Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:32

Πώς; Ορθ. Επειδή κάθε κτιστή φύση, η οποία είναι λογική, μιλάει και από τον εαυτό της· όπως όταν λέει ο Αβραάμ: «Ας μη θυμώσει ο Κύριος, εάν μιλήσω ακόμη μία φορά»· και ο Μωυσής: «Είμαι ισχνόφωνος και βραδύγλωσσος»· και το, «Σε παρακαλώ, Κύριε, διόρισε άλλον»· και όπως ο Ιερεμίας: «Είμαι νέος και δεν μπορώ να προφητεύω»· ώστε να του λέει ο Θεός: «Μη λες ότι εγώ είμαι νέος». Και ο Ιωνάς, αποφασίζοντας από τον εαυτό του, ανέβηκε σε πλοίο, για να φύγει στη Θαρσείς μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου. Το Πνεύμα όμως δεν είναι έτσι· διότι ούτε έχει τέτοια φύση ώστε να έχει διαφορετικό θέλημα, το οποίο να μην είναι του Θεού· αλλά όλα, όσα κι αν λέει, είναι λόγια του Θεού. Και γι' αυτό έχει ειπωθεί: «Δεν θα μιλήσει από τον εαυτό του». Διότι και για τον Υιό έχει ειπωθεί το ίδιο· επειδή δεν υπάρχει σε αυτόν κάποιο άλλο θέλημα, το οποίο να μην είναι του Πατρός. Μακεδ. Δεν έχει, λοιπόν, δικό του θέλημα το Πνεύμα; Ορθ. Ξένο προς τον Θεό, μη γένοιτο να το πούμε! Μακεδ. Αλλά πώς δεν έχει δικό του θέλημα; Ορθ. Το θέλημα του Θεού είναι και θέλημα του Πνεύματος. Διότι δεν αγνοεί το θέλημα του Θεού· αλλά ό,τι θέλει ο Πατέρας, αυτό θέλει και το Πνεύμα· διότι γνωρίζει όλα τα του Θεού, όπως το πνεύμα του ανθρώπου τα του ανθρώπου. Μακεδ. Και όμως, και ο Υιός λέει: «Δεν ήρθα για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα εκείνου που με έστειλε». Ορθ. Και ποιο ήταν το θέλημα εκείνου που τον έστειλε, το οποίο ήρθε να κάνει; Μακεδ.

Και θα φυλάξουν την οδό του Κυρίου του Θεού, για να πράττουν ελεημοσύνη και δικαιοσύνη, ώστε να εκπληρώσει ο Κύριος ο Θεός στον Αβραάμ όσα του υποσχέθηκε. Είπε δε ο Κύριος ο Θεός: Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας έχει πληθύνει ενώπιόν μου, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες. Αφού κατέβω, λοιπόν, θα δω αν πράττουν ολοκληρωτικά σύμφωνα με την κραυγή τους που φτάνει σε εμένα, και αν όχι, για να το γνωρίσω. Και αφού αναχώρησαν από εκεί οι άνδρες, ήλθαν στα Σόδομα. Ο δε Αβραάμ στεκόταν ακόμη ενώπιον του Κυρίου. Και ευλογώντας ο Αβραάμ, είπε: Μην καταστρέψεις δίκαιο μαζί με ασεβή, ώστε να γίνει ο δίκαιος όμοιος με τον ασεβή. Εάν υπάρχουν πενήντα δίκαιοι μέσα στην πόλη, θα τους καταστρέψεις; Δεν θα συγχωρήσεις όλο εκείνο τον τόπο, χάριν των πενήντα δικαίων, εάν υπάρχουν μέσα σε αυτήν; Μη γένοιτο ποτέ να πράξεις εσύ τέτοιο πράγμα, να θανατώσεις δίκαιο μαζί με ασεβή, και να γίνει ο δίκαιος όπως ο ασεβής. Μη γένοιτο· Εκείνος που κρίνει όλη τη γη, δεν θα αποδώσει δικαιοσύνη; Είπε δε ο Κύριος ο Θεός: Εάν βρω στα Σόδομα πενήντα δικαίους μέσα στην πόλη, θα συγχωρήσω όλο τον τόπο για χάρη τους. Και έτσι, αφαιρώντας πέντε, και πάλι πέντε, έφτασε έως τους δέκα. Ποιον, λοιπόν, ισχυρίζεσαι ότι τα έχει πει αυτά στον Αβραάμ, ο ίδιος ο Θεός ή η δύναμή Του; Ο Ζακχαίος είπε: Ο ίδιος ο Θεός. Ο Αθανάσιος είπε: Όταν λέει η Γραφή: Και ο Κύριος ο Θεός έβρεξε στα Σόδομα και στη Γόμορρα θειάφι και πυρ, παρά Κυρίου, από τον ουρανό.

