Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 19:3

Ό,τι λοιπόν προσφέρεται ως βοήθεια στον καθένα μέσω του Υιού, αυτό ο καθένας λέει ότι «έγινε» ο Θεός για τον ίδιο, επειδή και η βοήθεια προέρχεται από τον ίδιο τον Θεό μέσω του Λόγου. Αυτό το γνωρίζει και η συνήθεια των ανθρώπων· και ο οποιοσδήποτε θα ομολογούσε ότι αυτό λέγεται ορθά. Πολλές φορές έχει δοθεί βοήθεια σε ανθρώπους και από ανθρώπους· και ο μεν συμπαραστάθηκε στον αδικούμενο, όπως ο Αβραάμ στον Λωτ, ο δε άνοιξε τον οίκο του στον διωκόμενο, όπως ο Αβδίας στους υιούς των προφητών· και ο μεν ανέπαυσε τον ξένο, όπως ο Λωτ τους αγγέλους, ο δε χορήγησε τα αναγκαία στους ενδεείς, όπως ο Ιώβ σε εκείνους που του τα ζητούσαν. Όπως λοιπόν, εάν ο καθένας από εκείνους που ευεργετήθηκαν έλεγε: «ο δείνα έγινε για μένα βοηθός», και κάποιος άλλος έλεγε: «για μένα καταφύγιο και σε τούτον χορηγός», λέγοντας αυτά δεν υποδηλώνουν την αρχή της γένεσης ούτε την ουσία εκείνων που τους ευεργέτησαν, αλλά την ευεργεσία που δέχθηκαν από αυτούς, έτσι ακριβώς, όταν οι άγιοι λένε για τον Θεό το «έγινε» και το «γίνε», δεν υποδηλώνουν κάποια αρχή γένεσης –διότι ο Θεός είναι άναρχος και αγένητος– αλλά υποδηλώνουν τη σωτηρία που προσφέρθηκε από Αυτόν στους ανθρώπους.

Σας άκουσα να λέτε πολλές φορές ότι δεν πρέπει να προσκυνούμε το Άγιο Πνεύμα. Μακ. Διότι πράγματι δεν πρέπει. Ορθ. Και πώς τώρα λες: «Σε τι άραγε έβλαπτε τον άγιο Λωτ που προσκυνούσε τους αγγέλους;» Μακ. Μήπως τους προσκυνούσε ως Κύριο και Θεό; Ορθ. Ανάγνωσε τα παρακάτω. Μακ. Ανάγνωσέ τα εσύ. Ορθ. Μετά τα όσα αναγνώστηκαν προσθέτει ότι τους φιλοξένησε· και ήρθαν οι άνδρες εκείνου του τόπου, ζητώντας να παρανομήσουν εις βάρος των ανδρών. Και ο Λωτ παρέδιδε για ατίμωση τις κόρες του μάλλον παρά τους άνδρες. Και επειδή οι Σοδομίτες επέμεναν στην άθεη πρόθεσή τους, οι άγγελοι τράβηξαν τον Λωτ μέσα στο σπίτι, ενώ εκείνους τους πάταξαν με αορασία [τύφλωση]. Ή δεν είναι έτσι; Μακ. Έτσι είναι. Ορθ. Και στη συνέχεια είναι γραμμένο: «Είπαν δε οι άνδρες προς τον Λωτ: Έχεις εδώ γαμπρό, ή γιους, ή κόρες; Ή εάν υπάρχει κάποιος άλλος δικός σου στην πόλη, βγάλε τον έξω από αυτόν τον τόπο. Διότι εμείς θα καταστρέψουμε αυτόν τον τόπο, επειδή υψώθηκε η κραυγή τους ενώπιον του Κυρίου, και μας απέστειλε ο Κύριος για να την εξολοθρεύσουμε.» Μακ. Ακούς ότι ομολογούν πως έχουν σταλεί από τον Κύριο; Μήπως είναι οι ίδιοι Κύριοι; Ορθ. Εάν λοιπόν στα Ευαγγέλια λέει ο Σωτήρας ότι «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· και αλλού: «Καθώς με απέστειλε ο ζων Πατήρ, και εκείνος που με έστειλε μου έδωσε εντολή», τι να πω, ή τι να λαλήσω; Μήπως δεν ομολογείται πλέον ως Κύριος, επειδή απεστάλη; Μακ.

