Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 19:37

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ΄ Ο λόγος περί της Μωαβίτιδος. Συγκέντρωσε όσα αφορούν τον Μωάβ, ώστε να μπορέσεις να κατανοήσεις το νόημα κάθε προφητείας που αναφέρεται σε αυτόν. Από μεν το βιβλίο της Γενέσεως, τα σχετικά με τον Λωτ, ο οποίος από την πρεσβύτερη θυγατέρα του γέννησε τον Μωάβ, τον πατέρα των Μωαβιτών· από δε το βιβλίο των Αριθμών, όσα συνέβησαν μετά τον χάλκινο όφι· Διότι αναχώρησαν οι υιοί του Ισραήλ και στρατοπέδευσαν στην Ωβώθ· και αφού αναχώρησαν από την Ωβώθ, στρατοπέδευσαν στην έρημο, η οποία βρίσκεται απέναντι από τον Μωάβ. Επίσης, και τα σχετικά με τον Βαλάκ, ο οποίος ήταν υιός του Σεπφώρ, βασιλεύς του Μωάβ. —Αυτός, επιθυμώντας να εξολοθρεύσει τον Ισραήλ μέσω της κατάρας, απέστειλε αγγελιοφόρους προς τον Βαλαάμ, τον υιό του Βεώρ από την Παθουρά, τον οιωνοσκόπο, τον σύμβουλο της πορνείας και της ειδωλολατρίας, εξαιτίας του οποίου βεβηλώθηκε (όπως αναφέρεται) ο λαός με τις θυγατέρες του Μωάβ, και τους προσκάλεσαν στις θυσίες των ειδώλων τους.

Διότι οι μεν Ισμαηλίτες είχαν ως πατέρα τον Ισμαήλ, που ήταν γιος του Αβραάμ. Οι δε Αγαρηνοί δεν κατάγονταν από τον Αβραάμ, αλλά από την Άγαρ, την οποία η Σάρρα, αφού την είχε ενώσει για κάποιο διάστημα με τον Αβραάμ, επειδή αργότερα την ζήλεψε, φρόντισε να εκδιωχθεί μαζί με τον Ισμαήλ. Εκείνη, λοιπόν, αφού συνδέθηκε με άλλον, έδωσε στους απογόνους της την ονομασία Αγαρηνοί. Ομοίως, ο Αμαλήκ ήταν εγγονός του Ησαύ, ενώ ο Μωάβ και ο Αμμών έγιναν γιοι του Λωτ από τις κόρες του μετά την πυρπόληση των Σοδόμων. Με αυτούς συνόρευε ο Γεβάλ, ίσως δε και να συγγένευε, γι' αυτό και συγκαταλέγεται ανάμεσά τους. Ποιος ήταν, λοιπόν, ο σκοπός του λόγου να τα παρουσιάσει αυτά εδώ; Ή για ποιο λόγο τους απέδειξε συγγενείς; Για να γνωρίσεις ότι ανάμεσα στους εχθρούς πρωτοστατούν οι οικείοι, όπως λέει ο Χριστός, δηλαδή οι συγγενείς. Γι' αυτό ο προφήτης τοποθέτησε τους αλλοεθνείς σε μεταγενέστερη θέση. Επομένως, πρόσθεσε τα εξής: «Οι αλλόφυλοι με εκείνους που κατοικούν την Τύρο». Και πράγματι, ο Ασσούρ προσήλθε μαζί τους. Όχι με αυτούς που κατοικούν την Τύρο, αλλά με τον Μωάβ, τον Αμμών και τους άλλους, τους οποίους δείξαμε ότι έχουν συγγένεια με τον λαό των Ιουδαίων, ώστε να μην έρχονται από μόνοι τους σε εκείνον τον πόλεμο, αλλά υποκινούμενοι από τους συγγενείς. Γι' αυτό και πρόσθεσε τα ακόλουθα.

Πρόσεξε, αγαπητέ, ότι ολόκληρο το γεγονός που συνέβη ήταν έργο της οικονομίας του Θεού, όπως ακριβώς και στην περίπτωση του πρωτοπλάστου. Διότι, όπως ακριβώς εκεί, ενώ εκείνος κοιμόταν, λαμβάνοντας ένα μέρος από την πλευρά του, δεν του επέτρεψε να νιώσει απολύτως τίποτα, αλλά αφού έπλασε την πλευρά εκείνη σε γυναίκα, την παρουσίασε στον Αδάμ· με τον ίδιο ακριβώς τρόπο συνέβη και τώρα. Διότι, εάν η αφαίρεση της πλευράς έγινε ανεπαίσθητα, επειδή ο Θεός του προκάλεσε έκσταση (βαθύ ύπνο), πολύ περισσότερο θα συνέβαινε αυτό τώρα. Διότι εκείνο που ανέφερε εκεί η θεία Γραφή, ότι δηλαδή «Έριξε σε έκσταση τον Αδάμ, και αποκοιμήθηκε»· το ίδιο ακριβώς υπέδειξε και εδώ με το να πει, ότι «Δεν το αντιλήφθηκε ούτε όταν κοιμήθηκε, ούτε όταν σηκώθηκε». Και συνέλαβαν, λέγει, από τον πατέρα τους. Και γέννησε η μεγαλύτερη και τον ονόμασε Μωάβ, λέγοντας: «Από τον πατέρα μου».

