Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 27:22

Παρατήρησε λοιπόν σε αυτά, από τη μια μεριά τον Ησαύ να πηγαίνει προθυμότατα στο κυνήγι, και να υπόσχεται ότι θα το κάνει, και από την άλλη τον Ιακώβ να τον προφταίνει, αν και στην αρχή αρνούνταν να το πράξει, και όμως να ευλογείται από τον πατέρα. Έτσι και ο νέος λαός αρπάζει την ευλογία, έχοντας το σχήμα της ιουδαϊκής πολιτείας σαν μια τεχνητή επικάλυψη. Όπως ακριβώς, βέβαια, και ο Ιακώβ μιμήθηκε σοφά την τριχοφυΐα του Ησαύ με τα δέρματα των κατσικιών. Άκουσε όμως αμέσως τον πατέρα να φωνάζει: «Η μεν φωνή είναι φωνή Ιακώβ, αλλά τα χέρια είναι χέρια Ησαύ». Με ποιον τρόπο λοιπόν θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε στους λαούς της πίστεως το γεγονός ότι προσλαμβάνουν εξωτερικά, σαν σε μίμηση, την ιουδαϊκή πολιτεία, ενώ έχουν διαφορετική φωνή από αυτούς; Λέμε, λοιπόν, εκείνο που ισχύει πάντοτε στις θείες Γραφές, ότι το χέρι αποτελεί σύμβολο του έργου και των κατορθωμάτων, δηλαδή της πρακτικής ενέργειας. Όσον αφορά λοιπόν την ταυτότητα της ενέργειας και τον πλούτο των κατορθωμάτων, και αυτοί που βρίσκονται εν Χριστώ εκπληρώνουν τον νόμο, ιερουργώντας νοητώς και πνευματικώς, και προσφέροντας τους εαυτούς τους ως οσμή ευωδίας στον Θεό και Πατέρα.

Το να πει όμως ο Ιακώβ στον πατέρα του: «έκανα σύμφωνα με όσα μου είπες», σημαίνει την παντοτινή υπακοή του Λόγου προς τον Πατέρα. Όπως λέει και στον Ιεζεκιήλ: «έπραξα σύμφωνα με όσα με προσέταξε». Είπε τότε σε αυτόν ο Ισαάκ: «ποιος είσαι εσύ;». Και εκείνος απάντησε: «εγώ είμαι ο γιος σου, ο πρωτότοκος Ησαύ». Ο προφήτης δεν ρωτά τον Ιακώβ από άγνοια, διότι βλέπει πνευματικά τα όσα συμβαίνουν. Ούτε άλλωστε ο Ιησούς του Ναυή, όταν ρωτούσε τους Γαβαωνίτες, αγνοούσε το πανούργημα που είχαν τεχνηέντως σκαρφιστεί, αλλά εν γνώσει του το επέτρεψε, ώστε τα έθνη, μετανοώντας και πιστεύοντας στον Ιησού, να σωθούν. Έτσι λοιπόν πρέπει να κατανοήσουμε τα πράγματα και εδώ. «Πλησίασέ με, λέει, να σε ψηλαφήσω, παιδί μου, για να δω αν εσύ είσαι ο γιος μου ο Ησαύ ή όχι. Και τον πλησίασε. Εκείνος, αφού τον ψηλάφησε, είπε: η μεν φωνή είναι φωνή Ιακώβ, αλλά τα χέρια είναι χέρια Ησαύ».

Αυτό σημαίνει ότι ο Λόγος, ο οποίος στον Ιακώβ προτύπωνε τα μυστήρια, έγινε και φωνή των προφητών, προαναγγέλλοντας ο ίδιος μέσα από αυτούς τα μέλλοντα. Τα δε χέρια του έγιναν «χέρια του Ησαύ»· διότι εξαιτίας των αμαρτιών του λαού παραδόθηκε στον θάνατο.

Έπειτα λέει: «Είπε δε ο Ισαάκ: Πλησίασέ με και θα σε ψηλαφήσω, παιδί μου, αν εσύ είσαι ο γιος μου ο Ησαύ ή όχι». Διότι εξαιτίας της φωνής, ο δίκαιος αμφέβαλλε κάπως· αλλά, επειδή έπρεπε η θεία οικονομία να πραγματοποιηθεί, δεν του παραχωρήθηκε να αντιληφθεί την απάτη. «Πλησίασε δε», λέει, «ο Ιακώβ, και τον ψηλάφησε και είπε: Η μεν φωνή είναι φωνή Ιακώβ, τα δε χέρια είναι χέρια Ησαύ. Και δεν τον αναγνώρισε». Δες πώς αποδεικνύεται ότι τα πάντα ήταν έργο της χάριτος του Θεού, η οποία προετοίμασε και τον ίδιο ώστε να μην αντιληφθεί τίποτα από όσα συνέβαιναν, και τον Ιακώβ ώστε να απολαύσει την πατρική ευλογία.

