Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 18:8

Διότι έτσι είναι γεγραμμένο, ότι: «Σηκώνοντας τα μάτια του είδε, και ιδού, τρεις άνδρες στάθηκαν από πάνω του», και όχι μπροστά του. Μακ. Δεν του είχε φανερωθεί ακόμη ότι οι μεν ήταν άγγελοι, ο δε Θεός. Ορθ. Έως τότε λοιπόν τους υποδέχθηκε ισότιμα: «Διότι έσπευσε ο Αβραάμ στη σκηνή προς τη Σάρρα, και της είπε: Σπεύσε και ζύμωσε τρία μέτρα σιμιγδάλι, και φτιάξε εγκρυφίες. Και έτρεξε ο Αβραάμ στα βόδια, και πήρε ένα μοσχάρι τρυφερό και καλό, και το έδωσε στον υπηρέτη του, και εκείνος βιάστηκε να το ετοιμάσει· πήρε έπειτα βούτυρο, και γάλα, και το μοσχάρι που ετοίμασε, και τους τα παρέθεσε, και έφαγαν. Και ο ίδιος στεκόταν δίπλα τους κάτω από το δέντρο». Είναι γεγραμμένο αυτό ή όχι; Μακ. Ναι. Ορθ. Και οι άγγελοι συνέτρωγαν με τον Θεό. Μακ. Οπτασία ήταν· ότι δε ήταν άγγελοι, πες τα επόμενα, και θα το βρεις.

Αυτόν δε και μόνο θέλουν να είναι και προφήτης και άνθρωπος και υιός Θεού και Χριστός και ψιλός άνθρωπος, όπως προείπαμε, και ότι λόγω της αρετής του βίου του έφτασε στο σημείο να ονομάζεται υιός Θεού. Ούτε δέχονται ολόκληρη την Πεντάτευχο του Μωυσή, αλλά απορρίπτουν ορισμένα ρητά. Όταν δε τους πεις σχετικά με τη βρώση κρέατος: «Πώς λοιπόν ο Αβραάμ παρέθεσε στους αγγέλους το μοσχάρι και το γάλα; Ή πώς έφαγε ο Νώε και άκουσε τον Θεό να λέει, "θυσίασε και φάγε"; Και πώς ο Ισαάκ και ο Ιακώβ προσέφεραν θυσία στον Θεό, ομοίως δε και ο Μωυσής στην έρημο;», σε αυτά μεν απιστεί και λέει: «Τι ανάγκη έχω να διαβάζω τα του νόμου, εφόσον ήλθε το Ευαγγέλιο;». «Από πού λοιπόν γνωρίζεις τα σχετικά με τον Μωυσή και τον Αβραάμ; Διότι γνωρίζω ότι ομολογείτε πως αυτοί υπήρξαν, είναι δίκαιοι και τους ανακηρύσσετε πατέρες σας». Έπειτα αποκρίνεται και λέει ότι «ο Χριστός μου τα αποκάλυψε», και βλασφημεί τα περισσότερα από τη νομοθεσία, καθώς και τον Σαμψών, τον Δαβίδ, τον Ηλία, τον Σαμουήλ, τον Ελισσαίο και τους άλλους. 19. Ελέγχεται δε πανταχόθεν ο αγύρτης από τον Σωτήρα, ο οποίος ρητώς και συνοπτικά ελέγχει όλη την απατηλή του διδασκαλία με έναν του λόγο λέγοντας: «Ήλθε ο Ιωάννης στην οδό της δικαιοσύνης, χωρίς να τρώει ούτε να πίνει, και λένε ότι έχει δαιμόνιο· ήλθε ο Υιός του Ανθρώπου τρώγοντας και πίνοντας, 〈και λένε, ιδού άνθρωπος φαγάς και οινοπότης〉».

Και άλλη φορά του είπε, όταν εμφανίστηκε με ανθρώπινο σχήμα: «Δεν θα είναι πλέον το όνομά σου Ιακώβ, αλλά Ισραήλ θα είναι το όνομά σου, διότι αναδείχθηκες ισχυρός με τον Θεό και δυνατός με τους ανθρώπους». Τότε «ονόμασε και τον τόπο εκείνο Είδος Θεού, λέγοντας: διότι είδα Θεό πρόσωπο με πρόσωπο, και σώθηκε η ψυχή μου». Και ο Μωυσής επίσης ικέτευσε τον Θεό που του παρείχε τις αποκαλύψεις, λέγοντας: «Αν βρήκα χάρη ενώπιόν σου, φανέρωσέ μου τον εαυτό σου, για να σε δω καθαρά». Και Εκείνος του αποκρίθηκε λέγοντας: «Και αυτόν τον λόγο που είπες θα τον εκπληρώσω· διότι βρήκες χάρη ενώπιόν μου». Αλλά και ο Ιεζεκιήλ είδε «Εκείνον που κάθεται επί των Χερουβίμ», «σαν όραμα ανθρώπου», «από την οσφύ του και κάτω φωτιά, και από την οσφύ του και πάνω σαν όραμα λαμπερού ήλεκτρου». Από όλα αυτά μαθαίνουμε ότι οι οπτασίες δεν υπήρξαν όμοιες για τα προαναφερθέντα πρόσωπα, αλλά διαφορετικές. Διότι στον μεν Μωυσή ειπώθηκε: «Δεν θα μπορέσεις να δεις το πρόσωπό μου· διότι δεν μπορεί να δει άνθρωπος το πρόσωπό μου και να ζήσει»· επειδή το πρόσωπο του Θεού Λόγου και η θεότητα του Μονογενούς Υιού του Θεού δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει καταληπτή από τη θνητή φύση. Και στον Ιεζεκιήλ εξάλλου η δόξα του Λόγου γινόταν ορατή μέσω αινιγμάτων· στον Αβραάμ όμως οράθηκε έχοντας λάβει μορφή ανθρώπου, ώστε και «κάτω από τη δρυ» να βρεθεί, και «τα πόδια του να νιφθούν» και να συμμετάσχει σε τραπέζι.