Αυτός είναι ο πατέρας των Μωαβιτών. Γέννησε δε και η νεότερη, και τον ονόμασε Αμμάν, λέγοντας: «Υιός του γένους μου». Αυτός είναι ο πατέρας των Αμμανιτών. Βλέπεις ότι αυτό που έγινε δεν ήταν αποτέλεσμα ασέλγειας, από το γεγονός ότι αμέσως έδωσαν στα βρέφη που γεννήθηκαν ονόματα τα οποία φανέρωναν τα όσα είχαν συμβεί, και σχεδόν σαν πάνω σε κάποια στήλη εναπέθεσαν στα ονόματα των παιδιών την ανάμνηση του γεγονότος, προμηνύοντας από τότε κιόλας ότι από αυτούς θα προκύψουν έθνη, και ότι το γένος αυτών που γεννήθηκαν θα επεκταθεί σε μεγάλο πλήθος. Διότι ο ένας, λέγει, θα είναι ο πατέρας των Μωαβιτών, και ο άλλος ο πατέρας των Αμμανιτών.

Όταν δε κατακάηκε η περιοχή των Σοδόμων και ο Λωτ αναχώρησε για το όρος, συνέλαβαν από αυτόν οι θυγατέρες του, και η μεν μεγαλύτερη γέννησε τον Μωάβ, η δε μικρότερη τον Αμμών· τη συνεύρεση δε με τον πατέρα τους την πέτυχαν κρυφά μέσω της μέθης· διότι νόμιζαν ότι το ανθρώπινο γένος είχε εκλείψει. Ο Αβραάμ παροίκησε στα Γέραρα, και ο βασιλιάς των Γεράρων Αβιμέλεχ πήρε τη Σάρρα· επειδή όμως τον απείλησε ο Θεός, εκείνος απολογούνταν λέγοντας ότι νόμιζε πως η γυναίκα ήταν αδελφή του· διότι έτσι είχε πει η ίδια. Την απέδωσε λοιπόν στον Αβραάμ μαζί με δώρα. Τότε εκείνη, αφού αποδόθηκε, γέννησε τον Ισαάκ. Εκδιώκει δε τη δούλη από την οικία μαζί με το παιδί, τον Ισμαήλ. Ο δε Αβιμέλεχ συνάπτει διαθήκη με τον Αβραάμ, ώστε να μην αδικήσουν ο ένας τον άλλον, και λαμβάνει επτά αμνάδες από τον Αβραάμ, ως μαρτυρία για το φρέαρ του ορκισμού, προκειμένου να είναι φανερό ότι αυτό ανήκει στον Αβραάμ. Λαμβάνει την εντολή να προσφέρει τον υιό του ως ολοκαύτωμα, και τον προσφέρει, όμως σφάζεται ένας κριός αντί αυτού. Αυτά δε ήταν τύποι της μελλοντικής οικονομίας που επρόκειτο να επιτελεστεί από τον Χριστό υπέρ ημών. Πεθαίνει η Σάρρα, και ο Αβραάμ, αφού αγόρασε έναν τόπο από τον Εφρών τον Χετταίο, θάβει εκεί τη γυναίκα του, και στέλνει τον δούλο του, προκειμένου να μνηστεύσει γυναίκα στον Ισαάκ από τη Μεσοποταμία, παραγγέλλοντάς του να μην οδηγήσει πίσω τον υιό του εκεί, εάν η γυναίκα δεν θελήσει να έρθει.

Ο Λωτ όμως, λέει, «δεν γνώριζε» τι έκανε, δηλαδή δεν είχε καμία συναίσθηση ότι αμάρτησε. Δεν γνώριζε ότι έγινε σύζυγος των θυγατέρων του και γαμπρός και πεθερός του εαυτού του, καθώς και παππούς και πατέρας των απογόνων που επρόκειτο να γεννηθούν, όπως ακριβώς έχει φιλοσοφήσει κάποιος από τους σοφούς για αυτά τα ζητήματα. Αυτές όμως δεν απέτυχαν στον σκοπό τους, αλλά αφού συνέλαβαν και οι δύο, γέννησαν, η μία τον Μωάβ, από τον οποίο προέρχονται οι Μωαβίτες, και η άλλη τον Αμμάν, από τον οποίο προέρχονται οι Αμμανίτες, για τους οποίους ο Θεός διακήρυξε μέσω του Μωυσή: «Αμμανίτης και Μωαβίτης δεν θα εισέλθει στην εκκλησία του Θεού έως τη δέκατη γενεά, και στον αιώνα». Διότι λάτρευαν, ο μεν τον Μελχώμ, ο δε τον Χαμώς, των οποίων το γένος αυξήθηκε μεν σε πλήθος, αλλά δεν ήταν χρήσιμο, και τους οποίους μνημονεύει και ο Μωυσής λέγοντας «Οι άρχοντες των Μωαβιτών», τους οποίους μνημονεύει και ο Δαβίδ μετά από αυτά: «Έγιναν», λέει, «βοήθεια στους γιους του Λωτ».