Είπε δε ο Κύριος: «Εάν βρω στα Σόδομα πενήντα δικαίους μέσα στην πόλη, θα συγχωρήσω όλο τον τόπο για χάρη τους.» Και έτσι, αφού αφαίρεσε πέντε, και πάλι πέντε, έφθασε έως τους δέκα: «Και είπε ο Θεός: Δεν θα την καταστρέψω για χάρη των δέκα. Αναχώρησε δε ο Κύριος, μόλις σταμάτησε να ομιλεί προς τον Αβραάμ· και εκείνος επέστρεψε στον οίκο του.» Μακ. Πες τα επόμενα. Ορθ. «Ήλθαν δε οι δύο άγγελοι στα Σόδομα.» Μακ. Ακούς ότι οι δύο ήταν άγγελοι; Ορθ. Προκαταβολικά ανέφερα ότι, όπως ακριβώς τους ονομάζει δύο άνδρες, και δεν ήταν άνδρες κατά τη φύση, έτσι τους ονομάζει και δύο αγγέλους, και δεν ήταν άγγελοι κατά τη φύση, αλλά καταχρηστικώς, εκ του γεγονότος ότι εξάγγελλαν τη βουλή του Θεού. Ας ακούσουμε δε τα επόμενα.

Απάντηση: Ότι το μέλι είναι γλυκό, είναι γνωστό σε όλους, και ότι ο Παροιμιαστής είπε: «Αν βρεις μέλι, φάε όσο σου αρκεί, μήπως φας υπερβολικά και το ξεράσεις», και αυτό δεν είναι άγνωστο. Διότι υπάρχουν διάφορα είδη σάκων. Υπάρχει σάκος που χωράει ένα μόδιο, και άλλος που χωράει τρία. Εάν λοιπόν θελήσει κάποιος να αναγκάσει αυτόν του ενός μοδίου να χωρέσει το μέτρο των τριών, δεν μπορεί να τα δεχθεί. Έτσι και εδώ, δεν μπορούμε να εξισώσουμε όλους τους ανθρώπους· διότι ο ένας μπορεί να μιλάει χωρίς να βλάπτεται, ενώ ο άλλος δεν μπορεί. Καλή βέβαια και θαυμαστή είναι η σιωπή πάνω από όλα, και αυτήν τιμούσαν οι Πατέρες, την αγαπούσαν και μέσω αυτής δοξάστηκαν. Δείχνοντας γαρ την ομορφιά της ο Ιώβ και την κατάκριση που προέρχεται από την πολυλογία, έλεγε: «Θα βάλω το δάχτυλό μου στο στόμα», και ο προγενέστερός του πατριάρχης Αβραάμ, μετά την έκφραση εκείνων των καλών παρακλήσεων, είπε ότι «Είμαι χώμα και στάχτη, άλλη μία φορά θα προσθέσω κάτι και θα μιλήσω ενώπιον του Κυρίου», δείχνοντας τη μετέπειτα σιωπή του. Αλλά επειδή εμείς, εξαιτίας της δικής μας αδυναμίας, δεν φτάσαμε στο σημείο να βαδίζουμε την οδό των τελείων, ας μιλάμε για όσα συντελούν στην οικοδομή, αντλώντας από τα λόγια των Πατέρων, και ας μην εμπλέκουμε τους εαυτούς μας σε ερμηνείες των Γραφών. Διότι το πράγμα ενέχει κίνδυνο για όποιον δεν γνωρίζει, επειδή τα νοήματα έχουν διατυπωθεί πνευματικά, και ο σαρκικός άνθρωπος δεν μπορεί να διακρίνει τα πνευματικά. Λέει άλλωστε η Γραφή: «Το γράμμα αποκτείνει, ενώ το πνεύμα ζωοποιεί».