Ποιος όμως είναι αυτός; Εάν κατανοούσαν πλήρως τη φύση του πλούτου, ότι είναι κάτι το αβέβαιο και άπιστο, γι' αυτό τον λόγο πρόσθεσε: «Να μην ελπίζουν στην αβεβαιότητα του πλούτου». Πλούσιος δεν είναι αυτός που κατέχει πολλά, αλλά αυτός που προσφέρει πολλά· πλούσιος ήταν ο Αβραάμ, αλλά όχι φιλάργυρος· διότι δεν εποφθαλμιούσε την οικία του ενός, ούτε περιεργαζόταν την περιουσία του άλλου, αλλά βγαίνοντας έξω ερευνούσε μήπως υπάρχει κάπου κάποιος ξένος, μήπως κάποιος φτωχός, ώστε να ανακουφίσει τη φτώχεια, ώστε να περιποιηθεί τον οδοιπόρο. Δεν κάλυπτε την οροφή με χρυσό, αλλά, αφού έστησε τη σκηνή του κοντά σε εκείνη τη δρυ, αρκούνταν στη σκιά των φύλλων· και τόσο λαμπρό ήταν το κατάλυμά του, ώστε ούτε οι άγγελοι δεν ντράπηκαν να διαμείνουν κοντά του· διότι δεν αναζητούσαν τη λαμπρότητα της κατοικίας, αλλά την αρετή της ψυχής.

Αυτόν, λοιπόν, ας μιμηθούμε και εμείς, αγαπητοί, και ας διαθέτουμε τα υπάρχοντά μας σε αυτούς που έχουν ανάγκη. Αυτοσχέδιο ήταν εκείνο το κατάλυμα, αλλά ήταν λαμπρότερο από τις βασιλικές αυλές. Κανένας βασιλιάς ποτέ δεν υποδέχθηκε αγγέλους, αυτός όμως που καθόταν κάτω από εκείνη τη βελανιδιά και είχε στήσει καλύβα, αξιώθηκε αυτής της τιμής, έχοντας τιμηθεί όχι εξαιτίας της ευτέλειας της κατοικίας του, αλλά απολαμβάνοντας αυτή τη δωρεά χάρη στην πολυτέλεια της ψυχής του και στον πλούτο που βρισκόταν αποθησαυρισμένος μέσα σε αυτήν. Και εμείς, επομένως, ας μην καλλωπίζουμε τις κατοικίες μας, αλλά πριν από την κατοικία ας καλλωπίζουμε την ψυχή μας.

Επειδή λοιπόν τους είδε να δέχονται, πρώτα έτρεξε προς τη σκηνή, λέγοντας στη Σάρρα: «Βιάσου και ζύμωσε τρία μέτρα σιμιγδάλι». Βιάσου, για να πιαστεί από εμάς το θήραμα. Βιάσου, για να μην το χάσουμε. Βιάσου, «ζύμωσε τρία μέτρα σιμιγδάλι», ισάριθμα με τους προσκεκλημένους. Ο ίδιος δε τρέχει στο κοπάδι με τα βόδια, κάνοντας τα πάντα με τρέξιμο, προθυμία και πάρα πολλή πίστη, και «πήρε ένα μοσχαράκι τρυφερό και καλό», και παίρνοντας «βούτυρο και γάλα και το μοσχαράκι που ετοίμασε, τους τα προσέφερε».

Ο Αβραάμ φιλοξένησε τους αγγέλους, αλλά ανώτερος από αυτόν αναδείχθηκε ο Ιωάννης. Διότι ο πρεσβύτατος έστησε τη σκηνή του κάτω από τη βελανιδιά και διέμενε εκεί, αυτός όμως τώρα, κατοικώντας σε αυτήν εδώ την Κωνσταντινούπολη για τη σωτηρία όλων των λαών, έδινε στον καθένα πλουσιοπάροχα όσα είχε ανάγκη, τροφή, ένδυμα, και επιπλέον τον θείο λόγο της ευσέβειας. Εκεί ο ένθεος ανακούφιζε τους διαβάτες, ενώ εδώ ο θεσπέσιος όσους βρίσκονται τριγύρω και όσους έρχονται από μακριά. Εκείνος οδήγησε τον Ισαάκ προς θυσία στον Θεό των συμπάντων, ενώ αυτός θυσιάζει και τον ίδιο του τον εαυτό πνευματικά. Διότι αυτός είναι καθοδηγητής των περάτων της γης, ως σοφός στα θεία.

Αλλ' επειδή πολλές φορές παρατήρησα ότι το κοινόβιο έχει διάφορους νεόφυτους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν ακόμη τι είναι ο μοναχός, και παιδιά που δεν διακρίνουν το δεξί από το αριστερό, θεώρησα ότι είναι καλό, και μάλλον προς τιμήν των πατέρων και αδελφών που μας επισκέπτονται, την μεν ώρα της συνάξεως να συγκεντρώνονται μαζί μας, μετά την προσευχή δε να μεταβαίνουν σε κατάλληλο και ήσυχο τόπο για να φάνε και να αναπαυθούν, ενώ εγώ θα τους υπηρετώ, όπως ακριβώς υπηρέτησε ο Αβραάμ τον Κύριο κατ' ιδίαν κάτω από τη δρυ.» Ακούγοντας αυτά, ο πρεσβύτερος Διονύσιος πείσθηκε, επειδή γνώριζε ότι αυτός έπραττε τα πάντα κατά Θεόν.