Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 13:9

Δ΄. Αλλά τίποτα από αυτά δεν καταδέχθηκε ο δίκαιος ούτε καν να βάλει στον νου του, αλλά, αποθώντας κάθε τέτοιον λογισμό, σε ένα μόνο αφοσιώνεται: στο πώς να σβήσει τη φιλονικία που επρόκειτο να ανάψει και, επινοώντας έναν ανώδυνο χωρισμό, να απαλλάξει την οικία από κάθε ταραχή. Δεν είναι, λέει, όλη η γη μπροστά σου; Χωρίσου από εμένα· αν εσύ πας δεξιά, εγώ θα πάω αριστερά· και αν εσύ πας αριστερά, εγώ θα πάω δεξιά. Δες την επιείκεια του δικαίου. Διότι, δείχνοντάς του με τα πράγματα ότι δεν το κάνει αυτό εκούσια, ούτε επειδή επιθυμεί να χωριστούν, αλλά εξαιτίας της ανάγκης που προκάλεσε η φιλονικία, και για να μην υπάρχει διαρκής πόλεμος στην οικία, πρόσεξε πώς με τα λόγια καταπραΰνει τον αναβρασμό του, και του δίνει όλη την εξουσία της επιλογής, και του προσφέρει ολόκληρη τη γη, λέγοντας: Δεν είναι όλη η γη μπροστά σου; Όποια θέλεις επίλεξε, και εγώ θα δεχθώ με πολλή ευχαρίστηση εκείνην που εσύ θα αφήσεις. Μεγάλη η φιλοσοφία του δικαίου. Με κάθε τρόπο θέλει να μη γίνει επαχθής στον ανιψιό του. Διότι, του λέει, επειδή συμβαίνει αυτό ακριβώς που δεν ήθελα, και προκειμένου να σταματήσει η φιλονικία είναι ανάγκη να επέλθει ο χωρισμός, γι' αυτό σε καθιστώ κύριο της επιλογής και σου δίνω όλη την εξουσία, ώστε, όποια γη θεωρήσεις πιο αξιόλογη, αφού την επιλέξεις, να αφήσεις την υπόλοιπη σε εμένα.

«χωρίσου από εμένα· εάν εσύ κατευθυνθείς προς τα δεξιά, εγώ προς τα αριστερά· εάν πάλι εσύ πας προς τα αριστερά, εγώ προς τα δεξιά»· έτσι και ο Δεσπότης λέει: «Υψώνοντας το βλέμμα σου, κοίταξε από τον τόπο όπου βρίσκεσαι τώρα· διότι όλη τη γη, την οποία βλέπεις, θα τη δώσω σε εσένα και στο σπέρμα σου εις τον αιώνα». Εδώ πρόσεξέ μου την υπερβολή της γενναιοδωρίας. Διότι εσύ μεν, λέει, δίνοντας το δικαίωμα της επιλογής, του παραχώρησες εκείνη που ήθελε να διαλέξει, και αποδέχθηκες για τον εαυτό σου αυτήν που απέμεινε· εγώ όμως επιδεικνύω τόση γενναιοδωρία, ώστε όλη τη γη που υποπίπτει στο βλέμμα των ματιών σου από όλες τις πλευρές, από τον βορρά και από τον νότο, και από την ανατολή και τη δύση, όλη τη γη που βλέπεις, θα την παραχωρήσω σε εσένα· και όχι μόνο αυτό, αλλά «και στο σπέρμα σου εις τον αιώνα». Είδες γενναιοδωρία αντάξια της αγαθότητας του Θεού; Είδες πόσα παραχώρησε και πόσων αξιώθηκε; Από αυτό ας διδαχθούμε να επιδεικνύουμε μεγάλη δαψίλεια στην ελεημοσύνη, ώστε, δίνοντας μικρά, να αξιωθούμε μεγάλων. Διότι, πού υπάρχει ισότητα, πες μου, στο να δώσεις λίγα χρήματα και να αποκομίσεις συγχώρηση αμαρτιών; Στο να θρέψεις αυτόν που πεινά, και να αξιωθείς παρρησίας κατά τη φοβερή εκείνη ημέρα, και να ακούσεις τα αντάξια της βασιλείας λόγια: «Επείνασα, και μου δώσατε να φάω»; Μήπως τάχα Εκείνος που σου προσέφερε τόση αφθονία, δεν μπορούσε να ανακουφίσει και του φτωχού την ένδεια;

