Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 19:4

Σας άκουσα να λέτε πολλές φορές ότι δεν πρέπει να προσκυνούμε το Άγιο Πνεύμα. Μακ. Διότι πράγματι δεν πρέπει. Ορθ. Και πώς τώρα λες: «Σε τι άραγε έβλαπτε τον άγιο Λωτ που προσκυνούσε τους αγγέλους;» Μακ. Μήπως τους προσκυνούσε ως Κύριο και Θεό; Ορθ. Ανάγνωσε τα παρακάτω. Μακ. Ανάγνωσέ τα εσύ. Ορθ. Μετά τα όσα αναγνώστηκαν προσθέτει ότι τους φιλοξένησε· και ήρθαν οι άνδρες εκείνου του τόπου, ζητώντας να παρανομήσουν εις βάρος των ανδρών. Και ο Λωτ παρέδιδε για ατίμωση τις κόρες του μάλλον παρά τους άνδρες. Και επειδή οι Σοδομίτες επέμεναν στην άθεη πρόθεσή τους, οι άγγελοι τράβηξαν τον Λωτ μέσα στο σπίτι, ενώ εκείνους τους πάταξαν με αορασία [τύφλωση]. Ή δεν είναι έτσι; Μακ. Έτσι είναι. Ορθ. Και στη συνέχεια είναι γραμμένο: «Είπαν δε οι άνδρες προς τον Λωτ: Έχεις εδώ γαμπρό, ή γιους, ή κόρες; Ή εάν υπάρχει κάποιος άλλος δικός σου στην πόλη, βγάλε τον έξω από αυτόν τον τόπο. Διότι εμείς θα καταστρέψουμε αυτόν τον τόπο, επειδή υψώθηκε η κραυγή τους ενώπιον του Κυρίου, και μας απέστειλε ο Κύριος για να την εξολοθρεύσουμε.» Μακ. Ακούς ότι ομολογούν πως έχουν σταλεί από τον Κύριο; Μήπως είναι οι ίδιοι Κύριοι; Ορθ. Εάν λοιπόν στα Ευαγγέλια λέει ο Σωτήρας ότι «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· και αλλού: «Καθώς με απέστειλε ο ζων Πατήρ, και εκείνος που με έστειλε μου έδωσε εντολή», τι να πω, ή τι να λαλήσω; Μήπως δεν ομολογείται πλέον ως Κύριος, επειδή απεστάλη; Μακ.

Η δε καταστροφή των παράνομων ανδρών είναι κακή. <Διότι τώρα ταπεινώθηκε η δόξα τους, και η ντροπή του προσώπου τους στράφηκε εναντίον τους, την δε αμαρτία τους την ανήγγειλαν και την φανέρωσαν σαν των Σοδόμων.> Υποδηλώνει τον καιρό της ταπεινώσεως των Ιουδαίων, και λέει: Τώρα ταπεινώθηκε η δόξα τους, πληροφορώντας ότι ακριβώς εκείνη τη χρονική στιγμή, κατά την οποία η γλώσσα τους με ανομία ασέβησε κατά του Χριστού, τότε και κάθε είδους ταλαιπωρία επιφέρθηκε σε αυτούς, και εξέπεσαν στην αδοξία. Με ποιον τρόπο δε η γλώσσα τους ασέβησε με απείθεια, μας το διασαφηνίζει ο ίδιος ο προφήτης, παραλείποντας μεν τα άλλα, και μνημονεύοντας μόνο την τελευταία τους ασέβεια. Διότι ήταν μεν πάντοτε εχθρικοί προς τον Χριστό, και, τρωθέντες από τα βέλη του φθόνου, τον επιβουλεύονταν με πολλούς τρόπους. Όταν δε τον οδήγησαν στον Πιλάτο, τότε ακριβώς την αμαρτία τους την ανήγγειλαν και την φανέρωσαν σαν των Σοδόμων. Διότι, όπως ακριβώς οι κάτοικοι των Σοδόμων, νοσώντας αγρίως από την ακράτεια στις ορέξεις και νικημένοι από τις παρά φύση ηδονές, επιτίθεντο στον μακάριο Λωτ, ζητώντας τους άνδρες που είχαν εισέλθει σε αυτόν για να τους κακοποιήσουν, έχοντας καταπατήσει κάθε αιδώ και επικρατώντας πλέον σε αυτούς ακατάβλητη αναισχυντία, με τον ίδιο τρόπο, νομίζω, και οι Ιουδαίοι ανήγγειλαν την ανομία τους, κραυγάζοντας δυνατά και λέγοντας στον Πιλάτο για τον Χριστό: «Άρε, άρε, σταύρωσον αυτόν».

Ας ακούσουμε λοιπόν τη θεία Γραφή που λέει: Να κρύψω εγώ από τον Αβραάμ τον δούλο μου αυτά που εγώ κάνω; Η κατακραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας έχει πληθύνει, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες. Και αναχώρησε ο Κύριος, μόλις έπαυσε να ομιλεί προς τον Αβραάμ. Ήλθαν έπειτα οι δύο Άγγελοι στα Σόδομα το βράδυ· τους υποδέχεται ο Λωτ. Και οι άνθρωποι της πόλεως, οι Σοδομίτες, περικύκλωσαν το σπίτι, από νεαρό μέχρι ηλικιωμένο, όλος ο λαός μαζί, και φώναζαν τον Λωτ, και του έλεγαν: Πού είναι οι άνδρες που ήλθαν σε εσένα τη νύχτα;