Ερώτηση: Αλλά υπάρχουν και εκείνοι που ζήτησαν χωρίς ορθό λογισμό και έλαβαν το αγαθό παρά την αναξιότητά τους; Τι συμβαίνει λοιπόν; Απόκριση: Εξαιτίας των αξίων ο Θεός ελεεί και τους αναξίους, διότι αυτός «βρέχει επί δικαίους και αδίκους». Και μας το φανέρωσε αυτό μέσω της θείας Γραφής, λέγοντας στον Αβραάμ ότι «Εάν βρω δέκα δικαίους στην πόλη, δεν θα καταστρέψω τον τόπο εξαιτίας τους». Αν λοιπόν για δέκα δικαίους θα άφηνε ανέπαφη την πόλη, πόσο μάλλον για τόσους δικαίους δείχνει φιλανθρωπία και στους άλλους!

Μιμήθηκαν εκείνη την αμαρτία. Διότι την αμαρτία τους την ανήγγειλαν και την φανέρωσαν, όπως των Σοδόμων. Όποιος μελετήσει την ιστορία που διηγείται τα δεινά πριν από την καταστροφή της Ιερουσαλήμ, θα εκπλαγεί από την ενάργεια της προφητείας. Δύο είναι, λοιπόν, οι εύλογες αιτίες παραίτησης εκείνων που σύρονται στην προστασία του λαού: η προσωπική τους αδυναμία και η δυσκολία των πραγμάτων, καθώς οι λαοί είναι δυσδιόρθωτοι εξαιτίας της μεγάλης εξάπλωσης της αμαρτίας. Και τα δύο αυτά τα περιλαμβάνει ο προκείμενος λόγος: όσον αφορά μεν την προσωπική αδυναμία, διαμέσου εκείνου που αποποιείται την εξουσία λέγοντας: «Δεν υπάρχει άρτος στον οίκο μου, ούτε ιμάτιο». Το δε ανίατο του λαού φαίνεται από το ότι λέγει: «Δεν θα γίνω άρχοντας αυτού του λαού, διότι εγκαταλείφθηκε η Ιερουσαλήμ και η Ιουδαία κατέπεσε». Και οι γλώσσες τους με ανομία απειθούν απέναντι στον Κύριο. Διότι την ανομία τους την ανήγγειλαν και την φανέρωσαν όπως των Σοδόμων. Επειδή ούτε τους Σοδομίτες θα ήταν δυνατόν να τους διασώσει ένας μόνο, αλλά χρειάζονταν το ελάχιστο δέκα δικαίους, οι οποίοι θα μεσίτευαν γι' αυτούς.

Ο διάβολος ωφέλησε τον Ιώβ περισσότερο, παρά τον έβλαψε. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων έγινε ευεργέτης του Δανιήλ. Και οι τρεις παίδες ας ομολογούν ευγνωμοσύνη στο καμίνι· και ο Ησαΐας, αφού πριονίστηκε, ας υμνεί τους Εβραίους. Και ο Ζαχαρίας, που σφαγιάστηκε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο, ας τιμά τους δολοφόνους του· και ο Ιωάννης, που αποκεφαλίστηκε, ας ανακηρύσσει ευεργέτη τον Ηρώδη· και οι απόστολοι, αυτούς που τους έδεσαν και τους μαστίγωσαν· και όλοι οι μάρτυρες ας αγαπούν αυτούς που τους καταδίωξαν. Διότι, αν εκείνοι δεν είχαν ανοίξει το στάδιο, οι αθλητές δεν θα είχαν κάνει γνωστή την ανδρεία τους. Τι θα μπορούσε, άραγε, να θαυμάσει κανείς περισσότερο στους άνδρες που προβάλλονται ενώπιόν μας προς έπαινο; Το πλήθος, την ανδρεία, ή την αληθινή τους συμφωνία; Και ας μην προσπεράσουμε με αναισθησία, ούτε με αχαριστία, πρώτα από όλα τον αριθμό τους. Διότι όποιος έχει τόσους πολλούς πρεσβευτές, ποτέ δεν θα αναχωρήσει άπρακτος μετά την προσευχή και τη δέηση, ακόμη κι αν είναι υπερβολικά βεβαρημένος από τα αμαρτήματα. Και γι' αυτήν τη σκέψη και την ελπίδα, μάρτυρας είναι ο Θεός, κατά τη συνομιλία Του με τον Αβραάμ, όταν δεχόταν την ικεσία του υπέρ των Σοδόμων, ζητώντας όχι σαράντα δικαίους, αλλά δέκα, για να χαριστεί σε μια πόλη που επρόκειτο να εξαφανιστεί.