Διότι, όπως λέγει, εκείνος που σπέρνει με φειδώ, με φειδώ και θα θερίσει. Ας καταβάλλουμε, λοιπόν, αυτά τα καλά σπέρματα με αφειδώλευτο χέρι, ώστε στον κατάλληλο καιρό να θερίσουμε με αφθονία. Διότι τώρα είναι ο καιρός της σποράς, τον οποίο σας παρακαλώ να μην αφήσουμε να παρέλθει, ώστε κατά την ημέρα της ανταποδόσεως για όσα σπάρθηκαν εδώ, να δρέψουμε τους καρπούς και να αξιωθούμε της φιλανθρωπίας του Δεσπότου. Διότι κανένα μα κανένα άλλο από τα πνευματικά κατορθώματα δεν θα μπορέσει να σβήσει την πυρά των αμαρτημάτων μας τόσο αποτελεσματικά, όσο η αφθονία της ελεημοσύνης. Αυτή και την εξάλειψη των αμαρτημάτων μας απεργάζεται, και γίνεται πρόξενος παρρησίας για εμάς ενώπιον του Θεού, και προετοιμάζει την απόλαυση εκείνων των άρρητων αγαθών. Αλλά αυτά έχουν λεχθεί επαρκώς για τη δική σας προτροπή, και για να αποδειχθεί ότι, προσφέροντας μικρά, αξιωνόμαστε μεγάλων δωρεών από τον Δεσπότη. Από εκεί, άλλωστε, οδηγήθηκε ο λόγος μας στην παραίνεση περί ελεημοσύνης· επειδή ακριβώς λέγαμε ότι ο πατριάρχης, παραχωρώντας ένα τμήμα γης και προσφέροντας το καλύτερο μέρος της χώρας στον Λωτ, ενώ επέλεξε για τον εαυτό του την πιο ευτελή γη, αξιώθηκε τέτοιας γενναιοδωρίας από τον Θεό, ώστε η υπόσχεση που του δόθηκε από τον Θεό να υπερβαίνει κάθε νου και διάνοια.

Ο ανεψιός αυτού, λοιπόν, όταν άκουσε: «Εάν εσύ πας δεξιά, εγώ θα πάω αριστερά», και έλαβε το δικαίωμα της επιλογής, αναζήτησε το δικό του συμφέρον, αλλά τελικά δεν βρήκε ούτε το δικό του· διότι αυτή μεν η χώρα παραδιδόταν στις φλόγες, ενώ εκείνη παρέμενε ανέπαφη. Ο Ιωνάς, πάλι, επειδή δεν αναζήτησε το συμφέρον των πολλών αλλά το δικό του, κινδύνευσε να χαθεί· και η μεν πόλη παρέμενε όρθια, αυτός όμως κλονιζόταν, κλυδωνιζόταν και καταποντιζόταν. Όταν, όμως, αναζήτησε το συμφέρον των πολλών, τότε βρήκε και το δικό του. Έτσι και ο Ιακώβ, επειδή στα ποίμνια δεν αναζήτησε το προσωπικό του κέρδος, απόλαυσε μεγάλη ευπορία. Και ο Ιωσήφ, επίσης, επειδή αναζήτησε το συμφέρον των αδελφών του, βρήκε το δικό του.

