Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:30

Και θα φυλάξουν την οδό του Κυρίου του Θεού, για να πράττουν ελεημοσύνη και δικαιοσύνη, ώστε να εκπληρώσει ο Κύριος ο Θεός στον Αβραάμ όσα του υποσχέθηκε. Είπε δε ο Κύριος ο Θεός: Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας έχει πληθύνει ενώπιόν μου, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες. Αφού κατέβω, λοιπόν, θα δω αν πράττουν ολοκληρωτικά σύμφωνα με την κραυγή τους που φτάνει σε εμένα, και αν όχι, για να το γνωρίσω. Και αφού αναχώρησαν από εκεί οι άνδρες, ήλθαν στα Σόδομα. Ο δε Αβραάμ στεκόταν ακόμη ενώπιον του Κυρίου. Και ευλογώντας ο Αβραάμ, είπε: Μην καταστρέψεις δίκαιο μαζί με ασεβή, ώστε να γίνει ο δίκαιος όμοιος με τον ασεβή. Εάν υπάρχουν πενήντα δίκαιοι μέσα στην πόλη, θα τους καταστρέψεις; Δεν θα συγχωρήσεις όλο εκείνο τον τόπο, χάριν των πενήντα δικαίων, εάν υπάρχουν μέσα σε αυτήν; Μη γένοιτο ποτέ να πράξεις εσύ τέτοιο πράγμα, να θανατώσεις δίκαιο μαζί με ασεβή, και να γίνει ο δίκαιος όπως ο ασεβής. Μη γένοιτο· Εκείνος που κρίνει όλη τη γη, δεν θα αποδώσει δικαιοσύνη; Είπε δε ο Κύριος ο Θεός: Εάν βρω στα Σόδομα πενήντα δικαίους μέσα στην πόλη, θα συγχωρήσω όλο τον τόπο για χάρη τους. Και έτσι, αφαιρώντας πέντε, και πάλι πέντε, έφτασε έως τους δέκα. Ποιον, λοιπόν, ισχυρίζεσαι ότι τα έχει πει αυτά στον Αβραάμ, ο ίδιος ο Θεός ή η δύναμή Του; Ο Ζακχαίος είπε: Ο ίδιος ο Θεός. Ο Αθανάσιος είπε: Όταν λέει η Γραφή: Και ο Κύριος ο Θεός έβρεξε στα Σόδομα και στη Γόμορρα θειάφι και πυρ, παρά Κυρίου, από τον ουρανό.

Απάντηση: Ότι το μέλι είναι γλυκό, είναι γνωστό σε όλους, και ότι ο Παροιμιαστής είπε: «Αν βρεις μέλι, φάε όσο σου αρκεί, μήπως φας υπερβολικά και το ξεράσεις», και αυτό δεν είναι άγνωστο. Διότι υπάρχουν διάφορα είδη σάκων. Υπάρχει σάκος που χωράει ένα μόδιο, και άλλος που χωράει τρία. Εάν λοιπόν θελήσει κάποιος να αναγκάσει αυτόν του ενός μοδίου να χωρέσει το μέτρο των τριών, δεν μπορεί να τα δεχθεί. Έτσι και εδώ, δεν μπορούμε να εξισώσουμε όλους τους ανθρώπους· διότι ο ένας μπορεί να μιλάει χωρίς να βλάπτεται, ενώ ο άλλος δεν μπορεί. Καλή βέβαια και θαυμαστή είναι η σιωπή πάνω από όλα, και αυτήν τιμούσαν οι Πατέρες, την αγαπούσαν και μέσω αυτής δοξάστηκαν. Δείχνοντας γαρ την ομορφιά της ο Ιώβ και την κατάκριση που προέρχεται από την πολυλογία, έλεγε: «Θα βάλω το δάχτυλό μου στο στόμα», και ο προγενέστερός του πατριάρχης Αβραάμ, μετά την έκφραση εκείνων των καλών παρακλήσεων, είπε ότι «Είμαι χώμα και στάχτη, άλλη μία φορά θα προσθέσω κάτι και θα μιλήσω ενώπιον του Κυρίου», δείχνοντας τη μετέπειτα σιωπή του. Αλλά επειδή εμείς, εξαιτίας της δικής μας αδυναμίας, δεν φτάσαμε στο σημείο να βαδίζουμε την οδό των τελείων, ας μιλάμε για όσα συντελούν στην οικοδομή, αντλώντας από τα λόγια των Πατέρων, και ας μην εμπλέκουμε τους εαυτούς μας σε ερμηνείες των Γραφών. Διότι το πράγμα ενέχει κίνδυνο για όποιον δεν γνωρίζει, επειδή τα νοήματα έχουν διατυπωθεί πνευματικά, και ο σαρκικός άνθρωπος δεν μπορεί να διακρίνει τα πνευματικά. Λέει άλλωστε η Γραφή: «Το γράμμα αποκτείνει, ενώ το πνεύμα ζωοποιεί».

