Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:26

Είπε δε ο Κύριος: «Εάν βρω στα Σόδομα πενήντα δικαίους μέσα στην πόλη, θα συγχωρήσω όλο τον τόπο για χάρη τους.» Και έτσι, αφού αφαίρεσε πέντε, και πάλι πέντε, έφθασε έως τους δέκα: «Και είπε ο Θεός: Δεν θα την καταστρέψω για χάρη των δέκα. Αναχώρησε δε ο Κύριος, μόλις σταμάτησε να ομιλεί προς τον Αβραάμ· και εκείνος επέστρεψε στον οίκο του.» Μακ. Πες τα επόμενα. Ορθ. «Ήλθαν δε οι δύο άγγελοι στα Σόδομα.» Μακ. Ακούς ότι οι δύο ήταν άγγελοι; Ορθ. Προκαταβολικά ανέφερα ότι, όπως ακριβώς τους ονομάζει δύο άνδρες, και δεν ήταν άνδρες κατά τη φύση, έτσι τους ονομάζει και δύο αγγέλους, και δεν ήταν άγγελοι κατά τη φύση, αλλά καταχρηστικώς, εκ του γεγονότος ότι εξάγγελλαν τη βουλή του Θεού. Ας ακούσουμε δε τα επόμενα.

Ο διάβολος ωφέλησε τον Ιώβ περισσότερο, παρά τον έβλαψε. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων έγινε ευεργέτης του Δανιήλ. Και οι τρεις παίδες ας ομολογούν ευγνωμοσύνη στο καμίνι· και ο Ησαΐας, αφού πριονίστηκε, ας υμνεί τους Εβραίους. Και ο Ζαχαρίας, που σφαγιάστηκε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο, ας τιμά τους δολοφόνους του· και ο Ιωάννης, που αποκεφαλίστηκε, ας ανακηρύσσει ευεργέτη τον Ηρώδη· και οι απόστολοι, αυτούς που τους έδεσαν και τους μαστίγωσαν· και όλοι οι μάρτυρες ας αγαπούν αυτούς που τους καταδίωξαν. Διότι, αν εκείνοι δεν είχαν ανοίξει το στάδιο, οι αθλητές δεν θα είχαν κάνει γνωστή την ανδρεία τους. Τι θα μπορούσε, άραγε, να θαυμάσει κανείς περισσότερο στους άνδρες που προβάλλονται ενώπιόν μας προς έπαινο; Το πλήθος, την ανδρεία, ή την αληθινή τους συμφωνία; Και ας μην προσπεράσουμε με αναισθησία, ούτε με αχαριστία, πρώτα από όλα τον αριθμό τους. Διότι όποιος έχει τόσους πολλούς πρεσβευτές, ποτέ δεν θα αναχωρήσει άπρακτος μετά την προσευχή και τη δέηση, ακόμη κι αν είναι υπερβολικά βεβαρημένος από τα αμαρτήματα. Και γι' αυτήν τη σκέψη και την ελπίδα, μάρτυρας είναι ο Θεός, κατά τη συνομιλία Του με τον Αβραάμ, όταν δεχόταν την ικεσία του υπέρ των Σοδόμων, ζητώντας όχι σαράντα δικαίους, αλλά δέκα, για να χαριστεί σε μια πόλη που επρόκειτο να εξαφανιστεί.

Ω της παρρησίας του δικαίου, ή μάλλον, ω της συμπάθειας της ψυχής! Πώς, ζαλισμένος από τη μέθη της συμπάθειας, δεν κατανοεί ούτε αυτό που λέει. Και φανερώνοντας η Θεία Γραφή ότι κάνει την ικεσία με πολύ φόβο και τρόμο, αναφέρει: «Αφού πλησίασε ο Αβραάμ, είπε: Μήπως θα καταστρέψεις τον δίκαιο μαζί με τον ασεβή;» Τι κάνεις, ω μακάριε πατριάρχη; Έχει ανάγκη ο Δεσπότης από τη δική σου παράκληση, για να μην το πράξει αυτό; Αλλά ας μην κατανοήσουμε κάτι τέτοιο· διότι δεν το λέει επειδή ο Δεσπότης επρόκειτο να κάνει κάτι τέτοιο, αλλά, επειδή δεν τολμούσε να μιλήσει ευθέως για τον ανιψιό του, κάνει κοινή ικεσία υπέρ όλων, επιθυμώντας μαζί με τους άλλους να διασώσει και αυτόν, και μαζί με αυτόν να γλιτώσει και τους άλλους. Και αρχίζει την παράκληση, λέγοντας: «Εάν υπάρχουν πενήντα δίκαιοι μέσα στην πόλη, θα τους καταστρέψεις;»

Έπειτα ο πράος και φιλάνθρωπος Θεός συγκατανεύει στο αίτημα και λέει: Πράττω αυτό που είπες και αποδέχομαι την παράκλησή σου. Εάν βρεθούν πενήντα δίκαιοι στην πόλη, για χάρη τους θα συγχωρήσω ολόκληρο τον τόπο. Χαρίζω, λέει, στους πενήντα δικαίους, εάν βρεθούν, τη σωτηρία των υπολοίπων, και κάνω πράξη το αίτημά σου. Ας δούμε όμως τον δίκαιο αυτόν, πώς, λαμβάνοντας παρρησία και γνωρίζοντας τη φιλανθρωπία του Θεού, υποβάλλει πάλι δεύτερο αίτημα και λέει: Τώρα άρχισα να μιλώ στον Κύριό μου· εγώ όμως είμαι χώμα και στάχτη. Μη νομίσεις, λέει, Δέσποτα, ότι αγνοώ τον εαυτό μου και ότι υπερβαίνω το μέτρο, δείχνοντας τόση παρρησία. Διότι γνωρίζω ότι είμαι χώμα και στάχτη· αλλά, όπως το γνωρίζω αυτό και το κατανοώ σαφώς, έτσι δεν αγνοώ ούτε εκείνο, ότι δηλαδή είναι πολύ μεγάλο το μέγεθος της φιλανθρωπίας Σου, και ότι είσαι πλούσιος σε αγαθότητα, και θέλεις να σωθούν όλοι οι άνθρωποι. Διότι Εσύ που τους έφερες στην ύπαρξη από την ανυπαρξία, πώς θα κατέστρεφες ποτέ τα δημιουργήματά Σου, εάν δεν ήταν μεγάλη η ορμή των αμαρτημάτων τους; Γι' αυτό παρακαλώ πάλι και ικετεύω: Εάν βρεθούν λιγότεροι από τους πενήντα, και υπάρχουν σαράντα πέντε δίκαιοι στην πόλη, δεν θα σώσεις την πόλη; Και Εκείνος απάντησε: Εάν βρεθούν σαράντα πέντε, δεν θα την καταστρέψω.

Διότι δεν είπε: «Δεν γνωρίζετε», αλλά: «Δεν γνωρίζουμε». Και το ότι δεν τα έλεγε αυτά από μετριοφροσύνη, το φανέρωσε μέσα από άλλα γεγονότα. Διότι, ενώ ακατάπαυστα στις προσευχές του παρακαλούσε να δει τη Ρώμη, δεν το πέτυχε τον καιρό που το ζητούσε· και για τον σκόλοπα που του είχε δοθεί στη σάρκα, δηλαδή για τους κινδύνους, παρακάλεσε πολλές φορές, και απέτυχε ολοσχερώς· το ίδιο και ο Μωυσής στην Παλαιά Διαθήκη, όταν παρακαλούσε να δει την Παλαιστίνη, και ο Ιερεμίας, όταν ικέτευε για τους Ιουδαίους, και ο Αβραάμ, όταν μεσίτευε για τους Σοδομίτες.