Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 25:33

Βλάφτηκε τα μέγιστα εξαιτίας της κοιλιάς και ο πρεσβύτερος γιος του Ισαάκ. Διότι, επειδή ήταν κυνηγός στο επάγγελμα και κάποτε, αφού επέστρεψε στο σπίτι μετά από πολύ δρόμο, με ασυγκράτητη πείνα επιθύμησε σφοδρά το φαγητό που βρέθηκε μπροστά του, πούλησε στον αδελφό του τα πρωτοτόκια αντί πινακίου φακής. Από εκεί και έπειτα λοιπόν στερήθηκε και την πατρική ευλογία, και έτσι, αποξενωμένος σιγά-σιγά από την αρετή και τον Θεό, έχασε την πατριαρχική δόξα και, αφού χωρίστηκε από τον Ισραήλ ως προς την οικειότητα, έγινε ο ίδιος βάρβαρος και αλλόφυλος και τέτοιον λαό δημιούργησε από τους απογόνους του.

Γι' αυτό το όνομά του κλήθηκε Εδώμ. Είπε δε ο Ιακώβ στον Ησαύ: Πούλησέ μου σήμερα τα πρωτοτόκιά σου. Και είπε ο Ησαύ: Ιδού, εγώ βαδίζω προς τον θάνατο, και σε τι μου χρησιμεύουν αυτά τα πρωτοτόκια; Και του είπε ο Ιακώβ: Ορκίσου μου σήμερα. Και του ορκίστηκε. Πούλησε δε ο Ησαύ τα πρωτοτόκια στον Ιακώβ.

ΞΘ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΑΡΩΝΑ. Περί γαστριμαργίας και ότι είναι μητέρα των άλογων παθών· και ότι πρέπει να καταστέλλουμε το σώμα με νηστεία και χαμευνία. Προσπαθώ να αναζητήσω πολλούς τρόπους νουθεσίας, με τους οποίους όχι μόνο θέλω, αλλά και εύχομαι να σε επαναφέρω από τη μέθη. Πες μου λοιπόν, πες μου λοιπόν, φίλε μου, στο όνομα της ίδιας της αλήθειας του Θεού. Δεν ήταν η γαστριμαργία που έδιωξε τους πρώτους ανθρώπους από την τρυφή του Παραδείσου; Δεν ήταν ο κορεσμός που απογύμνωσε τον Ησαύ και από τα πρωτοτόκια και από την ελευθερία; Δεν ήταν η περιττή βρώση βοδιών και προβάτων που εξοστράκισε τον Σαούλ και από τη βασιλεία και από τη ζωή;

ΜΖʹ. Προς τον Τιμόθεο αναγνώστη. Ποια πρωτοτόκια παραχώρησε ο Ησαύ στον Ιακώβ. Ο Ησαύ, προσφιλέστατε, δεν παραχώρησε στον Ιακώβ απλώς το να ονομάζεται πρωτότοκος, όπως νομίζεις, αλλά το πατριαρχικό αξίωμα, το οποίο οφείλεται κυρίως στην αρετή και όχι στην ηλικιακή προτεραιότητα. Επειδή, δηλαδή, στον πρωτότοκο ή στον πρεσβύτερο οφειλόταν και η βασιλεία και η ιερωσύνη και το πατριαρχικό αξίωμα, και ο νόμος της πρεσβυγένειας τον καλούσε στην εξουσία, αλλά αυτός ήταν στερημένος αρετής, περιήλθε σε τέτοια ανάγκη, ώστε να πωλήσει εκουσίως αυτό που ήταν δίκαιο να του αφαιρεθεί ακουσίως.

Εκείνος δε λέει: «Τι όφελος έχω από αυτά, καθώς ήδη με καταλαμβάνει ο θάνατος, εάν δεν μετάσχω της τροφής;» Ο άλλος όμως απαιτεί και όρκο, ώστε να του καταστεί βέβαιη η παραχώρησή τους. Και ορκίστηκε, αναφέρει, ο Ησαύ.

Όταν δεις ότι το αντίθετο προκάλεσε κακό, δηλαδή η μη αποχή του Αδάμ από ένα δέντρο, να αναγνωρίσεις πόσο μεγάλο αγαθό είναι η νηστεία και η αποχή από όσα επιτρέπονται. Διότι ο μεν Αδάμ, επειδή άγγιξε εκείνο που δεν του επιτρεπόταν, κατέστρεψε το ανθρώπινο γένος· η δε νηστεία, απομακρύνοντάς μας ακόμη και από όσα επιτρέπονται, επανορθώνει το παράπτωμα. Εάν δε και ο Ησαύ είχε νηστεύσει, δεν θα πωλούσε τα πρωτοτόκια· αλλά επειδή νικήθηκε από την τροφή, πώλησε το φυσικό του πλεονέκτημα αντί φακής. Αυτά τα αφήνω σε όσους είναι καταρτισμένοι στις Γραφές. Τι κατέβασε στους Ιουδαίους από το όρος ο Μωυσής; Τον νόμο και μια νηστεία που διήρκεσε σαράντα ημέρες. Αλλά πριν ακόμη κατεβεί ο νόμος, ο λαός φάνηκε ότι είχε ασεβήσει. Η πρώτη εντολή είναι: «Κύριος ο Θεός είναι ένας»· και εκείνοι που επρόκειτο να δεχθούν αυτήν την εντολή, λέγουν: «Αυτοί είναι οι θεοί σου».

Πρώτον, τα παιδιά τρέφουν σεβασμό και τιμή προς τους πατέρες τους, βλέποντας ότι η ευλογία των πατέρων είναι τόσο περιζήτητη, και θα προτιμήσουν να δεχθούν αμέτρητα χτυπήματα παρά να ακούσουν κατάρες από τους γονείς τους. Διότι, εάν κάποιος μύθος κυριεύει τόσο πολύ την ψυχή τους ώστε να θεωρείται αξιόπιστος, πώς τα πραγματικά αληθινά γεγονότα δεν θα την κυριεύσουν και δεν θα την γεμίσουν με μεγάλο φόβο; Ότι, δηλαδή, πρέπει κανείς να περιφρονεί την κοιλιά· διότι πρέπει να αναφέρεται και εκείνη η διήγηση, ότι ουδέν κέρδισε από το γεγονός ότι ήταν πρωτότοκος και μεγαλύτερος· επειδή, εξαιτίας της ακράτειας της κοιλιάς, πρόδωσε το προνόμιο των πρωτοτοκίων.

Του ιδίου, για την παραβίαση των νηστειών. Κανείς από όσους αφιερώνουν τον χρόνο τους στα πλούσια συμπόσια δεν είναι μαθητής της αρετής. Μία μέθη στέρησε και από τον πατέρα την ευπρεπή κάλυψη και από τον γιο την ελευθερία. Ζημιώθηκε εξαιτίας της κοιλιάς του και ο μεγαλύτερος γιος του Ισαάκ· διότι, ανοίγοντας με λαχτάρα το στόμα του για τη φακή εξαιτίας της πείνας που τον είχε κυριεύσει, πούλησε τα πρωτοτόκια στον αδελφό του, και από εκεί και πέρα στερήθηκε και την πατρική ευλογία.