Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 19:9

Σας άκουσα να λέτε πολλές φορές ότι δεν πρέπει να προσκυνούμε το Άγιο Πνεύμα. Μακ. Διότι πράγματι δεν πρέπει. Ορθ. Και πώς τώρα λες: «Σε τι άραγε έβλαπτε τον άγιο Λωτ που προσκυνούσε τους αγγέλους;» Μακ. Μήπως τους προσκυνούσε ως Κύριο και Θεό; Ορθ. Ανάγνωσε τα παρακάτω. Μακ. Ανάγνωσέ τα εσύ. Ορθ. Μετά τα όσα αναγνώστηκαν προσθέτει ότι τους φιλοξένησε· και ήρθαν οι άνδρες εκείνου του τόπου, ζητώντας να παρανομήσουν εις βάρος των ανδρών. Και ο Λωτ παρέδιδε για ατίμωση τις κόρες του μάλλον παρά τους άνδρες. Και επειδή οι Σοδομίτες επέμεναν στην άθεη πρόθεσή τους, οι άγγελοι τράβηξαν τον Λωτ μέσα στο σπίτι, ενώ εκείνους τους πάταξαν με αορασία [τύφλωση]. Ή δεν είναι έτσι; Μακ. Έτσι είναι. Ορθ. Και στη συνέχεια είναι γραμμένο: «Είπαν δε οι άνδρες προς τον Λωτ: Έχεις εδώ γαμπρό, ή γιους, ή κόρες; Ή εάν υπάρχει κάποιος άλλος δικός σου στην πόλη, βγάλε τον έξω από αυτόν τον τόπο. Διότι εμείς θα καταστρέψουμε αυτόν τον τόπο, επειδή υψώθηκε η κραυγή τους ενώπιον του Κυρίου, και μας απέστειλε ο Κύριος για να την εξολοθρεύσουμε.» Μακ. Ακούς ότι ομολογούν πως έχουν σταλεί από τον Κύριο; Μήπως είναι οι ίδιοι Κύριοι; Ορθ. Εάν λοιπόν στα Ευαγγέλια λέει ο Σωτήρας ότι «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· και αλλού: «Καθώς με απέστειλε ο ζων Πατήρ, και εκείνος που με έστειλε μου έδωσε εντολή», τι να πω, ή τι να λαλήσω; Μήπως δεν ομολογείται πλέον ως Κύριος, επειδή απεστάλη; Μακ.

Αντιλαμβανόμενη, λοιπόν, την ωφέλεια από την παρουσία του Σωτήρος, ο οποίος ως μικρό σπέρμα μέσω της ανθρώπινης σάρκας εισήλθε στον βίο μας, η Εκκλησία λέει αυτά υπό μορφή ευχαριστίας: «Ακούστε τον λόγο του Κυρίου, άρχοντες των Σοδόμων· προσέξτε τον νόμο του Θεού, λαέ των Γομόρρων», για να δείξει ότι η παρουσία του σπέρματος, το οποίο αφέθηκε σε αυτήν από τον Κύριο Σαβαώθ, έγινε για αυτούς η αιτία της σωτηρίας. Επειδή, για ό,τι εξαρτιόταν από τους ίδιους, ήταν υπόδικοι στις τιμωρίες των Σοδόμων, τους ονομάζει άρχοντες των Σοδόμων και λαό των Γομόρρων, επειδή ξεπέρασαν την κακία των αρχόντων εκείνων, διότι, ενώ τα Σόδομα αποτελούν τρόπον τινά τη μητρόπολη της πονηρίας, οι άρχοντες την υπερέβησαν στην υπερβολή της κακίας. — Και γιατί «άρχοντες των Σοδόμων»; Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι απέρριπταν τον Λωτ που έκρινε δίκαια, όταν αυτός προσπαθούσε να διασώσει εκείνους που φιλοξενούνταν στο σπίτι του, λέγοντάς του: «Ήλθες για να κατοικήσεις ως ξένος, μήπως και για να κρίνεις;» — έτσι και αυτοί απέρριπταν τον δίκαιο Κριτή, κραυγάζοντας: «Σταύρωσον, σταύρωσον· σήκωσε από τη γη (εξαφάνισε) έναν τέτοιον άνθρωπο». Πολύ μεγαλύτερη όμως είναι εδώ η μοχθηρία· διότι εκείνοι μεν φέρθηκαν με ακολασία απέναντι σε ξένους που δεν τους είχαν αδικήσει σε τίποτα, αυτοί δε απέναντι σε Εκείνον που τους είχε ευεργετήσει υπερβολικά με μεγάλα έργα· και εκείνοι μεν απέναντι σε ξένους, αυτοί δε απέναντι σε Εκείνον που ήλθε στα δικά Του· και εκείνοι μεν απέναντι σε Αγγέλους, αυτοί δε απέναντι στον Θεό. Για τον λόγο αυτόν, δικαίως έλαβαν την ονομασία των αρχόντων των Σοδόμων.

