Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 13:8

Αλλά εκείνοι μεν βρίσκονταν σε αυτά. Οι Τύριοι όμως, λησμονώντας τη διαθήκη των αδελφών, συγκρούονταν με τα γένη, και τους έπειθαν να έχουν ως δούλους τους εξ αίματος αδελφούς, αναδεικνύοντας τους Ιδουμαίους, με τη δική τους σύμπραξη, πολύ πιο ισχυρούς από εκείνους που είχαν επικρατήσει. Εάν δε κάποιος έλεγε αυτό και για τους Μωαβίτες, οι οποίοι κατάγονταν από το αίμα του Λωτ, ότι δηλαδή οι Τύριοι αθέτησαν τη διαθήκη των αδελφών, είναι φανερό ότι εννοεί εκείνη μεταξύ του Αβραάμ και του Λωτ. Επειδή, όταν οι ποιμένες των δύο συγκρούστηκαν, «Είπε», λέει, «ο Αβραάμ στον Λωτ: Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους ποιμένες μου και στους ποιμένες σου, διότι εμείς είμαστε άνθρωποι αδελφοί». Λέει λοιπόν ότι, γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, δικαίως αυτή θα πυρποληθεί και θα συνταραχθεί εκ θεμελίων. Διότι το «Δεν θα ακολουθήσεις τους πολλούς στην κακία» είναι πάντοτε χρήσιμο. <Αυτά λέει ο Κύριος: Για τις τρεις ασέβειες της Ιδουμαίας και για τις τέσσερις, δεν θα ανακαλέσω την οργή μου εναντίον τους, διότι καταδίωξαν με ρομφαία τον αδελφό τους.> Ο λόγος μεταβαίνει πλέον στον ίδιο τον Ιδουμαίο, προφανώς σε αυτούς που κατάγονται από τον Ησαύ, και λέει ξεκάθαρα ότι και αυτοί θα υποστούν τις συνέπειες της οργής.

«Είπε δε», αναφέρει, «ο Άβραμ στον Λωτ: Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους ποιμένες μου και στους ποιμένες σου, διότι εμείς είμαστε αδελφοί». Πρόσεξε την υπερβολή της ταπεινοφροσύνης, πρόσεξε το ύψος της φιλοσοφίας. Ο γέροντας, ο πρεσβύτερος αποκαλεί αδελφό τον νέο, τον ανιψιό του, και τον ανυψώνει στην ίδια τιμή με τον εαυτό του, και δεν αποδίδει τίποτα περισσότερο στον εαυτό του· αλλά λέει: «Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και στους ποιμένες μου και στους ποιμένες σου». Διότι δεν θα ήταν, λέει, εύλογο να συμβεί αυτό, επειδή είμαστε αδελφοί.

Είδες ότι αυτός εκπληρώνει τον αποστολικό νόμο, ο οποίος λέει: «Ήδη, λοιπόν, είναι εξ ολοκλήρου ήττα για εσάς το ότι έχετε δικαστικές διαμάχες μεταξύ σας. Γιατί δεν ανέχεστε καλύτερα να αδικείστε; Γιατί δεν ανέχεστε καλύτερα να αποστερείστε; Αντίθετα, εσείς αδικείτε και αποστερείτε, και μάλιστα αδελφούς». Όλα αυτά τα εκπληρώνει με τα έργα του ο πατριάρχης, λέγοντας: «Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα στους δικούς μου βοσκούς και στους δικούς σου βοσκούς, διότι εμείς είμαστε άνθρωποι αδελφοί». Τι θα μπορούσε να είναι πιο ειρηνικό από αυτήν την ψυχή; Άρα όχι μάταια ούτε χωρίς λόγο έλεγα στα προοίμια, ότι επειδή αγαπούσε την ησυχία και την απραγμοσύνη, γι' αυτό προτιμούσε την έρημο από την οικουμένη. Διότι, πρόσεξέ τον και τώρα, όταν είδε τους βοσκούς να φιλονικούν μεταξύ τους, πώς από την αρχή αμέσως προσπαθεί να καταστείλει τη φωτιά που επρόκειτο να ανάψει, και σταματά τη φιλονικία. Διότι έπρεπε αυτός, έχοντας έλθει ως δάσκαλος της φιλοσοφίας για όλους τους κατοίκους της Παλαιστίνης, να μην προσφέρει καμία αφορμή ούτε να δώσει λαβή, αλλά μέσω της επιείκειας των τρόπων του, πιο ηχηρά και από σάλπιγγα, να τους παιδαγωγήσει όλους και να τους καταστήσει μιμητές της δικής του αρετής. «Ας μην υπάρχει», λέει, «διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους δικούς μου βοσκούς και στους δικούς σου βοσκούς, διότι εμείς είμαστε άνθρωποι αδελφοί». Είναι πολλή η επιείκεια αυτών των λόγων: «Ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα».

