Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 12:5

Το με ποιον τρόπο αναχωρεί από τη γενέτειρά του ο Αβραάμ, πώς να μην αξίζει να το εξετάσουμε; «Διότι πήρε», λέγει, «τη Σάρρα τη γυναίκα του, και τον Λωτ, τον γιο του αδελφού του, και όλα τα υπάρχοντά τους, όσα είχαν αποκτήσει, και κάθε ψυχή που είχαν αποκτήσει στη Χαρράν. Και εξήλθαν για να πορευθούν προς τη γη Χαναάν, και διέσχισε ο Αβραάμ τη γη σε όλο το μήκος της, έως τον τόπο της Συχέμ, στην υψηλή δρυ». Διότι αναχωρούσε από τη Χαρράν χωρίς να αφήσει πίσω του κανένα δικό του κατάλοιπο, αλλά μεταβαίνοντας με μεγάλη προθυμία παγγενεί και πανοικί στη γη Χαναάν, την οποία του υπέδειξε ο Θεός. Έπειτα διασχίζει τη γη στο μήκος της, και φτάνει στην υψηλή γη. Επομένως, εκείνος που επιθυμεί να ακολουθεί απόλυτα τα θεία προστάγματα, και να θεωρεί την άνωθεν κλήση άξια της υπέρτατης φροντίδας, ας εξέλθει από τη ζωή των κοσμικών ηδονών ολοκληρωτικά, και σαν να λέμε παγγενεί, χωρίς να αφήσει κανένα ίχνος του παλαιού του φρονήματος σε εκείνα όπου βρισκόταν κάποτε. Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο αναχωρεί ορθά, και θα διασχίσει τη γη, αφού έχει κληθεί από τον Θεό, ώστε, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, να μπορέσει να κατανοήσει πλήρως μαζί με όλους τους αγίους, ποιο είναι το πλάτος, και το μήκος, και το ύψος, και το βάθος του μυστηρίου του Χριστού.

Γνωρίζοντας λοιπόν αυτό σαφώς και αυτός ο δίκαιος, αφού τα προσπέρασε όλα, και χωρίς να υπολογίσει ούτε τις συνήθειες, ούτε τη συγγένεια, ούτε το πατρικό σπίτι, ούτε τους προγονικούς τάφους, ούτε το ίδιο του το γήρας, σε ένα μόνο έστρεψε τη διάνοιά του, στο πώς θα μπορέσει να εκπληρώσει το πρόσταγμα του Δεσπότη. Και μπορούσε κανείς να δει ένα πράγμα γεμάτο από μεγάλο θαύμα: έναν άνθρωπο σε βαθύτατο γήρας μαζί με τη γυναίκα του, η οποία και αυτή ήταν πλέον προχωρημένης ηλικίας, και με πλήθος υπηρετών, να μεταναστεύει, χωρίς καν να γνωρίζει πού θα καταλήξει η περιπλάνησή του. Εάν δε κάποιος συλλογιζόταν συνετά και το εξής, πόση ήταν την εποχή εκείνη η δυσκολία των δρόμων· διότι δεν ήταν δυνατόν, όπως τώρα, να συναναστρέφεται κανείς άφοβα τους άλλους και έτσι να κάνει εύκολα τα ταξίδια, επειδή η εξουσία κατά τόπους ήταν διαιρεμένη, και όσοι ταξίδευαν αναγκάζονταν να μετακινούνται από άρχοντα σε άρχοντα, και σχεδόν καθημερινά να μεταβαίνουν από βασίλειο σε βασίλειο· και αυτό το γεγονός λοιπόν αποτελούσε ικανό εμπόδιο για τον δίκαιο, εάν βέβαια δεν διέθετε μεγάλο πόθο και υπακοή στο πρόσταγμα. Αλλά αυτός, αφού διέρρηξε όλα αυτά τα εμπόδια σαν να ήταν ιστός αράχνης, και έχοντας ενδυναμώσει τον λογισμό του με την πίστη, και δείχνοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στο αξίωμα Εκείνου που έδωσε την υπόσχεση, ξεκίνησε την οδοιπορία. «Και πήρε», αναφέρει, «ο Άβραμ τη Σάρα τη γυναίκα του, και τον Λωτ, τον υιό του αδελφού του, και όλα τα υπάρχοντά τους, όσα απέκτησαν στη Χαρράν, και εξήλθε για να πορευθεί στη γη Χαναάν».

«Και εξήλθε», λέει, «για να πορευθεί στη γη Χαναάν». Από πού γνώριζε ότι στη γη των Χαναναίων θα κατέληγε η αποδημία του, παρόλο που η προσταγή ήταν η εξής: «Έλα στη γη που θα σου δείξω»; Ίσως ο Θεός του φανέρωσε και αυτό, υποδεικνύοντας στη διάνοιά του τη γη, στην οποία ήθελε να τον εγκαταστήσει.

Είδες πώς τόσο η αρετή όσο και η κακία δεν έγκεινται στη φύση, αλλά στην προαίρεση της δικής μας βούλησης; Διότι ιδού, κατά τη φύση βέβαια ήταν αδελφοί και ο πατριάρχης και ο Ναχώρ, κατά την προαίρεση όμως όχι πλέον· αλλά εκείνος μεν, αν και ο αδελφός του είχε φθάσει σε τόσο μεγάλη αρετή, κατεχόταν ακόμη από την πλάνη, ενώ αυτός, μέσα από τα ίδια του τα έργα, απέδεικνυε καθημερινά σε όλους την πρόοδο της κατά Θεόν αρετής του. «Και ήλθε», λέει, «στη γη Χαναάν, και διέσχισε ο Άβραμ τη γη κατά το μήκος της, έως τον τόπο της Συχέμ, μέχρι την υψηλή δρυ». Μας διδάσκει η Γραφή το μέρος της χώρας στο οποίο τώρα εγκαθίσταται ο δίκαιος. Έπειτα, για να μάθουμε ποια ήταν ακόμη η κατάσταση εκεί, λέει: «Οι δε Χαναναίοι κατοικούσαν τότε τη γη». Δεν το επισήμανε αυτό τυχαία πάλι ο μακάριος Μωυσής, αλλά για να μάθουμε και από αυτό το φιλόσοφο φρόνημα του πατριάρχη, ότι, εφόσον οι τόποι κατέχονταν ακόμη από τους Χαναναίους, αναγκαζόταν σαν περιπλανώμενος και ξένος, και σαν ένας από τους ευτελείς και απορριφθέντες, να καταλύει όπου τύχαινε, μη διαθέτοντας ίσως ούτε καν κατάλυμα. Και όμως ούτε έτσι δυσανασχέτησε, ούτε είπε: «Τι είναι τούτο;»