Ε'. Αλλά όμως ο δίκαιος αυτός, βλέποντας τον πλούτο της φιλανθρωπίας του Θεού, δεν σταματά, αλλά λέει πάλι: «Μήπως, Κύριε, εάν μιλήσω ακόμη μία φορά;» Επειδή δηλαδή ήταν άφατη η μακροθυμία Του, γι' αυτό, έχοντας τον φόβο μήπως κινήσει σε αγανάκτηση εναντίον του Εκείνον που παρακαλούσε, λέει: «Μήπως, Κύριε; Μήπως κάνω κάτι προπετές; Μήπως επιδεικνύω κάποια αναίδεια; Μήπως διαπράττω κάτι άξιο καταδίκης, εάν μιλήσω ακόμη μία φορά; Μαζί με την πολλή εκείνη αγαθότητά Σου, δέξου από εμένα ακόμη μία ικεσία».

«Εάν όμως βρεθούν εκεί δέκα;» Και είπε: «Δεν θα καταστρέψω τον τόπο εξαιτίας των δέκα». Και επειδή προηγουμένως είχε πει: «Θα μιλήσω ακόμη μία φορά;», λέει η Γραφή, «Αναχώρησε ο Κύριος, μόλις σταμάτησε να μιλάει στον Αβραάμ· και ο Αβραάμ επέστρεψε στον τόπο του». Είδατε τη συγκατάβαση του Δεσπότη; Είδατε τη φιλοστοργία του δικαίου; Μάθατε πόση είναι η δύναμη εκείνων που ασκούν την αρετή; Διότι εάν βρεθούν, λέει, δέκα δίκαιοι, εξαιτίας εκείνων θα δωρίσω σε όλους τη συγχώρεση των αμαρτημάτων. Δεν έλεγα ορθώς, ότι όλα αυτά έγιναν, ώστε να μην αφεθεί καμία αφορμή αντιλογίας σε εκείνους που στο εξής θα φέρονται με αναισχυντία;

Και είναι δυνατόν σε όποιον το επιθυμεί να μεταβεί στους τόπους εκείνους, και να δει την ίδια τη γη, τρόπον τινά, να φωνάζει και να δείχνει τα ίχνη της τιμωρίας, και μετά από τόσο μεγάλο αριθμό ετών να εμφανίζεται η οργή του Θεού τόσο ολοφάνερη, σαν να επιβλήθηκε η τιμωρία χθες και προχθές. Γι’ αυτό, παρακαλώ, ας συνετιστούμε εμείς από εκείνα για τα οποία τιμωρήθηκαν άλλοι. Αλλά ίσως πει κάποιος: «Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Επειδή εκείνοι τιμωρήθηκαν έτσι, δεν υπάρχουν και σήμερα πολλοί που διαπράττουν τις ίδιες παρανομίες με εκείνους και δεν τιμωρούνται;». Ναι, αλλά αυτό θα προξενήσει μάλλον μεγαλύτερη τιμωρία σε όσους διαπράττουν τέτοιες παρανομίες. Διότι, όταν ούτε συνετιζόμαστε από όσα συνέβησαν σε εκείνους, ούτε κερδίζουμε κάτι από τη μακροθυμία του Θεού, σκέψου πώς ανάβουμε πιο σφοδρά για τους εαυτούς μας εκείνο το άσβεστο πυρ και πώς καθιστούμε τον σκώληκα πιο πικρό. Εξάλλου, εξαιτίας της χάριτος του Θεού, υπάρχουν και σήμερα πολλοί ενάρετοι, οι οποίοι είναι ικανοί να εκλιπαρήσουν τον Δεσπότη, όπως ακριβώς έκανε τότε ο πατριάρχης. Αν και εμείς, επειδή εξετάζουμε τη δική μας κατάσταση και αποβλέπουμε στη δική μας ραθυμία, νομίζουμε ότι υπάρχει μεγάλη σπάνις αρετής, ωστόσο εξαιτίας της αρετής εκείνων, ο Θεός επιδεικνύει μακροθυμία απέναντι σε τούτους. Και για να μάθεις ότι η παρρησία τέτοιων ανθρώπων απέναντι στον Θεό γίνεται πρόξενος της μακροθυμίας Του προς εμάς, άκουσε από την ίδια αυτή ιστορία τι λέει προς τον πατριάρχη: «Αν βρω δέκα δικαίους, δεν θα καταστρέψω την πόλη».