Έβγαινε, λοιπόν, έχοντας μαζί της παρθένους, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να τις κρύψει σε θαλάμους· αν και γνωρίζετε ότι και θάλαμοι και γυναικωνίτες, και θύρες, και αμπάρες, και φύλακες, και προφύλακες, και θεραπαινίδες, και τροφοί, και η διαρκής παρουσία της μητέρας, και η πρόνοια του πατέρα, και πολλή επιμέλεια εκ μέρους των γονέων επιστρατεύονται, ώστε να διατηρηθεί το άνθος της παρθενίας, και μετά βίας ακόμη κι έτσι διασώζεται. Εκείνη όμως στερούνταν παντελώς όλη αυτή την προστασία. Πώς λοιπόν μπορούσε να τις διασώσει; Μέσα από την προστασία των θείων νόμων. Δεν είχε στέγη να τις περιβάλλει, αλλά είχε το κραταιό χέρι να τις σκεπάζει από ψηλά· δεν είχε θύρα ούτε αμπάρα, αλλά είχε την αληθινή θύρα, η οποία απέκλειε την επιβουλή. Και όπως ακριβώς μέσα στα Σόδομα πολιορκούνταν η οικία του Λωτ, αλλά δεν υφίστατο κανένα δεινό, διότι είχε μέσα της αγγέλους, έτσι ακριβώς και αυτές οι μάρτυρες, ευρισκόμενες ανάμεσα σε Σόδομα και σε όλους τους εχθρούς, και πολιορκούμενες από παντού, δεν υφίσταντο κανένα δεινό· διότι είχαν τον Δεσπότη των αγγέλων να κατοικεί μέσα στις ψυχές τους. Και όταν βγήκαν στον έρημο δρόμο, δεν έπαθαν τίποτα· διότι είχαν την αληθινή οδό που τις οδηγούσε προς τον ουρανό.

Αναλογίσου, λοιπόν, αυτόν τον δίκαιο, πώς παρατάχθηκε απέναντι σε έναν ολόκληρο λαό που είχε επιδείξει τόση ομοφωνία στην κακία, και πώς, μαζί με πολλή επιείκεια, επεδείκνυε και άφατη ανδρεία, έστω και αν ούτε έτσι μπόρεσε να αναχαιτίσει την ακάθεκτη μανία τους. Διότι, μετά από εκείνα τα λόγια και την υπερβάλλουσα επιείκεια, και το γεγονός ότι σχεδόν παρέδωσε με τα λόγια του τις κόρες του στα χέρια τους, τι του λένε; «Κάνε στην άκρη». Ω, τι υπερβολή μέθης, ω τι κορύφωση παραφροσύνης!

