Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 12:18

5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

καλέσας δὲ Φαραὼ τὸν ῞Αβραμ εἶπε· τί τοῦτο ἐποίησάς μοι, ὅτι οὐκ ἀπήγγειλάς μοι, ὅτι γυνή σου ἐστίν;

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–5 από 5

Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ τῆς πρώτης ἐξορίας (λόγος β΄)
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΠΑΝΕΛΘΟΝΤΟΣ Ἀπὸ τῆς προτέρας ἐξορίας ὁμιλία. αʹ. Ὅτε τὴν Σάῤῥαν ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἥρπασεν ὁ Φαραὼ, τὴν καλὴν καὶ εὐειδῆ γυναῖκα ὁ πονηρὸς καὶ βάρβαρος καὶ Αἰγύπτιος, ἀδίκοις ὀφθαλμοῖς ἰδὼν αὐτῆς τὸ κάλλος, καὶ μοιχείας ἐργάσασθαι δρᾶμα βουλόμενος· τότε δὴ, τότε παρὰ μὲν τὴν ἀρχὴν οὐκ ἐκόλασεν ὁ Θεὸς, ἵνα δειχθῇ καὶ τοῦ δικαίου ἡ ἀνδρεία, καὶ τῆς γυναικὸς ἡ σωφροσύνη, καὶ τοῦ βαρβάρου ἡ ἀκολασία, καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία· τοῦ δικαίου ἡ ἀνδρεία, ὅτι ἔφερεν εὐχαρίστως τὸ γενόμενον· τῆς γυναικὸς ἡ σωφροσύνη, ὅτι ἐνέπεσεν εἰς τὰς βαρβαρικὰς χεῖρας, καὶ τὴν σεμνότητα διετήρησε· τοῦ βαρβάρου ἡ ἀκολασία, ὅτι ἀλλοτρίᾳ ἐπῆλθεν εὐνῇ· τοῦ Θεοῦ ἡ φιλανθρωπία, ὅτι μετὰ ἀπόγνωσιν ἀνθρώπων, τότε τὸν στέφανον ἤνεγκε τῷ δικαίῳ. Ταῦτα ἐγίνετο τότε ἐπὶ τοῦ Ἀβραὰμ, ἐγένετο δὲ σήμερον ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας. Αἰγύπτιος οὗτος, ὡς ἐκεῖνος Αἰγύπτιος· οὗτος δορυφόρους εἶχεν, ἐκεῖνος ὑπασπιστάς· ἐκεῖνος τὴν Σάῤῥαν, οὗτος τὴν Ἐκκλησίαν· μίαν νύκτα ἐκεῖνος συνέσχε, μίαν ἡμέραν οὗτος εἰσῆλθεν· οὐδ᾽ ἂν τὴν μίαν συνεχωρήθη, ἀλλ᾽ ἵνα δειχθῇ τῆς νύμφης ἡ σωφροσύνη, ὅτι εἰσέρχεται, καὶ οὐ διεφθάρη αὐτῆς τὸ κάλλος τῆς σωφροσύνης, καίτοι μοιχὸν ἡτοίμασε, καὶ τὰ γραμματεῖα συνετελεῖτο, καὶ πολλοὶ τῶν τῆς οἰκίας ὑπέγραφον. Ἀπηρτίσθη ἡ μηχανὴ, καὶ τὸ τέλος οὐκ ἐγένετο.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ομιλία του ιδίου κατά την επάνοδό του από την πρώτη εξορία. αʹ. Όταν ο Φαραώ άρπαξε τη Σάρρα από τον Αβραάμ, την ωραία και ευειδή γυναίκα, ο πονηρός και βάρβαρος Αιγύπτιος, βλέποντας το κάλλος της με άδικα μάτια, και θέλοντας να διαπράξει το έργο της μοιχείας· τότε ακριβώς, στην αρχή ο Θεός δεν τον τιμώρησε, για να φανεί και του δικαίου η ανδρεία, και της γυναίκας η σωφροσύνη, και του βαρβάρου η ακολασία, και του Θεού η φιλανθρωπία. Η ανδρεία του δικαίου, διότι υπέμεινε με ευχαριστία αυτό που συνέβη· η σωφροσύνη της γυναίκας, διότι έπεσε σε βαρβαρικά χέρια και