Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 13:14

Ομιλία ΛΔ΄. Είπε δε ο Κύριος στον Άβραμ μετά τον χωρισμό του Λωτ από αυτόν: Σήκωσε τα μάτια σου και κοίταξε, από τον τόπο όπου βρίσκεσαι τώρα, προς βορράν και νότον, και προς ανατολάς και θάλασσαν· διότι όλη τη γη, την οποία εσύ βλέπεις, σε σένα θα τη δώσω. α΄. Κατανοήσατε χθες, αγαπητοί, την υπερβάλλουσα ταπεινοφροσύνη του πατριάρχη, είδατε την υπερβολή της επιείκειάς του.

Επειδή, λοιπόν, είδε την ένταση και τη μεγάλη της επιμονή, αφού πρώτα την ανακήρυξε και την εστεφάνωσε, ας πούμε, με τα εγκώμιά Του, και την έκανε γνωστή σε όλη την οικουμένη, τότε της χάρισε πλουσιοπάροχα όσα Του ζήτησε. Διότι, αφού είπε, «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου», τότε πρόσθεσε, «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Και αν θελήσουμε να διαλέξουμε κάθε ένα από τα παραδείγματα των θείων Γραφών, παντού θα δούμε τη μεγάλη γενναιοδωρία του Δεσπότη. Αυτό ακριβώς γνωρίζοντας ο πατριάρχης, και ξέροντας ότι αυτός που παραχωρεί τα μικρότερα θα κερδίσει τα μεγαλύτερα, όπως ακούσατε χθες, υποχώρησε στον Λωτ και επέλεξε την υποδεέστερη περιοχή, για να εξαλείψει τις αφορμές της φιλονικίας, να επιδείξει τη δική του αρετή και να εγκαθιδρύσει την ειρήνη σε ολόκληρη την οικογένεια. Ας δούμε, όμως, από τα όσα αναγνώστηκαν πρόσφατα, ποιες αμοιβές λαμβάνει από τον Δεσπότη για τόση μεγάλη επιείκεια. Και είπε, λέει, ο Θεός στον Άβραμ, μετά την απομάκρυνση του Λωτ από αυτόν: «Σήκωσε τα μάτια σου και δες από τον τόπο που βρίσκεσαι τώρα, προς τον βορρά και τον νότο, προς την ανατολή και τη θάλασσα· διότι όλη τη γη που βλέπεις θα τη δώσω σε εσένα και στους απογόνους σου εις τον αιώνα». Δες την ταχύτητα της πρόνοιας του Θεού και της αμοιβής την οποία επιδεικνύει προς τον δίκαιο.

«χωρίσου από εμένα· εάν εσύ κατευθυνθείς προς τα δεξιά, εγώ προς τα αριστερά· εάν πάλι εσύ πας προς τα αριστερά, εγώ προς τα δεξιά»· έτσι και ο Δεσπότης λέει: «Υψώνοντας το βλέμμα σου, κοίταξε από τον τόπο όπου βρίσκεσαι τώρα· διότι όλη τη γη, την οποία βλέπεις, θα τη δώσω σε εσένα και στο σπέρμα σου εις τον αιώνα». Εδώ πρόσεξέ μου την υπερβολή της γενναιοδωρίας. Διότι εσύ μεν, λέει, δίνοντας το δικαίωμα της επιλογής, του παραχώρησες εκείνη που ήθελε να διαλέξει, και αποδέχθηκες για τον εαυτό σου αυτήν που απέμεινε· εγώ όμως επιδεικνύω τόση γενναιοδωρία, ώστε όλη τη γη που υποπίπτει στο βλέμμα των ματιών σου από όλες τις πλευρές, από τον βορρά και από τον νότο, και από την ανατολή και τη δύση, όλη τη γη που βλέπεις, θα την παραχωρήσω σε εσένα· και όχι μόνο αυτό, αλλά «και στο σπέρμα σου εις τον αιώνα». Είδες γενναιοδωρία αντάξια της αγαθότητας του Θεού; Είδες πόσα παραχώρησε και πόσων αξιώθηκε; Από αυτό ας διδαχθούμε να επιδεικνύουμε μεγάλη δαψίλεια στην ελεημοσύνη, ώστε, δίνοντας μικρά, να αξιωθούμε μεγάλων. Διότι, πού υπάρχει ισότητα, πες μου, στο να δώσεις λίγα χρήματα και να αποκομίσεις συγχώρηση αμαρτιών; Στο να θρέψεις αυτόν που πεινά, και να αξιωθείς παρρησίας κατά τη φοβερή εκείνη ημέρα, και να ακούσεις τα αντάξια της βασιλείας λόγια: «Επείνασα, και μου δώσατε να φάω»; Μήπως τάχα Εκείνος που σου προσέφερε τόση αφθονία, δεν μπορούσε να ανακουφίσει και του φτωχού την ένδεια;

Παραχώρησε στον νεότερο την επιλογή των πρωτείων και αρκέστηκε στην πιο ασήμαντη γη. Αλλά πρόσεξε πάλι, αφού ο ίδιος επέδειξε την αρετή του, πόση αμοιβή απολαμβάνει. Διότι, αμέσως μόλις επήλθε ο χωρισμός, του λέει ο Θεός μετά τον αποχωρισμό του Λωτ: «Σήκωσε τα μάτια σου και δες όλη τη γη από κάθε πλευρά, διότι όλη αυτήν που βλέπεις θα την δώσω σε σένα και στους απογόνους σου εις τον αιώνα». Παρατήρησε πόσης μεγάλης εύνοιας αξιώνεται για την ταπεινοφροσύνη που επέδειξε προς τον ανιψιό του· και ο ίδιος, αν και παραχώρησε μικρά, αξιώθηκε πολύ μεγαλύτερα, ενώ εκείνος, επειδή όρμησε να αρπάξει τα πρωτεία, μετά από λίγο έπεσε σε κινδύνους· και όχι μόνο δεν ωφελήθηκε σε τίποτα από την επιλογή του, αλλά ξαφνικά έγινε και αιχμάλωτος και άστεγος και ανέστιος, και μέσα από τα ίδια τα γεγονότα διδάχθηκε την υπερβάλλουσα αρετή του δικαίου, και ο ίδιος παιδαγωγήθηκε στο εξής να μην ξανακάνει ποτέ κάτι τέτοιο.