Διότι παραλείπω τώρα τη διαμάχη των ποιμένων και τη μοιρασιά με τον ανιψιό του, αν και αυτά, εάν εξετάζονταν στην περίπτωση άλλων, θα ήταν αρκετά για να προκαλέσουν μεγάλη αποθάρρυνση. Επειδή, όταν εκείνος που διασώθηκε από αυτόν και έγινε κάτοχος τόσων αγαθών, και ο οποίος θα έπρεπε να του παραχωρήσει τα πάντα και να επιπλήξει τους δικούς του ποιμένες, αυτός, όταν του δόθηκε η δυνατότητα επιλογής, σπεύδει να καταλάβει τα πιο εύφορα εδάφη και αφήνει σε εκείνον τα πιο ερημικά μέρη. Ποιος θα μπορούσε να το υπομείνει εύκολα —δεν εννοώ την υλική ζημία, αλλά το να περιφρονείται ενώ ο ίδιος έχει προσφέρει τιμή, και να λαμβάνει το μικρότερο μερίδιο— πράγμα που θεωρείται βαρύτερο από κάθε ζημία; Όμως, όλα αυτά τα παραβλέπω τώρα· διότι ο λόγος μας αναφέρεται στον πατριάρχη, και όχι σε κάποιον από τους κοινούς ανθρώπους.

Ας αποδώσουμε λοιπόν με τόκο το χρέος, αν βέβαια αποδειχθούμε τόσο εύποροι. ΤΙΤΛΟΣ ΚΓ΄. — Περί εκδικήσεως· και ότι απαγορεύεται να απαιτούνται ευθύνες δύο φορές για το ίδιο πράγμα. «Δεν θα επιβάλεις τιμωρία δύο φορές για το ίδιο πράγμα.» «Τι συλλογίζεστε εναντίον του Κυρίου; Αυτός θα επιφέρει την καταστροφή, και δεν θα τιμωρήσει με θλίψη δύο φορές για το ίδιο πράγμα.» ΤΙΤΛΟΣ ΚΔ΄. — Περί κοινών πραγμάτων· και ότι πρέπει να αποφεύγονται τα κοινά καταλύματα, διότι προξενούν φιλονικίες και διενέξεις. «Είπε ο Αβραάμ προς τον Λωτ: Ας μην υπάρχει φιλονικία ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους βοσκούς μου και στους βοσκούς σου, διότι είμαστε άνθρωποι αδελφοί. Δεν βρίσκεται εμπρός σου όλη η γη; Χωρίσου από εμένα. Αν εσύ πας αριστερά, εγώ θα πάω δεξιά· αν εσύ πας δεξιά, εγώ θα πάω αριστερά. Και αφού σήκωσε ο Λωτ τα μάτια του, αντίκρισε όλη την περίχωρο του Ιορδάνη, ότι ολόκληρη ποτιζόταν, πριν καταστρέψει ο Θεός τα Σόδομα και τα Γόμορρα, σαν παράδεισος του Θεού, και σαν τη γη της Αιγύπτου. Και διάλεξε για τον εαυτό του ο Λωτ την περίχωρο του Ιορδάνη, και αναχώρησε ο Λωτ από τα ανατολικά, και χωρίστηκαν.» «Είναι προτιμότερο να κατοικεί κανείς σε μια γωνιά στο ύπαιθρο, παρά σε κοινό σπίτι.» «Με άνθρωπο ισχυρότερο και πλουσιότερό σου να μην έχεις κοινές υποθέσεις.» Η φροντίδα των κοινών πραγμάτων δίνει πάντοτε λαβές για κατηγορίες.

Και είπε ο Άβραμ: Ας μην υπάρχει διαμάχη ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα, και ανάμεσα στους βοσκούς μου και στους βοσκούς σου, διότι εμείς είμαστε αδελφοί. Αλλά ιδού, όλη η γη βρίσκεται μπροστά σου· χωρίσου από εμένα και διάλεξε όποια θέλεις, είτε τη δεξιά είτε την αριστερή.