Παρατήρησε πώς, ανάμεσα στους πειρασμούς, ο φιλάνθρωπος Δεσπότης, παρέχοντας τη δική Του ενίσχυση, καθιστά τον αθλητή και πάλι ακμαίο για τους επόμενους αγώνες, μην αφήνοντάς τον στερημένο από τη βοήθειά Του, αλλά προνοώντας τα πάντα φανερά ώστε να του καταδείξει ότι, ενώ ο ίδιος προσφέρει μικρά, αξιώνεται μεγάλων και πάρα πολύ μεγάλων δωρεών, οι οποίες ξεπερνούν την ανθρώπινη φύση. Είδες, λοιπόν, την υπομονή του δικαίου; Δες πάλι, μετά την επιστροφή του από εκεί, το μέγεθος της ταπεινοφροσύνης του και την πολλή του επιείκεια. Διότι, όταν επέστρεψε από την Αίγυπτο έχοντας αποκτήσει πολλά πλούτη (και δεν ήταν μόνος του, αλλά τον ακολουθούσε και ο ανιψιός του), «δεν τους χωρούσε», λέει η Γραφή, «η γη για να κατοικούν μαζί, επειδή τα υπάρχοντά τους ήταν πολλά»· γι' αυτό και συνέβη να ξεσπάσει διαμάχη μεταξύ των βοσκών του Λωτ και του Άβραμ. Αλλά ο δίκαιος αυτός, αποδεικνύοντας την ημερότητα της ψυχής του και το ύψος της πνευματικής του φιλοσοφίας, κάλεσε τον Λωτ και του είπε: «Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους βοσκούς μου και στους βοσκούς σου, διότι είμαστε άνθρωποι αδελφοί»· λέγοντάς του σχεδόν: Τίποτα δεν είναι ίσο με την ειρήνη· τίποτα δεν είναι βαρύτερο από τη φιλονικία. Προκειμένου, λοιπόν, να απομακρύνουμε κάθε αφορμή για διαμάχη, διάλεξε όποια περιοχή θέλεις· και άφησε σε εμένα την υπόλοιπη, για να παραμείνουμε έξω από κάθε έριδα και φιλονικία. Είδες την αρετή αυτού του ανδρός;

Διότι πράγματι η αλαζονεία προέρχεται από ευτελή διάνοια και ποταπή ψυχή, ενώ η επιείκεια από μεγαλόφρονα, από μεγαλόψυχη διάθεση. γʹ. Και αν θέλετε, ας εξετάσουμε το καθένα από τα δύο μέσα από παραδείγματα. Πες μου, λοιπόν, τι υπήρξε πιο ανώτερο από τον Αβραάμ; Και όμως, εκείνος ήταν που έλεγε: «Εγώ είμαι χώμα και στάχτη»· εκείνος ήταν που έλεγε: «Ας μην υπάρξει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα».