Έβγαινε, λοιπόν, έχοντας μαζί της παρθένους, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να τις κρύψει σε θαλάμους· αν και γνωρίζετε ότι και θάλαμοι και γυναικωνίτες, και θύρες, και αμπάρες, και φύλακες, και προφύλακες, και θεραπαινίδες, και τροφοί, και η διαρκής παρουσία της μητέρας, και η πρόνοια του πατέρα, και πολλή επιμέλεια εκ μέρους των γονέων επιστρατεύονται, ώστε να διατηρηθεί το άνθος της παρθενίας, και μετά βίας ακόμη κι έτσι διασώζεται. Εκείνη όμως στερούνταν παντελώς όλη αυτή την προστασία. Πώς λοιπόν μπορούσε να τις διασώσει; Μέσα από την προστασία των θείων νόμων. Δεν είχε στέγη να τις περιβάλλει, αλλά είχε το κραταιό χέρι να τις σκεπάζει από ψηλά· δεν είχε θύρα ούτε αμπάρα, αλλά είχε την αληθινή θύρα, η οποία απέκλειε την επιβουλή. Και όπως ακριβώς μέσα στα Σόδομα πολιορκούνταν η οικία του Λωτ, αλλά δεν υφίστατο κανένα δεινό, διότι είχε μέσα της αγγέλους, έτσι ακριβώς και αυτές οι μάρτυρες, ευρισκόμενες ανάμεσα σε Σόδομα και σε όλους τους εχθρούς, και πολιορκούμενες από παντού, δεν υφίσταντο κανένα δεινό· διότι είχαν τον Δεσπότη των αγγέλων να κατοικεί μέσα στις ψυχές τους. Και όταν βγήκαν στον έρημο δρόμο, δεν έπαθαν τίποτα· διότι είχαν την αληθινή οδό που τις οδηγούσε προς τον ουρανό.

Οι δε άνδρες της πόλεως, οι Σοδομίτες, περικύκλωσαν την οικία, από τον νεότερο έως τον πρεσβύτερο, όλος ο λαός μαζί, και φώναζαν τον Λωτ και του έλεγαν: «Πού είναι οι άνδρες που ήλθαν σε εσένα μέσα στη νύχτα; Βγάλε τους έξω σε εμάς, για να συνευρεθούμε μαζί τους». Ας μην προσπεράσουμε απλώς, αγαπητοί, τα όσα ελέχθησαν, ούτε να δούμε μόνο τη μανία αυτών, η οποία στερείται κάθε συγγνώμης· αλλά ας αναλογιστούμε πώς ο δίκαιος, κατοικώντας ανάμεσα σε τέτοια αλλόκοτα θηρία, έλαμψε με τέτοιον τρόπο και επέδειξε τόσο μεγάλη υπερβολή αρετής, πώς μπόρεσε να υπομείνει την ανομία τους, πώς δεν εγκατέλειψε την εκεί κατοικία του, πώς ανεχόταν να συνομιλεί μαζί τους. Θα σας πω εγώ το πώς. Επειδή ο Δεσπότης των πάντων προείδε την υπερβολική τους πονηρία, οικονόμησε ώστε ο δίκαιος αυτός να κατοικήσει εκεί, για να μπορέσει, ως άριστος ιατρός, να καταπολεμήσει τα αρρωστήματά τους. Αλλά, παρόλο που τους έβλεπε να νοσούν ανίατα και να μη θέλουν να δεχθούν καμία θεραπεία, ούτε και έτσι δεν απομακρύνεται. Διότι τέτοιος είναι ο ιατρός· ακόμη και αν δει τις ασθένειες να νικούν την τέχνη του, δεν παύει να πράττει το καθήκον του, ώστε, εάν μεν με την πάροδο του χρόνου κατορθώσει να συνεφέρει τον ασθενή, να αναδείξει τον πλούτο της ιατρικής τέχνης· εάν δε δεν επιτύχει τίποτε περισσότερο, να έχει τη μεγίστη δικαιολογία, ότι δηλαδή δεν παρέλειψε τίποτε από τα καθήκοντά του· πράγμα το οποίο συνέβη και εδώ.

Διότι αυτός μεν ο δίκαιος, αν και ζούσε ανάμεσά τους, παρέμενε δίκαιος επιδεικνύοντας μεγάλη αρετή· εκείνοι δε, στερούνταν κάθε δικαιολογίας και για τον εξής λόγο: επειδή όχι μόνο δεν σταμάτησαν την κακία τους, αλλά αντίθετα την ενέτειναν. Διότι πρόσεξε: «Περικύκλωσαν», λέγει, «την οικία από τους νέους έως τους γέροντες, όλος ο λαός μαζί». Μεγίστη ήταν η ομοφωνία στην πονηρία, μεγάλη η ορμή της κακίας, ανείπωτη η υπερβολή της παρανομίας, ασυγχώρητο το εγχείρημα. «Από τους νέους», λέγει, «έως τους γέροντες». Όχι μόνο οι νέοι, αναφέρει, ήταν αυτοί που επιζητούσαν αυτές τις παρανομίες, αλλά και οι προχωρημένοι στην ηλικία, και όλος ο λαός μαζί. Και ούτε αισθάνονταν ντροπή για αυτήν την αναιδή και αναίσχυντη τόλμη τους, ούτε αναλογίζονταν τον ακοίμητο οφθαλμό του Θεού, ούτε σέβονταν τον δίκαιο, ούτε σπλαγχνίζονταν εκείνους που θεωρούνταν ξένοι και είχαν καταλύσει εκεί χάρη στη φιλοξενία του δικαίου. Αντιθέτως, εντελώς ξεδιάντροπα και, ας πούμε, εντελώς απροκάλυπτα, πλησιάζουν ξεστομίζοντας εκείνα τα λόγια της ασελγείας, και αφού φώναξαν τον δίκαιο, του έλεγαν: «Πού είναι οι άνδρες που εισήλθαν στο σπίτι σου; Βγάλε τους έξω, για να συνευρεθούμε μαζί τους».