Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:16

Έπειτα, μετά από λίγο, αναφέρεται ότι, αφού σηκώθηκαν από εκεί, έστρεψαν το βλέμμα τους προς την πλευρά των Σοδόμων· και ο Αβραάμ πορευόταν μαζί τους προπέμποντάς τους. Ο δε Κύριος είπε: Μήπως θα κρύψω εγώ από τον δούλο μου τον Αβραάμ αυτά που κάνω; Ο δε Αβραάμ οπωσδήποτε θα γίνει έθνος μέγα και πολυπληθές, και μέσω αυτού θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης· διότι γνωρίζω ότι θα δώσει εντολή στους γιους του και στον οίκο του μετά από αυτόν, και θα φυλάξουν τις οδούς του Κυρίου, για να πράττουν δικαιοσύνη και κρίση, ώστε να εκπληρώσει ο Κύριος στον Αβραάμ όσα του υποσχέθηκε. Είπε δε ο Κύριος: Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας έχει πληθυνθεί. Και μετά από λίγο: Και αφού αναχώρησαν από εκεί οι άνδρες, ήλθαν στα Σόδομα· ο δε Αβραάμ στεκόταν ακόμη ενώπιον του Κυρίου. Και πλησιάζοντας ο Αβραάμ είπε: Μήπως θα καταστρέψεις τον δίκαιο μαζί με τον ασεβή· και θα γίνει ο δίκαιος όμοιος με τον ασεβή; Εάν υπάρχουν πενήντα δίκαιοι στην πόλη, θα τους καταστρέψεις; Δεν θα συγχωρήσεις όλον τον τόπο χάριν των πενήντα δικαίων, εάν υπάρχουν σε αυτήν; Μη γένοιτο να πράξεις εσύ κάτι τέτοιο, να θανατώσεις δίκαιο μαζί με ασεβή· και να γίνει ο δίκαιος όμοιος με τον ασεβή· μη γένοιτο· εσύ που κρίνεις όλη τη γη δεν θα αποδώσεις δικαιοσύνη; Και μετά από άλλα λέει η Γραφή: Αναχώρησε δε ο Κύριος μόλις έπαυσε να μιλά στον Αβραάμ. Και εισήλθαν οι δύο άγγελοι στα Σόδομα το βράδυ· ο δε Λωτ καθόταν κοντά στην πύλη των Σοδόμων.

ΟΜΙΛΙΑ ΜΒ΄. Αφού σηκώθηκαν οι άνδρες, ατένισαν προς τα Σόδομα και τη Γόμορρα. α΄. Μάθαμε από τα όσα αναγνώστηκαν χθες, αγαπητοί, το υπερβολικό μέγεθος της φιλοξενίας του δικαίου. Ας εξετάσουμε λοιπόν και σήμερα τα επόμενα, για να κατανοήσουμε και πάλι το φιλόστοργο και συμπονετικό του χαρακτήρα του πατριάρχη. Διότι ο δίκαιος αυτός κατείχε την καθεμία από τις αρετές σε υπέρτατο βαθμό.

Διότι, μετά την άφθονη εκείνη φιλοξενία, η οποία δεν κρίνεται από την ποιότητα ή την ποσότητα των εδεσμάτων αλλά από την προθυμία, αφού αποδέχθηκε τη γενναιοδωρία της προθέσεως, του χάρισε αμέσως τις αμοιβές της φιλοξενίας. Και αφού έμαθε ποιος ήταν αυτός που είχε προσέλθει και πόση ήταν η δύναμή Του, καθώς επρόκειτο να αναχωρήσουν από εκεί για την καταστροφή των Σοδόμων, ο πατριάρχης τους ακολούθησε για να τους κατευοδώσει, όπως αναφέρεται. Παρατήρησε τη φιλανθρωπία του Δεσπότου, πόση συγκατάβαση δείχνει, φανερώνοντας συγχρόνως την τιμή προς τον δίκαιο και θέλοντας να αποκαλύψει την αρετή που βρισκόταν κρυμμένη στην ψυχή του. «Αφού σηκώθηκαν δε», λέγει, «οι άνδρες ατένισαν προς τα Σόδομα και τα Γόμορρα». Εννοεί τους αγγέλους. Διότι εδώ, στη σκηνή του Αβραάμ, εμφανίστηκαν ταυτόχρονα και οι άγγελοι και ο Δεσπότης τους· στη συνέχεια όμως, οι μεν άγγελοι απεστάλησαν ως υπηρέτες για την καταστροφή εκείνων των πόλεων, Εκείνος δε παρέμεινε, σαν φίλος προς φίλο, σχεδόν συζητώντας με τον δίκαιο για όσα επρόκειτο να πράξει. Όταν λοιπόν εκείνοι αναχώρησαν, αναφέρει το ιερό κείμενο: «Είπε ο Κύριος· Δεν θα κρύψω εγώ από τον δούλο μου τον Αβραάμ αυτά που πράττω». Είναι μέγιστη η συγκατάβαση του Θεού και υπερβαίνει κάθε λόγο η τιμή προς τον δίκαιο. Διότι παρατήρησε πώς συνομιλεί μαζί του, σαν να συνομιλεί άνθρωπος με άνθρωπο, δείχνοντάς μας πόσης τιμής από τον Θεό αξιώνονται οι ενάρετοι.

Και εγώ είπα: Γνωρίζετε, λοιπόν, ότι η Γραφή λέει: Και είπε ο Κύριος προς τον Αβραάμ: Γιατί γέλασε η Σάρρα λέγοντας: Άραγε αληθινά θα γεννήσω; Εγώ πια γέρασα. Μήπως είναι αδύνατο κάτι για τον Θεό; Τον καιρό αυτόν, του χρόνου τέτοια ώρα, θα επιστρέψω σε σένα, και η Σάρρα θα αποκτήσει υιό. Και λίγο μετά: Αφού σηκώθηκαν από εκεί οι άνδρες, κοίταξαν προς την πλευρά των Σοδόμων και της Γομόρρας· ο δε Αβραάμ συμπορευόταν μαζί τους, για να τους κατευοδώσει. Και ο Κύριος είπε: Δεν θα κρύψω εγώ από τον Αβραάμ τον δούλο μου αυτά που εγώ κάνω. Και λίγο μετά πάλι λέει τα εξής: Είπε ο Κύριος: Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας πλήθυνε, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες. Θα κατέβω, λοιπόν, να δω αν πράττουν σύμφωνα με την κραυγή τους που φτάνει σε μένα, και αν όχι, για να το γνωρίσω. Και αφού αποχώρησαν από εκεί οι άνδρες, πήγαν στα Σόδομα. Ο Αβραάμ όμως στεκόταν μπροστά στον Κύριο, και πλησιάζοντας ο Αβραάμ είπε: Μην καταστρέψεις τον δίκαιο μαζί με τον ασεβή, και τα εξής. Διότι δεν μου φαίνεται σωστό να γράψω πάλι τα ίδια, εφόσον όλα έχουν ήδη προγραφεί, αλλά θεωρώ αναγκαίο να αναφέρω εκείνα μέσω των οποίων παρέθεσα την απόδειξη στον Τρύφωνα και σε όσους ήταν μαζί του.

Και στον Αβραάμ ομοίως, λέει ο Μωυσής, εμφανίστηκε ο Θεός κοντά στη δρυ του Μαμβρή, ενώ εκείνος καθόταν στη θύρα της σκηνής του το μεσημέρι. Έπειτα, αφού είπε αυτά, προσθέτει: «Σηκώνοντας δε τα μάτια του είδε, και ιδού, τρεις άνδρες στέκονταν απέναντί του. Και βλέποντάς τους, έτρεξε να τους συναντήσει». Μετά από λίγο δε, ένας από αυτούς υπόσχεται στον Αβραάμ γιο: «Γιατί γέλασε η Σάρρα λέγοντας: 'Άραγε θα γεννήσω; Εγώ έχω πια γεράσει'. Μήπως αδυνατεί ο Θεός να πραγματοποιήσει κάποιον λόγο Του; Κατά τον καιρό αυτόν θα επιστρέψω, και η Σάρρα θα έχει γιο». Και αναχωρούν από τον Αβραάμ. Και έτσι γι' αυτούς πάλι λέει: «Σηκώθηκαν δε από εκεί οι άνδρες και κοίταξαν προς την πλευρά των Σοδόμων». Έπειτα πάλι, Αυτός που ήταν και είναι, λέει έτσι στον Αβραάμ: «Δεν θα κρύψω εγώ από τον δούλο μου τον Αβραάμ αυτά που πρόκειται να κάνω»· και τα επόμενα που ιστορούνται από τα γραπτά του Μωυσή και έχουν εξηγηθεί από εμένα, έλεγα πάλι, μέσω των οποίων αποδεικνύεται ότι Αυτός που εμφανίστηκε στον Αβραάμ, στον Ισαάκ, στον Ιακώβ και στους άλλους πατριάρχες, και καταγράφεται ως Θεός, έχει τεθεί υπό τον Πατέρα και Κύριο και υπηρετεί το θέλημά Του, έλεγα. Πρόσθεσα δε, αν και δεν το είχα πει στα προηγούμενα: Έτσι και όταν ο λαός επιθύμησε να φάει κρέας και ο Μωυσής δυσπιστεί προς εκείνον που και εκεί ονομάζεται άγγελος, ο οποίος υποσχόταν ότι ο Θεός θα τους δώσει άφθονη τροφή μέχρι χορτασμού, Αυτός, όντας και Θεός και άγγελος σταλμένος από τον Πατέρα, φανερώνεται ότι είπε και έπραξε αυτά.

Γέλασε απορώντας, λέγοντας: «Ενώ ήμουν ζωντανή και στην ακμή μου, γιο δεν συνέλαβα, και τώρα που έχω νεκρωθεί από τα γηρατειά θα συλλάβω;» Ο δε καρδιογνώστης είπε: «Γιατί γέλασε η Σάρρα;» και τα εξής. Είναι πιθανό κάποιος να απορήσει, πώς εκείνη η ασώματη φύση συμμετείχε σε σωματική τροφή. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι τα εδέσματα που παρατίθεντο ήταν μεν σωματικά, αλλά επειδή οι συνδαιτυμόνες δεν είχαν ανάγκη από σωματική τροφή, όπως ακριβώς, αν και ασώματοι, φαίνονταν ενσώματοι, έτσι και η τροφή που φαινόταν σωματική, με θείο νεύμα μεταβαλλόταν σε πνευματική. Ενώ δε γευμάτιζαν μυστικά, ο Δεσπότης έδωσε εντολή στους δύο αγγέλους σχετικά με τα Σόδομα. Γι' αυτό και λέει η Γραφή για αυτούς: «Αφού σηκώθηκαν», λέει, «οι άνδρες από το γεύμα, ατένισαν προς το μέρος των Σοδόμων και των Γομόρρων». Εκεί ατένισαν, δηλαδή, όπου διατάχθηκαν να μεταβούν για καταστροφή. Ώ, ποια ώρα έφτασε για τους άθλιους. Διότι δεν απολαμβάνουν πλέον τη μακροθυμία, εξαιτίας του αμετάβλητου της κακίας τους, αλλά επισύρουν πια την οργή αδέκαστα. Και οι μεν άγγελοι αναχώρησαν, όπως είχαν διαταχθεί, ο δε Δεσπότης μαζί με τον δίκαιο, αφού απομακρύνθηκαν λίγο από τη σκηνή, λέει: «Δεν θα αποκρύψω από τον Αβραάμ τον δούλο μου όσα εγώ κάνω», επειδή: «Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας πλήθυνε προς εμένα, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες».