Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 19:10

Σας άκουσα να λέτε πολλές φορές ότι δεν πρέπει να προσκυνούμε το Άγιο Πνεύμα. Μακ. Διότι πράγματι δεν πρέπει. Ορθ. Και πώς τώρα λες: «Σε τι άραγε έβλαπτε τον άγιο Λωτ που προσκυνούσε τους αγγέλους;» Μακ. Μήπως τους προσκυνούσε ως Κύριο και Θεό; Ορθ. Ανάγνωσε τα παρακάτω. Μακ. Ανάγνωσέ τα εσύ. Ορθ. Μετά τα όσα αναγνώστηκαν προσθέτει ότι τους φιλοξένησε· και ήρθαν οι άνδρες εκείνου του τόπου, ζητώντας να παρανομήσουν εις βάρος των ανδρών. Και ο Λωτ παρέδιδε για ατίμωση τις κόρες του μάλλον παρά τους άνδρες. Και επειδή οι Σοδομίτες επέμεναν στην άθεη πρόθεσή τους, οι άγγελοι τράβηξαν τον Λωτ μέσα στο σπίτι, ενώ εκείνους τους πάταξαν με αορασία [τύφλωση]. Ή δεν είναι έτσι; Μακ. Έτσι είναι. Ορθ. Και στη συνέχεια είναι γραμμένο: «Είπαν δε οι άνδρες προς τον Λωτ: Έχεις εδώ γαμπρό, ή γιους, ή κόρες; Ή εάν υπάρχει κάποιος άλλος δικός σου στην πόλη, βγάλε τον έξω από αυτόν τον τόπο. Διότι εμείς θα καταστρέψουμε αυτόν τον τόπο, επειδή υψώθηκε η κραυγή τους ενώπιον του Κυρίου, και μας απέστειλε ο Κύριος για να την εξολοθρεύσουμε.» Μακ. Ακούς ότι ομολογούν πως έχουν σταλεί από τον Κύριο; Μήπως είναι οι ίδιοι Κύριοι; Ορθ. Εάν λοιπόν στα Ευαγγέλια λέει ο Σωτήρας ότι «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· και αλλού: «Καθώς με απέστειλε ο ζων Πατήρ, και εκείνος που με έστειλε μου έδωσε εντολή», τι να πω, ή τι να λαλήσω; Μήπως δεν ομολογείται πλέον ως Κύριος, επειδή απεστάλη; Μακ.

Διότι προσκύνησε με το πρόσωπο στη γη και τους προτρέπει να πάνε στο σπίτι του και να απολαύσουν τους νόμους της αγάπης. Εκείνοι όμως λένε: «Όχι, αλλά θα καταλύσουμε στην πλατεία», υποδηλώνοντας με αυτό αφενός ότι είναι ξένοι και άστεγοι, αφετέρου όμως παρακινώντας νομίζω σε εντονότερη προθυμία αυτόν που είχε επιλέξει να τους φιλοξενήσει, και σχεδόν με λεπτότητα υποδεικνύοντας ότι δεν θα τους άφηνε, όπως έπρεπε, στερημένους από στέγη και εγκαταλελειμμένους στα σταυροδρόμια. Κατανοώντας το αυτό ο δίκαιος, τους πίεζε περισσότερο, και δεν θεώρησε την άρνησή τους ως ευκαιρία αποφυγής λόγω νωθρού και χαλαρού φρονήματος. Τους βάζει λοιπόν στο σπίτι του, τους προσέφερε άζυμους άρτους και ετοίμασε συμπόσιο. Αλλά αυτά μεν τα έκανε ο δίκαιος. Οι Σοδομίτες όμως, πάσχοντας από ωμή και άσχημη ηδονή, περικυκλώνοντας ανόσια το οίκημα του δικαίου και ξεπερνώντας τα όρια της έσχατης αναισχυντίας, απαιτούσαν να τους επιτραπεί να πράξουν τα συνηθισμένα τους, και, ενώ έπρεπε να προτιμήσουν τη φιλοξενία, ήθελαν να τους κακοποιήσουν με παρά φύσιν ασέλγεια. Καθώς ο Λωτ προσπαθούσε να τους αποτρέψει από τέτοια άγρια και βδελυρότατα εγχειρήματα, ήθελαν να τον παραμερίσουν, και ίσως θα είχε πέσει και ο ίδιος θύμα κακοποίησης, εάν δεν ήταν παρόντες οι σωτήρες. «Διότι», λέει η Γραφή, «αφού άπλωσαν οι άνδρες τα χέρια τους, τράβηξαν τον Λωτ προς το μέρος τους μέσα στο σπίτι, και έκλεισαν την πόρτα του σπιτιού».

Βγάλε τους έξω σε εμάς, για να συνευρεθούμε μαζί τους. Ο δίκαιος όμως δεν πτοήθηκε βλέποντας το πλήθος τους, ούτε παρέδωσε στα χέρια των ασεβών αυτούς που θεωρούνταν ξένοι και οδοιπόροι, παρόλο που αυτοί ορύονταν εναντίον του σαν τα σκυλιά· διότι προτίμησε να πεθάνει από αυτούς μπροστά στη δική του πόρτα, παρά να γίνει συμμέτοχος στην παρανομία τους. Γι' αυτό, αφού ντύθηκε τον θώρακα της πίστεως, στεκόταν υπέρμαχος της ευσέβειας. Εκείνοι όμως, εκτροχιασμένοι από την κακή τους συνήθεια, πίεζαν αδιάκοπα τον Λωτ, και έφτασαν στο σημείο να συντρίψουν την πόρτα. Τότε οι άνδρες, εκτείνοντας τα χέρια τους, τράβηξαν μέσα τον Λωτ, και έκλεισαν την πόρτα του οίκου. Και όσους βρίσκονταν στην πόρτα τους χτύπησαν με αορασία (τύφλωση), από τον μικρό ως τον μεγάλο ανάμεσά τους· και εξαντλήθηκαν προσπαθώντας να βρουν την πόρτα.

Έβγαινε, λοιπόν, έχοντας μαζί της παρθένους, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να τις κρύψει σε θαλάμους· αν και γνωρίζετε ότι και θάλαμοι και γυναικωνίτες, και θύρες, και αμπάρες, και φύλακες, και προφύλακες, και θεραπαινίδες, και τροφοί, και η διαρκής παρουσία της μητέρας, και η πρόνοια του πατέρα, και πολλή επιμέλεια εκ μέρους των γονέων επιστρατεύονται, ώστε να διατηρηθεί το άνθος της παρθενίας, και μετά βίας ακόμη κι έτσι διασώζεται. Εκείνη όμως στερούνταν παντελώς όλη αυτή την προστασία. Πώς λοιπόν μπορούσε να τις διασώσει; Μέσα από την προστασία των θείων νόμων. Δεν είχε στέγη να τις περιβάλλει, αλλά είχε το κραταιό χέρι να τις σκεπάζει από ψηλά· δεν είχε θύρα ούτε αμπάρα, αλλά είχε την αληθινή θύρα, η οποία απέκλειε την επιβουλή. Και όπως ακριβώς μέσα στα Σόδομα πολιορκούνταν η οικία του Λωτ, αλλά δεν υφίστατο κανένα δεινό, διότι είχε μέσα της αγγέλους, έτσι ακριβώς και αυτές οι μάρτυρες, ευρισκόμενες ανάμεσα σε Σόδομα και σε όλους τους εχθρούς, και πολιορκούμενες από παντού, δεν υφίσταντο κανένα δεινό· διότι είχαν τον Δεσπότη των αγγέλων να κατοικεί μέσα στις ψυχές τους. Και όταν βγήκαν στον έρημο δρόμο, δεν έπαθαν τίποτα· διότι είχαν την αληθινή οδό που τις οδηγούσε προς τον ουρανό.