Διότι δεν είπε: «Δεν γνωρίζετε», αλλά: «Δεν γνωρίζουμε». Και το ότι δεν τα έλεγε αυτά από μετριοφροσύνη, το φανέρωσε μέσα από άλλα γεγονότα. Διότι, ενώ ακατάπαυστα στις προσευχές του παρακαλούσε να δει τη Ρώμη, δεν το πέτυχε τον καιρό που το ζητούσε· και για τον σκόλοπα που του είχε δοθεί στη σάρκα, δηλαδή για τους κινδύνους, παρακάλεσε πολλές φορές, και απέτυχε ολοσχερώς· το ίδιο και ο Μωυσής στην Παλαιά Διαθήκη, όταν παρακαλούσε να δει την Παλαιστίνη, και ο Ιερεμίας, όταν ικέτευε για τους Ιουδαίους, και ο Αβραάμ, όταν μεσίτευε για τους Σοδομίτες.

Γι' αυτό έλεγε και αλλού: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον εγείρω»· και, «Θα έρθουν ημέρες, όταν θα αφαιρεθεί από αυτούς ο νυμφίος»· και εδώ, «Δεν θα της δοθεί σημείο, παρά μόνο το σημείο του προφήτη Ιωνά»· φανερώνοντας ότι θα πάθει για χάρη τους, και ότι εκείνοι δεν θα κερδίσουν τίποτα· διότι αυτό το φανέρωσε στη συνέχεια. Αλλά όμως, αν και τα γνώριζε αυτά, πέθανε· τόσο μεγάλη ήταν η μέριμνά του. Διότι, για να μη νομίσεις ότι και όσα θα ακολουθήσουν θα είναι για τους Ιουδαίους τέτοια, όπως ήταν για τους Νινευίτες, και ότι θα μετανοήσουν, και όπως ακριβώς σε εκείνους στερέωσε την πόλη που συγκλονιζόταν και έφερε σε μετάνοια τους βαρβάρους, έτσι και αυτοί μετά την ανάσταση θα μετανοήσουν, άκουσε πώς φανερώνει εντελώς το αντίθετο. Διότι το ότι δεν θα καρπωθούν τίποτα από αυτά για τη δική τους ωφέλεια, αλλά αντίθετα θα υποστούν ανήκεστα δεινά, το φανέρωσε στη συνέχεια μέσω του παραδείγματος με τον δαίμονα. Προς το παρόν όμως απολογείται για όσα πρόκειται να πάθουν αργότερα, δείχνοντας ότι δίκαια θα τα υποστούν. Διότι τις συμφορές και την ερήμωσή τους τα παρουσιάζει μέσα από εκείνο το παράδειγμα· προς το παρόν όμως δείχνει ότι δίκαια θα τα υπομείνουν όλα αυτά· πράγμα που έκανε και στην Παλαιά Διαθήκη. Διότι και όταν επρόκειτο να καταστρέψει τα Σόδομα, απολογήθηκε προηγουμένως στον Αβραάμ, δείχνοντας την πνευματική ερήμωση και τη σπάνη της αρετής, αφού δεν βρέθηκαν ούτε δέκα άνδρες σε τόσες πόλεις που να έχουν επιλέξει να ζουν με σωφροσύνη.

Αυτά θα πει ο ιερέας, και ακόμη περισσότερα από αυτά με μεγαλύτερη παρρησία· αυτά θα ακούσει ο βασιλιάς· και εκείνος είναι φιλάνθρωπος, και τούτος είναι πιστός, ώστε και από τις δύο πλευρές έχουμε αγαθές ελπίδες. Αλλά μάλλον, και πριν από την πίστη του διδασκάλου και πριν από τη φιλανθρωπία του βασιλιά, στηριζόμαστε με θάρρος στο έλεος του Θεού· διότι, ενώ ο βασιλιάς θα δέχεται την ικεσία και ο ιερέας θα ικετεύει, ο Ίδιος ο Θεός θα σταθεί στο μέσο, μαλακώνοντας την καρδιά του βασιλιά, διεγείροντας τη γλώσσα του ιερέα, κατευοδώνοντας τα λόγια του, προετοιμάζοντας τη διάνοια εκείνου να υποδεχθεί τα λεγόμενα και με πολλή επιείκεια να συγκατανεύσει στις δεήσεις. Επειδή, άλλωστε, για τον Χριστό η πόλη μας είναι η πιο αγαπητή από όλες, τόσο για την αρετή των προγόνων όσο και για τη δική σας. Και όπως ακριβώς ο Πέτρος πρώτος ανάμεσα στους αποστόλους κήρυξε τον Χριστό, έτσι και ανάμεσα στις πόλεις, όπως προείπα, αυτή πρώτη φόρεσε την ονομασία των Χριστιανών σαν ένα θαυμαστό στεφάνι. Αν λοιπόν εκεί όπου υπήρχαν μόνο δέκα δίκαιοι, υποσχέθηκε ο Θεός να σώσει όλους τους κατοίκους, εκεί όπου δεν υπάρχουν μόνο δέκα και είκοσι, ούτε μόνο διπλάσιοι, αλλά πολύ περισσότεροι εκείνοι που λατρεύουν τον Θεό με κάθε ακρίβεια, πώς να μην προσδοκούμε τα αγαθά και να μην έχουμε θάρρος για την κοινή ζωή όλων μας;

Αλλά μέχρι πότε ο θρήνος; Μέχρι πότε το πένθος; Μέχρι πότε ο ολολυγμός; Ποιος θα εισακούσει και πώς θα κοπάσει η συντριβή; Ποιος θα προσφέρει εξιλέωση; Ποιος θα κραυγάσει υπέρ ημών; Αν υπήρχε κάποιος Μωυσής, θα έλεγε προς τον Κύριο: Αν τους συγχωρείς, συγχώρεσέ τους· αλλιώς, εξάλειψε και εμένα από τη βίβλο της ζωής που έγραψας. Και προς εμάς θα έλεγε: Ο Κύριος θα πολεμήσει για εμάς, και εμείς θα σιωπήσουμε. Αλλά δεν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος, διότι εξέλιπε ο όσιος από τη γη. Δεν υπάρχει Μωυσής, δεν υπάρχει Αβραάμ, ώστε να ανοίξει το στόμα του με παρρησία και να πει προς τον Θεό: Μη συναπολέσεις τον δίκαιο μαζί με τον ασεβή, ώστε να γίνει ο δίκαιος σαν τον ασεβή. Δεν υπάρχει κάποιος να παραθέσει εκείνα τα φιλάνθρωπα και θαυμαστά επιχειρήματα, με τα οποία για χάρη δέκα δικαίων αξίωνε να σωθεί η μυριάνθρωπη πόλη, παρότι φερόταν παρά φύσιν, και να ακούσει από τον Θεό των όλων, πως, εάν βρεθούν δέκα στην πόλη, δεν θα την καταστρέψω εξαιτίας των δέκα. Δεν υπάρχει λοιπόν Μωυσής, δεν υπάρχει Αβραάμ, αλλά εάν εσείς το θέλετε -παράδοξο μεν θα πω, αλλά αληθινό-, μπορείτε εσείς οι ίδιοι να ετοιμάσετε έναν Μωυσή για τον εαυτό σας, μπορείτε να αναδείξετε έναν Αβραάμ.

Την τελειότητα του αριθμού δέκα εξυμνούν και οι έξω φιλόσοφοι, οι οποίοι μάλιστα τον θεώρησαν και Θεό, όπως πρεσβεύει η πυθαγόρεια τετρακτύς, διότι αποτελεί το τέλος των μονάδων και αναγνωρίζεται ως μονάδα των δεκάδων. Και είναι η βάση των αριθμών που ακολουθούν, συντιθέμενος πάντοτε με τον εαυτό του. Την εξυμνεί δε σαφέστερα και ο νόμος του Μωυσή. Διότι ο Νώε αναδεικνύεται δέκατος μετά τον Αδάμ, και καθίσταται η δεύτερη ρίζα του ανθρώπινου γένους, μιμούμενος τη δεκάδα. Ο Αβραάμ προσέφερε το δέκατο στον Μελχισεδέκ ως νικητής. Εξαιτίας αυτού, και οι Εβραίοι διατάσσονται να προσφέρουν στον Θεό το δέκατο από τα υπάρχοντά τους. Και ως λύτρο για την ψυχή ο νόμος θέσπισε να προσφέρουν δέκα οβολούς. Αλλά και τη δέκατη ημέρα του πρώτου μήνα λαμβάνεται ο αμνός, ενώ τη δέκατη ημέρα του έβδομου μήνα ορίζεται ο εξιλασμός. Και δέκα θεόγραφες εντολές άστραφταν στις πλάκες της διαθήκης. Δέκα είναι και τα ρήματα της προσευχής που παρέδωσε ο Κύριος. Και ο Δαβίδ έψαλλε τους Ψαλμούς με δεκάχορδο ψαλτήρι. Ο Αβραάμ δε κατεβάζει τη φιλανθρωπία του Θεού μέχρι τους δέκα δικαίους, ως προς την έκχυση της καταδίκης στους Σοδομίτες <...>.