Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 20:1

Γέραρα (Γέν. 20, 1). Από αυτήν ονομάζεται σήμερα η Γεραριτική, η οποία βρίσκεται πάνω από τον Δαρωμά και απέχει από την Ελευθερούπολη είκοσι πέντε μίλια προς νότον. Ήταν δε κατά την αρχαιότητα το όριο των Χαναναίων προς νότον, και βασιλική πόλη των Φιλισταίων. Βρίσκεται δε, όπως αναφέρει η Γραφή, «ανάμεσα στην Κάδης και ανάμεσα στη Σουρ», δύο ερήμων, εκ των οποίων η μεν μία βρίσκεται δίπλα στην Αίγυπτο, στην οποία κατέληξε ο λαός αφού διέσχισε την Ερυθρά Θάλασσα, η δε Κάδης εκτείνεται έως την έρημο των Σαρακηνών.

ΟΜΙΛΙΑ ΜΕ΄. Και αναχώρησε από εκεί ο Αβραάμ προς τη νότια γη, και κατοίκησε ανάμεσα στην Κάδης και στη Σουρ, και παροίκησε στα Γέραρα. α΄. Χαίρομαι που σας βλέπω να προστρέχετε στην ακρόαση και να δέχεστε με πολλή ευχαρίστηση τη διδασκαλία μας· γι' αυτό κι εγώ, με μεγαλύτερη προθυμία, φροντίζω καθημερινά να σας παραθέτω αυτό το φτωχικό και ευτελές μας τραπέζι.

Ας ακούσουμε, λοιπόν, τη θεία Γραφή, τι θέλει και σήμερα να μας διηγηθεί για τον πατριάρχη. «Και αναχώρησε», λέει, «από εκεί ο Αβραάμ για την περιοχή προς τον νότο, και κατοίκησε ανάμεσα στην Κάδης και στη Σουρ, και εγκαταστάθηκε ως πάροικος στα Γέραρα». «Και αναχώρησε», λέει, «από εκεί». Από πού αναχώρησε; Από τον τόπο όπου είχε στήσει τη σκηνή του, όπου και αξιώθηκε να υποδεχθεί τον Δεσπότη των πάντων μαζί με τους αγγέλους. Από εκεί, λέει, αφού αναχώρησε, «εγκαταστάθηκε ως πάροικος στα Γέραρα». Δες τον τρόπο ζωής των δικαίων, πόσο ήταν σεμνός και απέριττος, πώς με ευκολία πραγματοποιούσαν τις μετακινήσεις τους, και πώς, σαν να ήταν πάροικοι και παρεπίδημοι, έτσι ακριβώς ρύθμιζαν τον βίο τους, και πότε εδώ, πότε εκεί έστηναν τις σκηνές τους, σαν να διέμεναν σε ξένη χώρα. Όχι όπως κάνουμε εμείς, που κατοικούμε την ξένη γη σαν να είναι πατρίδα, και χτίζουμε λαμπρές οικίες, και στοές και χώρους περιπάτου, και αποκτούμε αγρούς, και κατασκευάζουμε λουτρά, και μύρια άλλα. Αλλά δες τον δίκαιο, ο οποίος κατείχε όλη του την περιουσία μόνο στους οικογενείς υπηρέτες και στα ποίμνια, και πουθενά δεν εγκαθίστατο μόνιμα, αλλά πότε έστηνε τη σκηνή του στη Βαιθήλ, πότε δίπλα στη δρυ του Μαμβρή, και πότε κατέβαινε στην Αίγυπτο, ενώ τώρα κατασκηνώνει στα Γέραρα, και υπομένει τα πάντα με ευκολία, αποδεικνύοντας σαφώς μέσα από όλα αυτά την ευγνωμοσύνη του προς τον Δεσπότη του.

Αλλά το κακό δεν σταματά μέχρι εδώ, αλλά είτε γεννηθούν παιδιά από τη δεύτερη γυναίκα είτε δεν γεννηθούν, υπάρχει πάλι πόλεμος και μάχη· διότι, αν μεν δεν γεννηθούν, υποφέρει περισσότερο και βλέπει τα παιδιά της πρώτης σαν εχθρούς και σαν να την έχουν αδικήσει τα μέγιστα, επειδή μέσα από τη δική τους ζωή αποκτά σαφέστερη αίσθηση της δικής της ατεκνίας· αν πάλι γεννηθούν, το κακό δεν είναι μικρότερο. Διότι ο άνδρας, τρέφοντας συχνά στοργικά αισθήματα για την εκλιπούσα, τα υπερασπίζεται, αγαπώντας τα και σπλαχνιζόμενός τα ταυτόχρονα για την ορφάνια τους· εκείνη όμως παντού θέλει να προτιμώνται τα δικά της παιδιά. Ακούστε, άνδρες, ακούστε, γυναίκες, τη φιλοστοργία των συζύγων, την οποία επέδειξαν ο ένας προς τον άλλον φτάνοντας μέχρι και σε κινδύνους. Διότι, αφού ο Αβραάμ εγκαταστάθηκε στα Γέραρα, είπε για τη Σάρρα, τη γυναίκα του: «Είναι αδελφή μου»· επειδή φοβήθηκε να πει ότι «είναι γυναίκα μου», μήπως τυχόν τον σκοτώσουν οι άνδρες της πόλης εξαιτίας της. Και έστειλε ανθρώπους ο Αβιμέλεχ, ο βασιλιάς των Γεράρων, και πήρε τη Σάρρα. Αναλογίσου την τρικυμία των λογισμών που υπέμενε ο δίκαιος, βλέποντας τη γυναίκα του να απάγεται και μην μπορώντας να την προστατεύσει καθόλου.