διατήρησε τη σεμνότητά της· η ακολασία του βαρβάρου, διότι επιβουλεύτηκε ξένη συζυγική κλίνη· η φιλανθρωπία του Θεού, διότι, μετά την απόγνωση των ανθρώπων, τότε προσέφερε τον στέφανο στον δίκαιο. Αυτά συνέβαιναν τότε στην περίπτωση του Αβραάμ, αυτά έγιναν σήμερα και στην περίπτωση της Εκκλησίας. Αιγύπτιος είναι τούτος, όπως Αιγύπτιος ήταν κι εκείνος· τούτος είχε δορυφόρους, εκείνος υπασπιστές· εκείνος (άρπαξε) τη Σάρρα, τούτος την Εκκλησία. Μία νύχτα την κράτησε εκείνος, μία ημέρα εισήλθε αυτός· ούτε και αυτή η μία θα του είχε επιτραπεί, αλλά (έγινε) για να φανεί η σωφροσύνη της νύμφης, ότι δηλαδή εισέρχεται (ο εχθρός), και όμως δεν διεφθάρη το κάλλος της σωφροσύνης της, μολονότι προετοίμασε μοιχό, και τα έγγραφα συντάσσονταν, και πολλοί από τους οικείους τα υπέγραφαν. Ολοκληρώθηκε η σκευωρία, αλλά το αποτέλεσμα δεν επιτεύχθηκε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ τῆς πρώτης ἐξορίας (λόγος β΄)
Ἐφάνη ἐκείνου ἡ πονηρία, καὶ τοῦ Θεοῦ ἡ φιλανθρωπία. Ἀλλ᾽ ὁ μὲν βάρβαρος τότε ἐκεῖνος ἐπιγνοὺς τὸ ἁμάρτημα, ὡμολόγησε τὸ παρανόμημα· λέγει γὰρ τῷ Ἀβραάμ· Τί ἐποίησας τοῦτο; εἰς τί εἶπας, ὅτι ἀδελφή μού ἐστι; καὶ μικροῦ ἂν ἥμαρτον· οὗτος δὲ μετὰ τὴν παρανομίαν ἐπηγωνίσατο. Ἄθλιε καὶ ταλαίπωρε, Ἥμαρτες, ἡσύχασον, μὴ πρόσθες ἁμαρτίαν ἐφ᾽ ἁμαρτίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φανερώθηκε η πονηρία εκείνου και η φιλανθρωπία του Θεού. Όμως, εκείνος μεν ο βάρβαρος τότε, αφού αντιλήφθηκε το αμάρτημα, ομολόγησε το παρανόμημα· διότι λέει στον Αβραάμ: «Τι είναι αυτό που έκανες; Γιατί είπες ότι είναι αδελφή μου; Και παραλίγο να αμαρτήσω»· αυτός όμως, μετά την παρανομία, συνέχισε να πολεμά. Άθλιε και ταλαίπωρε, αμάρτησες, ησύχασε, μην προσθέτεις αμαρτία πάνω στην αμαρτία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
ζʹ. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ὅρα αὐτὸν, μεθ᾽ ὅσης ἐπιεικείας διαλέγεται ὁ βασιλεὺς, ὁ τύραννος τῷ ξένῳ, τῷ καθάπερ ἀλήτῃ περιιόντι, οὗ καὶ τὴν γυναῖκα ἀφελέσθαι ἐτόλμησε. Καὶ καλῶς εἶπεν, ὅτι Ἤτασε τὸν Φαραὼ καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ περὶ Σάρας τῆς γυναικὸς Ἄβραμ. Αἴσθησιν ἅμα τῇ τιμωρίᾳ λαμβάνει, ὅτι γυνὴ ἦν τοῦ δικαίου. Καὶ γὰρ καὶ εἰς τὸν οἶκον εἰσενεχθεῖσα τοῦ Φαραὼ, ἔμενε γυνὴ τοῦ δικαίου τυγχάνουσα. Καλέσας δὲ, φησὶ, Φαραὼ τὸν Ἄβραμ, εἶπεν αὐτῷ· Τί τοῦτο ἐποίησάς μοι; Ὅρα τὰ ῥήματα, οἷα ὁ βασιλεὺς προΐεται. Τί τοῦτο ἐποίησάς μοι; φησίν. Ἐγώ σοι ἐποίησα, ὁ ξένος, ὁ μηδενὶ γνώριμος, ὁ διὰ λιμὸν παραγενόμενος, τῷ βασιλεῖ, τῷ τυράννῳ, τῷ κρατοῦντι τῆς Αἰγύπτου; Τί ἐποίησά σοι; Σὺ ἀφείλω μου τὴν γυναῖκα· καθάπερ ξένου ὑπερεῖδες, κατεφρόνησας, οὐδένα λόγον ἐποιήσω· ὅλως τῆς ἀκολάστου ἐπιθυμίας γέγονας, καὶ ἐβουλήθης εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τά σοι δόξαντα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ζ΄. Γι' αυτό, λοιπόν, δες με πόση επιείκεια συνομιλεί ο βασιλιάς, ο τύραννος, προς τον ξένο, προς αυτόν που περιπλανιόταν σαν αλήτης, του οποίου μάλιστα τόλμησε να αρπάξει τη γυναίκα. Και πολύ ορθά ειπώθηκε ότι «τιμώρησε τον Φαραώ και τον οίκο του εξαιτίας της Σάρρας, της γυναίκας του Άβραμ». Μαζί με την τιμωρία αντιλαμβάνεται ότι αυτή ήταν σύζυγος του δικαίου. Διότι, μολονότι οδηγήθηκε στον οίκο του Φαραώ, εξακολουθούσε να παραμένει σύζυγος του δικαίου. Και αφού ο Φαραώ κάλεσε τον Άβραμ, λέει η Γραφή, του είπε: «Τι είναι αυτό που μου έκανες;» Δες τι είδους λόγια προφέρει ο βασιλιάς. «Τι είναι αυτό που μου έκανες;» λέει. Εγώ σε έβλαψα, ο ξένος, ο άγνωστος σε όλους, που ήλθα εξαιτίας του λιμού, στον βασιλιά, στον τύραννο, στον κυρίαρχο της Αιγύπτου; Τι σου έκανα εγώ; Εσύ μου άρπαξες τη γυναίκα· με περιφρόνησες ως ξένο, με καταφρόνησες, δεν με υπολόγισες καθόλου· παραδόθηκες ολοκληρωτικά στην ακόλαστη επιθυμία και θέλησες να κάνεις πράξη αυτά που εσύ αποφάσισες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
Τί οὖν ἐποίησά σοι; Μεγάλα μοι, φησὶν, ἐποίησας, καὶ δεινὰ εἰς ἐμὲ διεπράξω. Ὅρα πόση τῶν πραγμάτων ἡ μεταβολή· ὁ βασιλεὺς τῷ ἰδιώτῃ λέγει, Τί ἐποίησάς μοι; τὸν Θεόν μοι, φησὶν, ἐξεπολέμωσας, παρ᾽ αὐτοῦ ὀργήν μοι ἐπήγαγες, τῇ τιμωρίᾳ ὑπεύθυνόν με κατέστησας, δίκην παρεσκεύασάς με δοῦναι μετὰ τοῦ οἴκου μου παντὸς τῶν εἰς σὲ τολμηθέντων. Τί τοῦτο ἐποίησάς μοι, ὅτι οὐκ ἀνήγγειλάς μοι, ὅτι γυνή σου ἐστί; Καὶ ἵνα τί εἶπας, ὅτι Ἀδελφή μου ἐστί; καὶ ἔλαβον αὐτὴν ἐμαυτῷ γυναῖκα. Ἐγὼ, φησὶν, ὡς ἀδελφήν σου ἐβουλόμην ἀγαγέσθαι. Καὶ πόθεν ἔμαθες ὅτι γυνή ἐστι τοῦ δικαίου; Ὁ τῆς παρανομίας ταύτης ἔκδικος, ἐκεῖνός μοι τοῦτο γνώριμον ἐποίησε. Τί οὖν ἐποίησάς μοι τοῦτο, καὶ οὐκ ἀπήγγειλάς μοι, ὅτι γυνή σου ἐστὶ, καὶ ἔλαβον αὐτὴν ἐμαυτῷ γυναῖκα, μέλλων ἐξαμαρτεῖν. Ὡς εἰς ἀδελφὴν σὴν συγγινόμενος τοῦτο ποιεῖν ἐπεχείρησα. Σκόπει πῶς τῆς τιμωρίας ἡ σφοδρότης κατέσεισεν αὐτοῦ τὸν λογισμὸν, ὡς καὶ ἀπολογεῖσθαι τῷ δικαίῳ, καὶ ἅπασαν περὶ αὐτὸν θεραπείαν ἐπιδείκνυσθαι. Καίτοι εἰ μὴ ἡ τοῦ Θεοῦ ῥοπὴ ἦν ἡ τὴν διάνοιαν αὐτοῦ μαλάξασα, καὶ εἰς φόβον αὐτὸν καταστήσασα, ἀκόλουθον ἦν καὶ εἰς πλείονα θυμὸν αὐτὸν ἐξενεχθῆναι, καὶ ὡς ἀπατήσαντα ἀμύνασθαι τὸν δίκαιον, καὶ δίκην εἰσπράξασθαι, καὶ εἰς τὸν περὶ τῶν ἐσχάτων κίνδυνον ἀγαγεῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι μου έκανες λοιπόν; Μεγάλα κακά, λέει, μου έκανες και φοβερά πράγματα διέπραξες εναντίον μου. Δες πόση είναι η μεταβολή των πραγμάτων· ο βασιλιάς λέει στον απλό ιδιώτη: «Τι μου έκανες;». Έκανες τον Θεό εχθρό μου, λέει, έφερες πάνω μου την οργή Του, με κατέστησες υπεύθυνο για τιμωρία, με έκανες να λογοδοτήσω μαζί με όλο μου τον οίκο για όσα τολμήθηκαν εναντίον σου. Γιατί μου το έκανες αυτό, το ότι δεν μου φανέρωσες πως είναι γυναίκα σου; Και για ποιον λόγο είπες: «Είναι αδελφή μου»; Και την πήρα για γυναίκα μου. Εγώ, λέει, ήθελα να την πάρω ως αδελφή σου. Και από πού έμαθες ότι είναι γυναίκα του δικαίου; Εκείνος που τιμωρεί αυτή την παρανομία, Εκείνος μου το έκανε γνωστό. Γιατί λοιπόν μου το έκανες αυτό και δεν μου φανέρωσες ότι είναι γυναίκα σου, και την πήρα για γυναίκα μου, φτάνοντας στο σημείο να αμαρτήσω; Επιχείρησα να το κάνω αυτό, νομίζοντας ότι συνευρίσκομαι με την αδελφή σου. Παρατήρησε πώς η σφοδρότητα της τιμωρίας συντάραξε τη σκέψη του, ώστε και να απολογείται στον δίκαιο, και να του δείχνει κάθε είδους περιποίηση. Αν και, εάν δεν ήταν η επέμβαση του Θεού που μαλάκωσε τη διάνοιά του και τον κυρίευσε με φόβο, το φυσικό επακόλουθο θα ήταν να παραφερθεί σε μεγαλύτερο θυμό, και να εκδικηθεί τον δίκαιο επειδή τον απάτησε, και να του επιβάλει τιμωρία, και να τον οδηγήσει στον έσχατο κίνδυνο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Εἰς τὴν ἑξαήμερον
Καὶ ἔσται σου τὸ εὐπρόσωπον οἱ ἄρχοντες Φαραώ, σὲ μὲν περιποιήσονται, ἐμὲ δὲ ἀποκτενοῦσιν». «Εἰπὲ οὖν, ὅτι ἀδελφὴ αὐτοῦ εἰμί, καὶ εὖ μοι γένηται, καὶ ζήσεται ἡ ψυχή μου ἕνεκέν σου». Γίνονται οὖν τὰ τοῦ δικαίου ῥήματα πράγματα. Ἀφαιρεῖται ἐκ χειρῶν τοῦ δικαίου ἡ γυνή, ἀπάγεται εἰς τὸν Φαραὼ ὑπὸ τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ. «Εὖ δὲ ἐχρήσαντο τῷ δικαίῳ δῆθεν ὡς ἀδελφὸν αὐτῆς, πρόβατά τε καὶ βόας καὶ καμήλους, καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας πρὸς θεραπείαν δωρούμενοι». Ὁ δὲ οἶκος Φαραὼ μικροῦ δεῖν κατεστρέφετο. «Ἔτασε γὰρ ὁ Θεός», φησί, «ἐτασμοῖς μεγάλοις, διὰ Σάραν τὴν γυναῖκα Ἄβραμ», γνωρίσας αὐτῷ δηλαδὴ ὅτι οὐκ ἀδελφή, ἀλλὰ γυνή ἐστι τοῦ δικαίου. Πρὸς Φαραὼ γὰρ καὶ Ἀβιμέλεχ καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς βασιλεῖς ἔλεγεν ὁ Θεὸς περὶ Ἀβραάμ, Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ Ἰωσήφ· «Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου καὶ ἐν τοῖς προφήταις μου μὴ πονηρεύεσθε». Ὁ δὲ Φαραὼ μεταστειλάμενος τὸν δίκαιον· «Τί τοῦτο πεποίηκάς μοι», φησί, «εἰπὼν ὅτι ἀδελφή σού ἐστιν, καὶ ἰδοὺ ἡ γυνή σου ἀνέπαφος· λαβὼν ταύτην ἀπότρεχε». «Ἀνέβη δὲ ἐξ Αἰγύπτου μετὰ Σάρας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ καὶ Λὼτ» τοῦ ἀδελφιδοῦς αὐτοῦ, μετὰ πλούτου πολλοῦ καὶ κτηνῶν πολλῶν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου ἦν ἡ σκηνὴ αὐτοῦ τὸ πρότερον. «Καὶ ἡ γῆ αὐτοὺς οὐκ ἐχώρει», διὰ τὸ ἐν αὐτῇ καὶ τοὺς Χαναναίους οἰκεῖν. «Γίνεται οὖν μάχη μεταξὺ τῶν ποιμένων Ἄβραμ καὶ τοῦ Λώτ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Και θα δουν οι άρχοντες του Φαραώ το ωραίο σου πρόσωπο· εσένα μεν θα σε κρατήσουν ζωντανή, εμένα δε θα με σκοτώσουν». «Πες, λοιπόν, ότι είμαι αδελφή του, για να μου συμπεριφερθούν καλά, και θα ζήσει η ψυχή μου εξαιτίας σου». Έγιναν, λοιπόν, τα λόγια του δικαίου πραγματικότητα. Η γυναίκα αφαιρείται από τα χέρια του δικαίου και οδηγείται στον Φαραώ από τους άρχοντές του. «Συμπεριφέρθηκαν δε καλά στον δίκαιο, δήθεν ως αδελφό της, χαρίζοντάς του πρόβατα και βόδια και καμήλες, καθώς και δούλους και δούλες για να τον υπηρετούν». Ο οίκος του Φαραώ όμως, παρά λίγο να καταστραφεί. «Διότι τιμώρησε», λέει, «ο Θεός με μεγάλες δοκιμασίες τον Φαραώ, εξαιτίας της Σάρρας, της γυναίκας του Άβραμ», κάνοντάς του δηλαδή γνωστό ότι δεν είναι αδελφή, αλλά γυναίκα του δικαίου. Διότι προς τον Φαραώ και τον Αβιμέλεχ και προς τους υπόλοιπους βασιλείς έλεγε ο Θεός για τον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ και τον Ιωσήφ: «Μην αγγίζετε τους χριστούς μου και μην κάνετε κακό στους προφήτες μου». Ο Φαραώ, λοιπόν, αφού κάλεσε τον δίκαιο, του λέει: «Τι είναι αυτό που μου έκανες, λέγοντας ότι είναι αδελφή σου; Ιδού, η γυναίκα σου είναι ανέπαφη· πάρε την και φύγε». «Ανέβηκε δε από την Αίγυπτο με τη Σάρρα τη γυναίκα του και τον Λωτ» τον ανιψιό του, με πολύ πλούτο και πολλά κτήνη, στην έρημο, όπου βρισκόταν η σκηνή του προηγουμένως. «Και η γη δεν τους χωρούσε», επειδή κατοικούσαν σε αυτήν και οι Χαναναίοι. «Γίνεται, λοιπόν, μάχη μεταξύ των βοσκών του Άβραμ και του Λωτ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες