δηλαδή εισέρχεται (ο εχθρός), και όμως δεν διεφθάρη το κάλλος της σωφροσύνης της, μολονότι προετοίμασε μοιχό, και τα έγγραφα συντάσσονταν, και πολλοί από τους οικείους τα υπέγραφαν. Ολοκληρώθηκε η σκευωρία, αλλά το αποτέλεσμα δεν επιτεύχθηκε.

Διότι συνέβη, λέγει, όταν εισήλθε ο Άβραμ στην Αίγυπτο, όταν είδαν οι Αιγύπτιοι τη γυναίκα, ότι ήταν πάρα πολύ ωραία· και την είδαν οι άρχοντες του Φαραώ, και την επαίνεσαν στον Φαραώ, και την εισήγαγαν στον οίκο του Φαραώ, και συμπεριφέρθηκαν καλά στον Άβραμ εξαιτίας της. Και απέκτησε πρόβατα, και μοσχάρια, και όνους, και δούλους, και δούλες, και ημιόνους, και καμήλες. Πρόσεξε πώς, εκείνα που από πριν είχε προβλέψει ο δίκαιος, αυτά ακριβώς πραγματοποιήθηκαν. Διότι, μόλις εισήλθε στην Αίγυπτο, «βλέποντας οι Αιγύπτιοι τη γυναίκα, ότι ήταν πάρα πολύ ωραία»· όχι απλώς ωραία, αλλά σε υπερβολικό βαθμό, προσελκύοντας όλους όσοι την έβλεπαν.

Και βλέποντάς την οι άρχοντες του Φαραώ, την επαίνεσαν ενώπιον του Φαραώ. Μην προσπεράσεις απλώς, αγαπητέ, το λεχθέν, αλλά θαύμασε πώς κανείς από τους Αιγυπτίους δεν άπλωσε χέρι στη γυναίκα επειδή ήταν ξένη και είχε έλθει από αλλότρια γη, ούτε περιφρόνησαν τον σύζυγό της, αλλά, αφού παρουσιάστηκαν στον βασιλιά, του το κατέστησαν γνωστό.

Αυτό δε συνέβαινε, ώστε να γίνει πιο φανερό το γεγονός, και, εφόσον η τιμωρία δεν επιβαλλόταν στον οποιονδήποτε αλλά στον ίδιο τον βασιλιά, να διαδοθεί παντού το συμβάν. Και την οδήγησαν στον Φαραώ. Αμέσως ο δίκαιος στερήθηκε τη γυναίκα του, και αυτή εισάγεται στον Φαραώ. Παρατήρησε πόση είναι η μακροθυμία του Θεού· πώς δεν επιδεικνύει την πρόνοιά Του εξαρχής, ούτε από τα προοίμια, αλλά αφήνει να γίνουν όλα, και να πέσει η γυναίκα σχεδόν μέσα στον ίδιο τον φάρυγγα του θηρίου, και τότε κάνει καταφανή σε όλους τη δύναμή Του. Και την εισήγαγαν στον οίκο του Φαραώ. Σε τι κατάσταση βρισκόταν άραγε η διάνοια της γυναίκας εκείνον τον καιρό; Πώς ταραζόταν ο λογισμός της; Πώς κορυφώνονταν τα κύματα των λογισμών; Πώς δεν υπέστη ναυάγιο, αλλά παρέμενε σαν ένας ακλόνητος βράχος, αποβλέποντας στην άνωθεν βοήθεια; Αλλά τι λέω για τη γυναίκα; Τι ψυχική κατάσταση είναι φυσικό να είχε ο δίκαιος, καθώς εκείνη εισαγόταν στον οίκο του Φαραώ; Και συμπεριφέρθηκαν καλά στον Άβραμ εξαιτίας της, προφανώς ως προς αδελφό.

Και πού, λένε, είναι δίκαιο αυτό, εξαιτίας εκείνου να τιμωρούνται και τούτοι; Δεν υπέμειναν την τιμωρία μόνο εξαιτίας εκείνου, αλλά ήταν φυσικό να έχουν συμπράξει και να έχουν συνεργήσει και οι ίδιοι στην παρανομία που επρόκειτο να διαπραχθεί. Διότι άκουσες πιο πάνω τη Γραφή να λέει ότι, όταν την είδαν οι άρχοντες του Φαραώ, την επαίνεσαν και την εισήγαγαν στον οίκο του Φαραώ. Είδες ότι αυτοί επιτέλεσαν έργο προαγωγών, για να κάνουν χάρη στον βασιλιά, εις βάρος της γυναίκας του δικαίου. Γι' αυτό ακριβώς δεν υφίσταται την τιμωρία μόνο εκείνος, αλλά τη συμμερίζονται και όλοι οι οικείοι του, προκειμένου να μάθουν ότι δεν επέδειξαν αυτή την ύβρη απλώς σε έναν ξένο, ούτε σε έναν τυχαίο άνθρωπο, αλλά σε έναν άνδρα εξόχως προσφιλή στον Θεό, ο οποίος αξιώνεται τόσο μεγάλης φροντίδας από Αυτόν. Γι' αυτό, λοιπόν, με την πολλή σφοδρότητα της τιμωρίας ο Θεός συγκλόνισε τη διάνοιά του, τον απομάκρυνε από τη μιαρή αποκοτιά, αναχαίτισε την παράλογη ορμή του, συγκράτησε την ακόλαστη πρόθεσή του, δέσμευσε την ακάθεκτη επιθυμία του και χαλιναγώγησε τη μανία του θυμού του.