Αν δεν θέλεις, λέει, να ησυχάσεις, θα μάθεις πως δεν θα προκύψει τίποτε περισσότερο για σένα από την προστασία που τους παρέχεις, παρά το ότι εκείνοι μεν θα διαφύγουν τον κίνδυνο, εσύ όμως θα περιπέσεις σε αυτόν. Καταπίεζαν δε με πολλή βία τον Λωτ. Δες αυτόν τον δίκαιο να επιδεικνύει και ανδρεία, καθώς επιχειρεί να αντιταχθεί σε τόσο μεγάλο πλήθος. Και πλησίασαν, λέει, για να συντρίψουν τη θύρα. Επειδή δηλαδή, καθώς επρόκειτο να βγει έξω, προβλέποντας τη μανία τους, τράβηξε και έκλεισε πίσω του τη θύρα, μη ανεχόμενοι οι μιαροί αυτοί και παράνομοι την παραίνεση του δικαίου, και τον ίδιο πίεζαν βίαια και τη θύρα επιχειρούσαν να συντρίψουν. Αλλά επειδή μέσα από τα ίδια τα γεγονότα είχε πλέον αποδειχθεί και η αρετή του δικαίου, και η μέριμνά του προς εκείνους που θεωρούνταν ξένοι, αλλά και η ταύτιση ολόκληρου εκείνου του πλήθους στην κακία, τότε πλέον αποκαλύπτουν τον εαυτό τους εκείνοι που είχαν έλθει. Και επειδή είδαν τον δίκαιο να έχει εκπληρώσει στο ακέραιο όλα όσα εξαρτώνταν από τον ίδιο, επιδεικνύοντας τη δική τους δύναμη προστατεύουν τον δίκαιο που καταδυναστευόταν από τη μανία εκείνων. Διότι, λέει η Γραφή, αφού άπλωσαν οι άνδρες τα χέρια τους, τράβηξαν μέσα τον Λωτ προς το μέρος τους στον οίκο, και ασφάλισαν τη θύρα του οίκου· τους δε άνδρες που βρίσκονταν στη θύρα του οίκου τους πάταξαν με αορασία, από τον μικρότερο έως τον μεγαλύτερο, και εξαντλήθηκαν προσπαθώντας να βρουν τη θύρα.

Τότε, λοιπόν, προχώρησα στα επόμενα, στα οποία λέγονται αυτά: Ο Κύριος αναχώρησε, όταν σταμάτησε να μιλάει στον Αβραάμ, και πήγε στον τόπο του. Οι δύο άγγελοι ήρθαν στα Σόδομα το βράδυ. Και ο Λωτ καθόταν δίπλα στην πύλη των Σοδόμων. Και τα επόμενα παρομοίως μέχρι το: Απλώνοντας τα χέρια τους οι άνδρες, τράβηξαν τον Λωτ προς το μέρος τους μέσα στο σπίτι και έκλεισαν την πόρτα του σπιτιού. Και τα επόμενα μέχρι το: Και οι άγγελοι έπιασαν το χέρι του, το χέρι της γυναίκας του και τα χέρια των θυγατέρων του, επειδή ο Κύριος τον σπλαχνίστηκε. Και συνέβη όταν τους έβγαλαν έξω, να πουν: Σώσε, σώσε τη ζωή σου. Μην κοιτάξεις πίσω, ούτε να σταθείς σε όλη τη γύρω περιοχή. Να σωθείς καταφεύγοντας στο βουνό, για να μην καταστραφείς μαζί με τους άλλους. Ο Λωτ όμως τους είπε: Σε παρακαλώ, Κύριε, επειδή ο δούλος σου βρήκε έλεος ενώπιόν σου και μεγάλυνες τη δικαιοσύνη σου, αυτό που κάνεις σε μένα για να ζήσει η ψυχή μου. Εγώ όμως δεν μπορώ να διασωθώ στο βουνό, μήπως με προφτάσει το κακό και πεθάνω. Ιδού, αυτή η πόλη είναι κοντά για να καταφύγω εκεί, και είναι μικρή. Εκεί θα σωθώ, αφού είναι μικρή, και η ψυχή μου θα ζήσει. Και του είπε: Ιδού, σεβάστηκα το πρόσωπό σου και για αυτόν τον λόγο, ώστε να μην καταστρέψω την πόλη για την οποία μίλησες. Βιάσου να σωθείς εκεί, διότι δεν θα μπορέσω να κάνω τίποτα μέχρι να μπεις εκεί.