Ο λογισμός μου με κυκλώνει για να με βάλει σε συλλογισμό: μήπως άραγε έγινε εδώ κάποια απάτη; μήπως κάποιος ήρθε με δόλο να αρπάξει από εμένα τη δωρεά του παιδιού μου; Ή μάλλον ο Κύριος, θέλοντας να εκπληρώσει την επιθυμία μου, ο ίδιος συνήργησε, και ο γιος μου βρήκε αυτό που ζητούσε, γι' αυτό και ήρθε τρέχοντας, λαμβάνοντας ως αμοιβή το χάρισμα Εκείνου που τον έστειλε, τον Οποίον και θα παρακαλέσω: από τον ουρανό χορήγησέ μας ευλογία. Τώρα πλησίασέ με, παιδί μου, και ας σε ψηλαφήσω γρήγορα· αν είσαι εσύ ο Ησαύ ο πρωτότοκός μου, απόδειξέ το.» Και ψηλαφώντας τον, ο Ισαάκ συλλογίζεται: «Η μεν φωνή που ηχεί τώρα στα αυτιά μου είναι του Ιακώβ, αλλά τα χέρια είναι του γιου μου του Ησαύ· έλα λοιπόν, σπλάχνο μου, και φίλησέ με, και φέρε μου το φαγητό.» Και αφού έφαγε ο Ισαάκ και καταφίλησε τον γιο του, οσμίστηκε τη στολή του και είπε: «Ιδού, η ευωδία του γιου μου είναι σαν την πλήρη ευωδία ενός αγρού, ενός αγρού τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος· ας με εισακούσει και ας μας χορηγήσει ευλογία από τον ουρανό.» Όταν ο πατέρας ευλόγησε ξεκάθαρα τον Ιακώβ, ο γέροντας στήριξε το παιδί με τις ευχές του λέγοντας: «Ο Θεός μου θα σε ευλογήσει στον κόσμο με σιτάρι και οίνο, και όλα τα έθνη θα σε υπηρετήσουν· θα σε προσκυνήσουν όλοι οι άρχοντες· και να γίνεις κύριος και του αδελφού σου.»

Είεν. Τι λοιπόν; «Αλλά εσύ», λέει, «τέτοιος είσαι ο ίδιος; Και από πού θα σε αναγνωρίσουμε ότι είσαι τέτοιος;» Εγώ, χωρίς την άνωθεν χάρη, δεν είμαι ικανός να το πω αυτό, αλλά νομίζω ούτε ο ίδιος ο Παύλος και ο Ιωάννης· πλην όμως στενάζω για την πώρωση των καρδιών εκείνων που μου προτείνουν αυτά και ζητούν να μάθουν από πού μπορούν να επιγνώσουν αυτόν που έχει φτάσει σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας του Ιησού. Από εκεί, αν θέλεις να μάθεις, από όπου οι τυφλοί αναγνωρίζουν τους άλλους ανθρώπους· από εκεί που ο Ισαάκ αναγνώρισε τον Ιακώβ, ο οποίος είχε φορέσει τη στολή του αδελφού του, του Ησαύ. Διότι γνωρίζετε όλοι πώς με απορία έλεγε: «Τα μεν χέρια είναι χέρια του Ησαύ, η δε φωνή είναι φωνή του Ιακώβ». Από αυτό αποδεικνύεται ότι τον δόλο της στολής δεν τον κατάλαβε —επειδή ήταν τυφλός—, αλλά γνώρισε τη συνηθισμένη φωνή του γιου του· αν λοιπόν ήταν και κωφός, οπωσδήποτε δεν θα μπορούσε να γνωρίσει ούτε την ομιλία του. Έτσι λοιπόν και εσείς, που είστε αυτοί που απορείτε κατ' αυτόν τον τρόπο, όντας όχι μόνο τυφλοί αλλά και κωφοί, πώς μπορείτε να γνωρίσετε έναν πνευματικό άνδρα; Με κανέναν τρόπο βέβαια. Και ότι αυτό είναι αληθινό, και ότι εκείνοι που δεν βλέπουν πνευματικά δεν μπορούν ούτε να ακούσουν πνευματικά, άκουσε τον Κύριο που λέει στους απίστους από τους Ιουδαίους το εξής: «Γιατί δεν αναγνωρίζετε τη λαλιά μου;»