Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 25:20

Περί του Ησαύ και του Ιακώβ, ότι έχουν τεθεί ως τύπος των δύο λαών, του Ισραήλ αφενός, και εκείνου διά της πίστεως στον Χριστό αφετέρου. α'. «Αυτή είναι η γενεαλογία του Ισαάκ, του υιού του Αβραάμ· ο Αβραάμ γέννησε τον Ισαάκ. Ο Ισαάκ ήταν σαράντα ετών, όταν πήρε για γυναίκα του τη Ρεβέκκα, τη θυγατέρα του Βαθουήλ του Σύρου από τη Μεσοποταμία, την αδελφή του Λάβαν του Σύρου. Και παρακαλούσε ο Ισαάκ τον Κύριο για τη γυναίκα του τη Ρεβέκκα, επειδή ήταν στείρα. Ο Θεός τον εισάκουσε, και η Ρεβέκκα η γυναίκα του συνέλαβε. Σκιρτούσαν δε τα παιδιά μέσα της. Και εκείνη είπε: Αν πρόκειται να μου συμβαίνει έτσι, προς τι μου συμβαίνει αυτό; Και πήγε να ρωτήσει τον Κύριο.»

Διότι ίσως, ίσως ο Δεσπότης, με σοφία επιδιώκοντας τη συνεχή προσκαρτέρησή μας, να αναβάλλει την εκπλήρωση, επειδή θέλει να λάβουμε εμείς τον μισθό της υπομονής και επειδή γνωρίζει τον καιρό κατά τον οποίο είναι ωφέλιμο για εμάς να επιτύχουμε αυτά που επιδιώκουμε. Διότι ούτε εμείς οι ίδιοι δεν γνωρίζουμε τόσο καλά το συμφέρον μας, όσο το γνωρίζει με ακρίβεια Εκείνος, ο οποίος γνωρίζει τα απόκρυφα της διανοίας του καθενός. Γι' αυτό αρμόζει να μην περιεργαζόμαστε ούτε να ερευνούμε αδιάκριτα τα όσα γίνονται από τον Θεό, αλλά να επιδεικνύουμε πολλή ευγνωμοσύνη και να θαυμάζουμε τις αρετές των δικαίων. Επειδή, αφού η θεία Γραφή μας ανέφερε πόσων ετών ήταν ο Ισαάκ, αναφέρει και για τη γυναίκα του τη Ρεβέκκα, ότι ήταν στείρα. Παρατήρησε λοιπόν τη φιλοθεΐα του δικαίου. Διότι, μόλις είδε τη φύση να χωλαίνει, έτρεξε προς τον Δημιουργό της φύσεως και έσπευσε να λύσει τα δεσμά της φύσεως μέσω της προσευχής.

Και από πού θα το γνωρίσουμε αυτό; Εάν εξετάσουμε με ακρίβεια τα κείμενα της Θείας Γραφής. Διότι ούτε τον χρόνο μάς απέκρυψε, αλλά τον επισήμανε μεν, συγκεκαλυμμένα δε, ώστε να διεγείρει την προθυμία μας και να μας παρακινήσει σε αναζήτηση. Διότι, όπως ακριβώς μας δίδαξε ποιος ήταν ο αριθμός των ετών όταν νυμφεύθηκε τη Ρεβέκκα, έτσι καθιστά και αυτό σαφές σε εμάς.

Διότι, λέει, ο Ισαάκ ήταν σαράντα ετών, όταν πήρε για σύζυγό του τη Ρεβέκκα, την κόρη του Βαθουήλ του Σύρου. Έμαθες ακριβώς τον χρόνο. Έπειτα, αναφέροντας ότι ο Ισαάκ παρακαλούσε τον Θεό για τη γυναίκα του, επειδή ήταν στείρα, για να μάθουμε τον αριθμό των ετών, μας φανερώνει πόσων ετών ήταν ο Ισαάκ, όταν του γεννήθηκαν τα παιδιά από τη Ρεβέκκα. Ήταν δε ο Ισαάκ, λέει, εξήντα ετών, όταν γέννησε η Ρεβέκκα. Εάν λοιπόν ήταν σαράντα ετών, όταν την παντρεύτηκε, και εξήντα ετών, όταν γέννησε η γυναίκα του, είναι φανερό ότι επί είκοσι έτη παρέμενε παρακαλώντας τον Θεό, και με αυτόν τον τρόπο διέγειρε τη στείρα μήτρα της Ρεβέκκας προς τεκνοποιία. Είδατε τη δύναμη της προσευχής, πώς μπόρεσε να υπερνικήσει και αυτήν ακόμη τη φύση; Αυτόν ας μιμούμαστε και εμείς όλοι, και έτσι ας επιμένουμε στις προσευχές με νήφουσα ψυχή, με γαληνεμένη διάνοια· και ας ακούσουμε τον Παύλο που προτρέπει και λέει: «Να υψώνετε όσια χέρια χωρίς οργή και δισταγμό»· και ας φροντίζουμε πάντοτε μεν να είμαστε απαλλαγμένοι από την ταραχή και να διατηρούμε τον λογισμό μας σε γαλήνη, προπάντων δε κατά τον χρόνο της προσευχής, όταν έχουμε μεγάλη ανάγκη από τη φιλανθρωπία του Θεού.