Διότι τέτοια είναι αυτή η πονηρή και ακόλαστη επιθυμία· όταν επικρατήσει του λογισμού, δεν επιτρέπει να αντιληφθεί κανείς τίποτα από τα πρέποντα, αλλά, σαν να βρίσκεται μέσα σε σκοτάδι και σε κάποια νυχτερινή μάχη, έτσι διαπράττει τα πάντα. «Φύγε», λέει, «από εκεί· ήρθες να κατοικήσεις ως πάροικος, μήπως και για να μας κρίνεις;»

«Τώρα λοιπόν θα κακοποιήσουμε εσένα περισσότερο παρά εκείνους». Δες πώς ο δίκαιος συνομιλεί μαζί τους με επιείκεια, ενώ εκείνοι πόση θρασύτητα επιδεικνύουν. Σαν να έχουν κυριευθεί λοιπόν από μανία από τον διάβολο, και σαν να καθοδηγούνται από εκείνον, έτσι ακριβώς καταφέρονται εναντίον του δικαίου και λένε: «Εισήλθες για να παροικήσεις, μήπως και για να κρίνεις;» Ως πάροικο σε δεχθήκαμε, λένε, μήπως κατέστης και κριτής μας; Ω, υπερβολή αγνωμοσύνης! Ενώ έπρεπε να ντραπούν, ενώ έπρεπε να σεβαστούν τη συμβουλή του δικαίου, εκείνοι, όπως ακριβώς οι μαινόμενοι που επιχειρούν να χτυπήσουν ακόμη και τον ιατρό τους, έτσι και τούτοι λένε: «Εσένα θα κακοποιήσουμε περισσότερο παρά εκείνους».

Αν δεν θέλεις, λέει, να ησυχάσεις, θα μάθεις πως δεν θα προκύψει τίποτε περισσότερο για σένα από την προστασία που τους παρέχεις, παρά το ότι εκείνοι μεν θα διαφύγουν τον κίνδυνο, εσύ όμως θα περιπέσεις σε αυτόν. Καταπίεζαν δε με πολλή βία τον Λωτ. Δες αυτόν τον δίκαιο να επιδεικνύει και ανδρεία, καθώς επιχειρεί να αντιταχθεί σε τόσο μεγάλο πλήθος. Και πλησίασαν, λέει, για να συντρίψουν τη θύρα. Επειδή δηλαδή, καθώς επρόκειτο να βγει έξω, προβλέποντας τη μανία τους, τράβηξε και έκλεισε πίσω του τη θύρα, μη ανεχόμενοι οι μιαροί αυτοί και παράνομοι την παραίνεση του δικαίου, και τον ίδιο πίεζαν βίαια και τη θύρα επιχειρούσαν να συντρίψουν. Αλλά επειδή μέσα από τα ίδια τα γεγονότα είχε πλέον αποδειχθεί και η αρετή του δικαίου, και η μέριμνά του προς εκείνους που θεωρούνταν ξένοι, αλλά και η ταύτιση ολόκληρου εκείνου του πλήθους στην κακία, τότε πλέον αποκαλύπτουν τον εαυτό τους εκείνοι που είχαν έλθει. Και επειδή είδαν τον δίκαιο να έχει εκπληρώσει στο ακέραιο όλα όσα εξαρτώνταν από τον ίδιο, επιδεικνύοντας τη δική τους δύναμη προστατεύουν τον δίκαιο που καταδυναστευόταν από τη μανία εκείνων. Διότι, λέει η Γραφή, αφού άπλωσαν οι άνδρες τα χέρια τους, τράβηξαν μέσα τον Λωτ προς το μέρος τους στον οίκο, και ασφάλισαν τη θύρα του οίκου· τους δε άνδρες που βρίσκονταν στη θύρα του οίκου τους πάταξαν με αορασία, από τον μικρότερο έως τον μεγαλύτερο, και εξαντλήθηκαν προσπαθώντας να βρουν τη θύρα.

Επειδή λοιπόν ο Λωτ τους φιλοξένησε, όλοι πολιορκούσαν το σπίτι αυτού που τους φιλοξενούσε, περικυκλώνοντάς το. Αρχηγός δε της πολιορκίας ήταν ένας παράλογος έρωτας και η επιθυμία για παράνομη σαρκική μίξη, η οποία υπερέβαινε τα όρια και της ηλικίας και της φύσης. Διότι δεν το περικύκλωσαν μόνο νέοι, αλλά ακόμη και γέροντες· και ούτε τα γκρίζα μαλλιά κατέπαυσαν τη λύσσα, ούτε τα γηρατειά έσβησαν τη μανία, αλλά μπορούσε να δει κανείς ναυάγιο μέσα σε λιμάνι, δηλαδή παράνομη επιθυμία σε προχωρημένη ηλικία. Και δεν σταμάτησαν έως εκεί την παρανομία, αλλά, μολονότι ο Λωτ υποσχέθηκε να παραδώσει τις ίδιες του τις κόρες, ούτε έτσι υποχώρησαν, αλλά επέμεναν, λέγοντας ότι δεν πρόκειται να αποχωρήσουν, προτού πάρουν τους άνδρες· και απειλούσαν ότι θα προκαλέσουν μεγάλα κακά σε εκείνον που υποσχέθηκε να δώσει τις κόρες του, από σεβασμό προς τους ξένους. Είδες πώς απέδειξε από κάθε πλευρά την κακία των Σοδομιτών, και έπειτα επέφερε την τιμωρία; Διότι, για να μην λυγίσεις έπειτα, βλέποντάς τους να τιμωρούνται, εξαιτίας του μεγέθους της συμφοράς, και για να μην κατηγορήσεις τον Θεό μαζί με εκείνους, αλλά μαζί με τον Θεό να τους κατακρίνεις, αφού προέλαβε με την απόδειξη της πονηρίας τους, εξαφάνισε εκ των προτέρων κάθε οίκτο προς αυτούς, απομακρύνοντάς μας από τη συμπάθεια απέναντί τους. Αυτό ακριβώς έκανε και τώρα στην περίπτωση του προφήτη. Για να μην πονάς, βλέποντας τους Ιουδαίους να εξολοθρεύονται από την πείνα, σου υποδεικνύει την απανθρωπιά και την ωμότητά τους, καθώς και την έλλειψη της φιλοξενίας τους.

Λένε για τους πιθήκους ότι, όταν γεννούν, ατενίζουν τα βρέφη τους σαν να είναι αγάλματα, θαυμάζοντας την ομορφιά τους· τόσο φιλόστοργη προς τα παιδιά είναι η φύση. ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί παράδοξων τιμωριών που επιβλήθηκαν από τον Θεό και τους ανθρώπους. «Κατέλαβαν την πόλη και σκότωσαν τον λαό που βρισκόταν σε αυτήν, και κατέστρεψαν την πόλη και την έσπειραν με αλάτι.» «Καταδίωξαν τον Αδωνιβεζέκ και τον συνέλαβαν· και απέκοψαν τα άκρα των ποδιών του και των χεριών του. Και είπε ο Αδωνιβεζέκ: Εβδομήντα βασιλιάδες, με κομμένα τα άκρα των ποδιών τους και των χεριών τους, μάζευαν τα απομεινάρια κάτω από το τραπέζι μου· όπως λοιπόν έπραξα εγώ, έτσι μου ανταπέδωσε ο Θεός.» «Ο Δαβίδ χτύπησε τη Ραββά και την κατέσκαψε, και έβγαλε πάρα πολλά λάφυρα από την πόλη, και έβγαλε έξω τον λαό που βρισκόταν σε αυτήν, και τους κατέκοψε με πριόνια και σιδερένια τσεκούρια. Έτσι έπραξε ο Δαβίδ στις πόλεις των υιών Αμμών.» «Έσφαξε ο βασιλιάς της Βαβυλώνας τους γιους του Σεδεκία μπροστά στα μάτια του, και έσφαξε όλους τους άρχοντες του Ιούδα, και τύφλωσε τα μάτια του Σεδεκία, και τον έδεσε με δεσμά, και τον οδήγησε ο βασιλιάς της Βαβυλώνας, και τον έκλεισε στον οίκο του μύλου, μέχρι την ημέρα που πέθανε.» ΤΙΤΛΟΣ Γʹ. — Περί ξενιτιάς· και ότι ο ξένος στερείται παρρησίας. «Είπαν οι άνδρες των Σοδόμων προς τον Λωτ: Ήρθες για να παροικήσεις, μήπως θέλεις και να μας κρίνεις;»