Όταν δε κατακάηκε η περιοχή των Σοδόμων και ο Λωτ αναχώρησε για το όρος, συνέλαβαν από αυτόν οι θυγατέρες του, και η μεν μεγαλύτερη γέννησε τον Μωάβ, η δε μικρότερη τον Αμμών· τη συνεύρεση δε με τον πατέρα τους την πέτυχαν κρυφά μέσω της μέθης· διότι νόμιζαν ότι το ανθρώπινο γένος είχε εκλείψει. Ο Αβραάμ παροίκησε στα Γέραρα, και ο βασιλιάς των Γεράρων Αβιμέλεχ πήρε τη Σάρρα· επειδή όμως τον απείλησε ο Θεός, εκείνος απολογούνταν λέγοντας ότι νόμιζε πως η γυναίκα ήταν αδελφή του· διότι έτσι είχε πει η ίδια. Την απέδωσε λοιπόν στον Αβραάμ μαζί με δώρα. Τότε εκείνη, αφού αποδόθηκε, γέννησε τον Ισαάκ. Εκδιώκει δε τη δούλη από την οικία μαζί με το παιδί, τον Ισμαήλ. Ο δε Αβιμέλεχ συνάπτει διαθήκη με τον Αβραάμ, ώστε να μην αδικήσουν ο ένας τον άλλον, και λαμβάνει επτά αμνάδες από τον Αβραάμ, ως μαρτυρία για το φρέαρ του ορκισμού, προκειμένου να είναι φανερό ότι αυτό ανήκει στον Αβραάμ. Λαμβάνει την εντολή να προσφέρει τον υιό του ως ολοκαύτωμα, και τον προσφέρει, όμως σφάζεται ένας κριός αντί αυτού. Αυτά δε ήταν τύποι της μελλοντικής οικονομίας που επρόκειτο να επιτελεστεί από τον Χριστό υπέρ ημών. Πεθαίνει η Σάρρα, και ο Αβραάμ, αφού αγόρασε έναν τόπο από τον Εφρών τον Χετταίο, θάβει εκεί τη γυναίκα του, και στέλνει τον δούλο του, προκειμένου να μνηστεύσει γυναίκα στον Ισαάκ από τη Μεσοποταμία, παραγγέλλοντάς του να μην οδηγήσει πίσω τον υιό του εκεί, εάν η γυναίκα δεν θελήσει να έρθει.

Πες λοιπόν: «Είμαι αδελφή του», ώστε να μου φερθούν καλά εξαιτίας σου, και να ζήσει η ψυχή μου χάρη σε εσένα. Και συνέβη, όταν ο Άβραμ εισήλθε στην Αίγυπτο, οι Αιγύπτιοι, βλέποντας ότι η γυναίκα του ήταν πάρα πολύ ωραία, την επαίνεσαν στον Φαραώ. Και τον Άβραμ τον μεταχειρίστηκαν καλά εξαιτίας της. Ο Θεός όμως τιμώρησε τον Φαραώ και τον οίκο του με μεγάλες και σκληρές πληγές εξαιτίας της Σάρας, της γυναίκας του Άβραμ. Τότε ο Φαραώ κάλεσε τον Άβραμ και του είπε: «Τι είναι αυτό που μου έκανες, και δεν μου φανέρωσες ότι είναι γυναίκα σου; Και εγώ την πήρα για γυναίκα μου· ορίστε, λοιπόν, η γυναίκα σου, πάρε την και φύγε». «Παροίκησε ο Αβραάμ στα Γέραρα. Είπε δε ο Αβραάμ για τη γυναίκα του: "Είναι αδελφή μου". Διότι φοβήθηκε να πει: "Είναι γυναίκα μου", μήπως τον σκοτώσουν οι άνδρες της πόλεως. Είπε ο Αβιμέλεχ στον Αβραάμ: "Τι είναι αυτό που μου έκανες;" Και ο Αβραάμ απάντησε: "Είπα μέσα μου: Άραγε δεν υπάρχει θεοσέβεια σε τούτο τον τόπο, και θα με σκοτώσουν εξαιτίας της"». Παρομοίως και ο Ισαάκ παροίκησε στα Γέραρα, και είπε για τη Ρεβέκκα τα ίδια. «Φοβήθηκε ο Δαβίδ από το πρόσωπο του Αγχούς, βασιλιά της Γεθ, και αλλοίωσε το πρόσωπό του· και παραφερόταν, και έπεφτε, και τα σάλια του έτρεχαν πάνω στη γενειάδα του». «Έστειλε η Ιεζάβελ μήνυμα στον Ηλία και είπε: Αυτά να μου κάνουν οι θεοί και αυτά να προσθέσουν, αν αύριο τέτοια ώρα δεν κάνω την ψυχή σου σαν την ψυχή ενός από αυτούς.»