Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:15

Προς αυτόν δεν θα ήταν ίσως άτοπο να πούμε να αποφεύγει τέτοιου είδους νομοθεσία στη δική μας πολιτεία, το να επιτάσσει δηλαδή να θεωρούμε ανάξιο λόγου να διακρίνουμε την ενοχή του ψεύδους ανάλογα με τη μικρότητα ή το μέγεθος των πραγμάτων. Διότι δεν αμαρτάνει εξίσου ο Παύλος, όταν ψεύδεται και εξαγνίζεται ιουδαϊκά τον καιρό εκείνων που παραπλανώνται επωφελώς, με τον Ιούδα που τον καιρό της προδοσίας υποδύθηκε τον φίλο και τον προσηνή. Ψεύστηκε και ο Ιωσήφ από φιλανθρωπία όταν προσποιήθηκε απέναντι στους αδελφούς του, και μάλιστα ορκιζόμενος στην υγεία του Φαραώ· ψεύστηκαν όμως και οι αδελφοί του εναντίον του, αφού σχεδίασαν από φθόνο προηγουμένως τον θάνατό του, και έπειτα την υποδούλωσή του, και μπορούν να ειπωθούν πολλά τέτοια. Ψεύδεται η Σάρρα, κοκκινίζοντας από ντροπή για το γέλιο της· ψεύδεται και ο όφις όταν εισηγείται ότι ο άνθρωπος θα φθάσει στη θεία φύση μέσω της παρακοής. Μεγάλη είναι, λοιπόν, η διαφορά του ψεύδους ανάλογα με τις εκάστοτε περιστάσεις, και δεν μπορεί κανείς να πει πόσο μεγάλη, είτε εξετάσει το ζήτημα μέσα από τις αρχαίες διηγήσεις είτε από τον σύγχρονο βίο. Επομένως, ας αποδεχθούμε και εμείς ότι, σύμφωνα με την καθολική απόφανση για τους ανθρώπους, την οποία το Άγιο Πνεύμα διακήρυξε μέσω του προφήτη λέγοντας ότι «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύστης», ακόμη και ο άνθρωπος του Θεού ενεπλάκη στο ψεύδος, έχοντας από άγνοια ή αδιαφορία για την ονομασία του τόπου αποκαλέσει εσφαλμένα τη γειτονική χώρα με το όνομα κάποιας άλλης. Αλλά ψεύστηκε και ο Ευνόμιος, και ποιο είναι το ψεύδος του; Η παραχάραξη της ίδιας της αλήθειας.

«Μήπως είναι αδύνατος για τον Θεό οποιοσδήποτε λόγος;» λέει. Ιδού, ολοφάνερα αποκάλυψε τον εαυτό Του. Δεν γνωρίζετε, λέει, ότι, όντας Κυρίαρχος της φύσεως, μπορώ να κάνω τα πάντα, όσα θελήσω, και τη νεκρωμένη μήτρα να ζωογονήσω, και να την καταστήσω κατάλληλη για τεκνοποιία; Μήπως αδυνατεί, λέει, ή είναι κάτι αδύνατο για τον Θεό; Δεν τα δημιουργώ όλα εγώ, και τα μεταβάλλω; Δεν έχω εγώ την εξουσία ζωής και θανάτου; Μήπως είναι αδύνατος για τον Θεό οποιοσδήποτε λόγος; Δεν το είχα υποσχεθεί ήδη αυτό προηγουμένως; Μήπως είναι δυνατόν αυτό που ειπώθηκε από εμένα να μην πραγματοποιηθεί; Άκουγε λοιπόν, ότι «Κατά τον καιρό αυτόν θα επιστρέψω σε σένα την ίδια εποχή του επόμενου έτους, και η Σάρρα θα αποκτήσει υιό». Όταν, λέει, επιστρέψω κατά τον καιρό αυτόν, τότε θα γνωρίσει η Σάρρα μέσα από τα ίδια τα γεγονότα, ότι ούτε τα γηρατειά της θα αποτελέσουν εμπόδιο, ούτε η στειρότητα· αλλά ο λόγος μου θα παραμείνει απαράβατος, και η γέννηση θα της διδάξει τη δύναμη των όσων ειπώθηκαν από εμένα. Έπειτα εκείνη, επειδή άκουσε ότι ούτε καν οι σκέψεις που κινήθηκαν στη διάνοιά της δεν έμειναν κρυφές από Εκείνον που ήταν παρών, το αρνήθηκε, λέγοντας: «Δεν γέλασα». Διότι ο φόβος συγκλόνισε τη διάνοιά της. Γι' αυτό η Γραφή, αποδίδοντας τα πάντα στην αδυναμία της, αναφέρει: «Επειδή φοβήθηκε». Αλλά ο πατριάρχης της λέει: «Όχι, αλλά γέλασας».

Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, οι απόγονοι τη λαμβάνουν· διότι αυτοί ήταν άξιοι της γης. Τι σημαίνει: «την πόλη που έχει τα θεμέλια»; Διότι αυτά εδώ δεν είναι θεμέλια; Σε σύγκριση με εκείνα δεν είναι. «Της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός». Ω, τι μέγα εγκώμιο για την πόλη εκείνη! «Με πίστη και η ίδια η Σάρρα». Εδώ αρχίζει με σκοπό να τους προκαλέσει ντροπή, εάν τυχόν φανούν πιο ολιγόψυχοι από μία γυναίκα. Αλλά ίσως πει κάποιος: Πώς ήταν πιστή αυτή που γέλασε; Το μεν γέλιο προήλθε από την απιστία, ο δε φόβος από την πίστη· διότι το να πει «δεν γέλασα», έγινε από πίστη. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, αφού εξαλείφθηκε η απιστία, υπεισήλθε η πίστη. «Με πίστη και η ίδια η Σάρρα έλαβε δύναμη για καταβολή σπέρματος, και γέννησε ενώ είχε παρέλθει ο καιρός της ηλικίας της».