Διότι παραλείπω τώρα τη διαμάχη των ποιμένων και τη μοιρασιά με τον ανιψιό του, αν και αυτά, εάν εξετάζονταν στην περίπτωση άλλων, θα ήταν αρκετά για να προκαλέσουν μεγάλη αποθάρρυνση. Επειδή, όταν εκείνος που διασώθηκε από αυτόν και έγινε κάτοχος τόσων αγαθών, και ο οποίος θα έπρεπε να του παραχωρήσει τα πάντα και να επιπλήξει τους δικούς του ποιμένες, αυτός, όταν του δόθηκε η δυνατότητα επιλογής, σπεύδει να καταλάβει τα πιο εύφορα εδάφη και αφήνει σε εκείνον τα πιο ερημικά μέρη. Ποιος θα μπορούσε να το υπομείνει εύκολα —δεν εννοώ την υλική ζημία, αλλά το να περιφρονείται ενώ ο ίδιος έχει προσφέρει τιμή, και να λαμβάνει το μικρότερο μερίδιο— πράγμα που θεωρείται βαρύτερο από κάθε ζημία; Όμως, όλα αυτά τα παραβλέπω τώρα· διότι ο λόγος μας αναφέρεται στον πατριάρχη, και όχι σε κάποιον από τους κοινούς ανθρώπους.

Ας αποδώσουμε λοιπόν με τόκο το χρέος, αν βέβαια αποδειχθούμε τόσο εύποροι. ΤΙΤΛΟΣ ΚΓ΄. — Περί εκδικήσεως· και ότι απαγορεύεται να απαιτούνται ευθύνες δύο φορές για το ίδιο πράγμα. «Δεν θα επιβάλεις τιμωρία δύο φορές για το ίδιο πράγμα.» «Τι συλλογίζεστε εναντίον του Κυρίου; Αυτός θα επιφέρει την καταστροφή, και δεν θα τιμωρήσει με θλίψη δύο φορές για το ίδιο πράγμα.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΔ΄. — Περί κοινών πραγμάτων· και ότι πρέπει να αποφεύγονται τα κοινά καταλύματα, διότι προξενούν φιλονικίες και διενέξεις. «Είπε ο Αβραάμ προς τον Λωτ: Ας μην υπάρχει φιλονικία ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους βοσκούς μου και στους βοσκούς σου, διότι είμαστε άνθρωποι αδελφοί. Δεν βρίσκεται εμπρός σου όλη η γη; Χωρίσου από εμένα. Αν εσύ πας αριστερά, εγώ θα πάω δεξιά· αν εσύ πας δεξιά, εγώ θα πάω αριστερά. Και αφού σήκωσε ο Λωτ τα μάτια του, αντίκρισε όλη την περίχωρο του Ιορδάνη, ότι ολόκληρη ποτιζόταν, πριν καταστρέψει ο Θεός τα Σόδομα και τα Γόμορρα, σαν παράδεισος του Θεού, και σαν τη γη της Αιγύπτου. Και διάλεξε για τον εαυτό του ο Λωτ την περίχωρο του Ιορδάνη, και αναχώρησε ο Λωτ από τα ανατολικά, και χωρίστηκαν.» «Είναι προτιμότερο να κατοικεί κανείς σε μια γωνιά στο ύπαιθρο, παρά σε κοινό σπίτι.» «Με άνθρωπο ισχυρότερο και πλουσιότερό σου να μην έχεις κοινές υποθέσεις.» Η φροντίδα των κοινών πραγμάτων δίνει πάντοτε λαβές για κατηγορίες.

Και είπε ο Άβραμ: Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους βοσκούς μου και στους βοσκούς σου, διότι εμείς είμαστε αδελφοί. Αλλά ιδού, όλη η γη βρίσκεται μπροστά σου· χωρίσου από εμένα και διάλεξε όποια θέλεις, είτε τη δεξιά είτε την αριστερή.