Ο διάβολος ωφέλησε τον Ιώβ περισσότερο, παρά τον έβλαψε. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων έγινε ευεργέτης του Δανιήλ. Και οι τρεις παίδες ας ομολογούν ευγνωμοσύνη στο καμίνι· και ο Ησαΐας, αφού πριονίστηκε, ας υμνεί τους Εβραίους. Και ο Ζαχαρίας, που σφαγιάστηκε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο, ας τιμά τους δολοφόνους του· και ο Ιωάννης, που αποκεφαλίστηκε, ας ανακηρύσσει ευεργέτη τον Ηρώδη· και οι απόστολοι, αυτούς που τους έδεσαν και τους μαστίγωσαν· και όλοι οι μάρτυρες ας αγαπούν αυτούς που τους καταδίωξαν. Διότι, αν εκείνοι δεν είχαν ανοίξει το στάδιο, οι αθλητές δεν θα είχαν κάνει γνωστή την ανδρεία τους. Τι θα μπορούσε, άραγε, να θαυμάσει κανείς περισσότερο στους άνδρες που προβάλλονται ενώπιόν μας προς έπαινο; Το πλήθος, την ανδρεία, ή την αληθινή τους συμφωνία; Και ας μην προσπεράσουμε με αναισθησία, ούτε με αχαριστία, πρώτα από όλα τον αριθμό τους. Διότι όποιος έχει τόσους πολλούς πρεσβευτές, ποτέ δεν θα αναχωρήσει άπρακτος μετά την προσευχή και τη δέηση, ακόμη κι αν είναι υπερβολικά βεβαρημένος από τα αμαρτήματα. Και γι' αυτήν τη σκέψη και την ελπίδα, μάρτυρας είναι ο Θεός, κατά τη συνομιλία Του με τον Αβραάμ, όταν δεχόταν την ικεσία του υπέρ των Σοδόμων, ζητώντας όχι σαράντα δικαίους, αλλά δέκα, για να χαριστεί σε μια πόλη που επρόκειτο να εξαφανιστεί.

Ποιος θα μπορούσε να υμνήσει επάξια τον Θεό των όλων για την τόση μακροθυμία και συγκατάβασή Του, ή να μακαρίσει τον δίκαιο που απόλαυσε τέτοια παρρησία; Και συνέχισε, λέει, να μιλά και είπε: «Εάν όμως βρεθούν εκεί σαράντα;» Και Εκείνος είπε: «Δεν θα καταστρέψω εξαιτίας των σαράντα». Έπειτα λοιπόν ο δίκαιος, σαν να αισθάνθηκε δέος μπροστά στην άφατη μακροθυμία του Θεού και φοβούμενος μήπως φανεί ότι υπερβαίνει τα όρια και κάνει την ικεσία του πέρα από το μέτρο, λέει: «Ας μη δυσαρεστηθείς, Κύριε, εάν μιλήσω· εάν βρεθούν εκεί τριάντα;» Επειδή Τον είδε έτοιμο προς φιλανθρωπία, δεν μειώνει πλέον κατά μικρό αριθμό, παραλείποντας μόνο πέντε δικαίους, αλλά δέκα, και έτσι προσφέρει την παράκληση λέγοντας: «Εάν βρεθούν εκεί τριάντα;» Και Εκείνος είπε: «Δεν θα καταστρέψω, εάν βρω εκεί τριάντα». Παρατήρησε πόση είναι η επιμονή και η τόλμη του δικαίου· σαν να επρόκειτο ο ίδιος να είναι υπόλογος για την καταδικαστική απόφαση, τόση μεγάλη σπουδή καταβάλλει για να διασώσει από την επικείμενη τιμωρία το έθνος των Σοδομιτών. Και είπε: «Επειδή έλαβα το θάρρος να μιλήσω προς τον Κύριο, εάν βρεθούν εκεί είκοσι;» Και Εκείνος είπε: «Δεν θα καταστρέψω εξαιτίας των είκοσι». Η αγαθότητα του Δεσπότη υπερβαίνει κάθε λόγο και κάθε σκέψη. Διότι ποιος από εμάς, που αναστρεφόμαστε ανάμεσα σε αναρίθμητα κακά, θέλησε ποτέ, όταν εκφέρει καταδικαστική απόφαση εναντίον των συνανθρώπων του, να δείξει τόση συγκατάβαση και φιλανθρωπία;

Διότι δεν είπε: «Δεν γνωρίζετε», αλλά: «Δεν γνωρίζουμε». Και το ότι δεν τα έλεγε αυτά από μετριοφροσύνη, το φανέρωσε μέσα από άλλα γεγονότα. Διότι, ενώ ακατάπαυστα στις προσευχές του παρακαλούσε να δει τη Ρώμη, δεν το πέτυχε τον καιρό που το ζητούσε· και για τον σκόλοπα που του είχε δοθεί στη σάρκα, δηλαδή για τους κινδύνους, παρακάλεσε πολλές φορές, και απέτυχε ολοσχερώς· το ίδιο και ο Μωυσής στην Παλαιά Διαθήκη, όταν παρακαλούσε να δει την Παλαιστίνη, και ο Ιερεμίας, όταν ικέτευε για τους Ιουδαίους, και ο Αβραάμ, όταν μεσίτευε για τους Σοδομίτες.