«Όταν τους είδε ο Λωτ, σηκώθηκε για να τους προϋπαντήσει και προσκύνησε με το πρόσωπο στη γη, και είπε: 'Ιδού, Κύριοι, παρακαλώ ελάτε στο σπίτι του δούλου σας, καταλύστε και νίψτε τα πόδια σας, και αφού σηκωθείτε νωρίς το πρωί, θα συνεχίσετε τον δρόμο σας'. Και εκείνοι είπαν: 'Όχι, αλλά θα καταλύσουμε στην πλατεία'. Όμως τους πίεσε πολύ, και εκείνοι υποχώρησαν σε αυτόν και μπήκαν στο σπίτι του, και τους ετοίμασε συμπόσιο. Και τους έψησε άζυμα ψωμιά και έφαγαν πριν κοιμηθούν.» Διότι ο Λωτ, επειδή ακριβώς καταγόταν από το αίμα του Αβραάμ και είχε ανατραφεί με τους κανόνες της ορθότητας, έχοντας φροντίσει σε μεγάλο βαθμό για την ευσέβεια προς τον Θεό, κατοικούσε ως πάροικος στα Σόδομα. Ήταν όμως ανάμεσά τους μέτοικος και ξένος, τόσο ως προς την καταγωγή όσο και ως προς τον τρόπο ζωής. «Διότι τι κοινωνία έχει το φως με το σκοτάδι; Ή ποια μερίδα έχει ο πιστός με τον άπιστο;», σύμφωνα με τα Γραφόμενα. Έχοντας λοιπόν σταθεί ανώτερος από τα τοπικά κακά και διανύοντας τον συνήθη γι' αυτόν δρόμο του βίου, ήταν προσηλωμένος σε άγια έργα, και τιμώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τον νόμο της φιλοξενίας, καθόταν στις εισόδους της πόλης και υποδεχόταν φιλόφρονα αυτούς που έρχονταν σε αυτήν, γνωρίζοντας ότι το έργο αυτό είναι θεοφιλές. Επειδή δε έφθασαν αυτοί που θα επέφεραν την τιμωρία σε εκείνους που είχαν αχαλίνωτα παραδοθεί στη μανία της ασέλγειας (επρόκειτο για μια δυάδα αγγέλων), τους προϋπαντά με γοργά βήματα, και με την προσφώνησή του προβάλλει ξεκάθαρο μήνυμα της χρηστότητας που υπήρχε μέσα του.

γ΄. Τι λες, ότι έκανες το χρέος σου; Έχασες το θήραμα, στερήθηκες τον θησαυρό, και θεωρείς ότι έκανες το καθήκον σου; Τότε μόνο θα είχες κάνει το καθήκον σου, εάν δεν είχες αφήσει να πέσει από τα χέρια σου ο θησαυρός, εάν δεν είχες προσπεράσει την άγρα, εάν δεν είχες επιδείξει μια φιλοξενία με τυπικότητα που εξαντλείται μόνο στα λόγια. Όμως ο δίκαιος δεν ενήργησε έτσι· αλλά τι έκανε; Βλέποντάς τους να φέρνουν αντίρρηση και να επιθυμούν να καταλύσουν στην πλατεία (και αυτό το έκαναν οι άγγελοι, επειδή επιθυμούσαν να αποκαλύψουν ακόμη περισσότερο την αρετή του δικαίου και να διδάξουν σε όλους εμάς πόσο μεγάλη ήταν η φιλοξενία του), δεν ανέχεται πλέον να τους παρακαλεί απλώς με λόγια, αλλά τους ασκεί και βία. Γι' αυτό και ο Χριστός έλεγε: «Οι βιαστές αρπάζουν τη βασιλεία των ουρανών». Διότι, όπου διακυβεύεται πνευματικό κέρδος, η άσκηση πίεσης είναι καίρια και η βία επαινετή. Και, όπως λέει η Γραφή, τους πίεζε πάρα πολύ.

Μου φαίνεται ότι τους ελκύει ακόμη και παρά τη θέλησή τους. Έπειτα, επειδή είδαν τον δίκαιο να αναλαμβάνει τούτο το έργο και να μην υποχωρεί προτού φέρει εις πέρας αυτό που επιδίωκε με ζήλο, «παρέκκλιναν», λέγει, «προς αυτόν και εισήλθαν στον οίκο του. Και τους ετοίμασε συμπόσιο, τους έψησε άζυμα και έφαγαν προτού κοιμηθούν». Είδες και εδώ ότι η φιλοξενία δεν επιδεικνύεται στην πολυτέλεια της τραπέζης, αλλά στην αφθονία της διαθέσεως; Διότι, αφού κατόρθωσε να τους εισαγάγει στον οίκο του, αμέσως τους προσέφερε τα της φιλοξενίας. Και εκείνος μεν προετοιμαζόταν για την περιποίησή τους και τους παρείχε τα της εστιάσεως, και επεδείκνυε κάθε τιμή και περιποίηση προς αυτούς που είχαν προσέλθει, νομίζοντας ότι είναι κάποιοι άνθρωποι οδοιπόροι.