Θ΄. Ήθελα να πω περισσότερα, και να σας διδάξω και άλλους λόγους για τους οποίους ήταν στείρες η Ρεβέκκα και η Ραχήλ· αλλά ο χρόνος δεν το επιτρέπει, καθώς επισπεύδει τον λόγο προς τη δύναμη της προσευχής. Διότι γι' αυτόν τον λόγο ανακινήσαμε όλα αυτά τα ζητήματα, για να μάθετε πώς την στειρότητα της γυναίκας την έλυσε η προσευχή του Ισαάκ, και μάλιστα προσευχή τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος. «Προσευχόταν», λέει, «ο Ισαάκ για τη Ρεβέκκα, τη γυναίκα του, και ο Θεός τον εισάκουσε». Μην νομίσεις, δηλαδή, ότι επικαλέστηκε τον Θεό και αμέσως εισακούστηκε· διότι δαπάνησε πολύ χρόνο παρακαλώντας τον Θεό. Και αν θέλετε να μάθετε πόσον χρόνο, εγώ θα σας το πω και αυτό με ακρίβεια. Δαπάνησε είκοσι ολόκληρα χρόνια προσευχόμενος στον Θεό. Από πού είναι αυτό φανερό; Από την ίδια τη συνέχεια της αφήγησης. Διότι, επειδή η Γραφή ήθελε να δείξει την πίστη, την υπομονή και το πνευματικό φρόνημα του δικαίου, δεν αποσιώπησε ούτε τον χρόνο, αλλά και αυτόν μας τον έκανε φανερό, συγκεκαλυμμένα βέβαια, ώστε να αφυπνίσει τη δική μας νωθρότητα, χωρίς ωστόσο να τον αφήσει αφανή. Άκουσε, λοιπόν, πώς μας φανέρωσε τον χρόνο συγκεκαλυμμένα. «Ο Ισαάκ ήταν σαράντα ετών», λέει, «όταν πήρε τη Ρεβέκκα, θυγατέρα του Βαθουήλ του Σύρου». Έμαθες πόσων ετών ήταν, όταν νυμφεύθηκε τη γυναίκα του; Σαράντα ετών ήταν, λέει, όταν πήρε τη Ρεβέκκα.

ΔΕΚΑΤΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ Του ιδίου, λόγος δέκατος πέμπτος: Περί του δικαίου Ισαάκ και των απογόνων του, Ησαύ και Ιακώβ. Ευλόγησον, πάτερ. Ευλογημένο γέννημα από ευλογημένο γεννήτορα, είναι καλό να αρχίσουμε την αφήγηση από το τρίτο στοιχείο. Και όπως στο πρώτο και στο δεύτερο ξεκίνησα με τις διηγήσεις περί του Αβραάμ, έτσι και για το καλό του γέννημα, τον Ισαάκ, είναι καλό να προοιμιάσουμε από το τρίτο στοιχείο. Αυτός παντρεύτηκε, σύμφωνα με τις Γραφικές μαρτυρίες, σε ηλικία σαράντα ετών, και πέρασε είκοσι χρόνια παρακαλώντας τον Θεό να λύσει τη στειρότητα της Ρεβέκκας, όπως και της μητέρας του Σάρρας, και να του χαρίσει απογόνους για να μην παραμείνει στο τέλος άκαρπος. Και ο Κύριος εισακούει τη δέησή του, όχι μετά από τρία ή έξι, αλλά μετά από είκοσι χρόνια, διδάσκοντας και εμάς να μην αποθαρρυνόμαστε, επειδή δεν λαμβάνουμε γρήγορα από τον Θεό τα αιτήματά μας. Και στο εξηκοστό έτος της ηλικίας του, η γυναίκα του η Ρεβέκκα συνέλαβε δύο τέκνα μαζί, τον Ησαύ και τον Ιακώβ. Όταν λοιπόν γεννήθηκαν και μεγάλωσαν τα παιδιά, μαρτυρεί η Γραφή ότι ο μεν Ησαύ κατέληξε φιλήδονος και ακράτητος [***] του λαού του. Προς αυτόν έτρεξε ο Ιακώβ και τον προσκύνησε τρεις φορές μέχρι το χώμα. Και αγκαλιάζοντας ο ένας τον άλλον, φιλιούνταν με χαρά.