Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 27:29

Οι περισσότεροι από τους Ιουδαίους, λοιπόν, όταν άκουσαν αυτά, αισθάνθηκαν ντροπή και στη συνέχεια αναγνώρισαν τον Χριστό, όπως είναι γραμμένο στις Πράξεις. Επειδή, όμως, οι Αρειομανίτες επιλέγουν να παραμείνουν Ιουδαίοι και να μάχονται τον Πέτρο, εμπρός, ας τους παραθέσουμε παρόμοιες εκφράσεις· ίσως έστω και έτσι συνετιστούν, μαθαίνοντας τη συνήθεια της Θείας Γραφής. Ότι, λοιπόν, ο Χριστός είναι αιώνιος Κύριος και Βασιλιάς, έγινε φανερό από τα προηγούμενα, και δεν υπάρχει κανείς που να αμφιβάλλει περί τούτου. Διότι, όντας Υιός του Θεού, είναι επόμενο να είναι όμοιός Του· και εφόσον είναι όμοιος, είναι οπωσδήποτε και Κύριος και Βασιλιάς, διότι ο Ίδιος λέει: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Το ότι, εξάλλου, και μόνο αυτό το οποίο ειπώθηκε από τον Πέτρο, ότι δηλαδή «τον έκανε Κύριο και Χριστό», δεν σημαίνει πως ο Υιός είναι δημιούργημα, μπορεί να το διαπιστώσει κανείς από την ευλογία του Ισαάκ, έστω και αν αυτή η εικόνα είναι κάπως αμυδρή σε σχέση με το προκείμενο ζήτημα. Είπε, λοιπόν, στον Ιακώβ: «Γίνε κύριος του αδελφού σου»· στον δε Ησαύ: «Ιδού, τον έκανα κύριό σου».

Διότι ο Ισαάκ έλεγε το «γίνου» και το «εποίησα», χωρίς να υποδηλώνει ούτε την αρχή της γεννήσεως του Ιακώβ ούτε την ουσία του· διότι τα έλεγε αυτά τριάντα και πλέον έτη μετά τη γέννησή του· αλλά υποδήλωνε την εξουσία του επί του αδελφού του, η οποία προέκυψε μετέπειτα.

Οι περισσότεροι μεν από τους Ιουδαίους, ακούγοντας αυτά, αισθάνθηκαν ντροπή και στο εξής αναγνώρισαν τον Χριστό, όπως έχει γραφτεί στις Πράξεις. Επειδή, όμως, οι Αρειομανίτες επιλέγουν να παραμένουν Ιουδαίοι και να μάχονται τον Πέτρο, εμπρός, ας παραθέσουμε σε αυτούς παρόμοιες εκφράσεις· ίσως τουλάχιστον με αυτόν τον τρόπο ντραπούν, μαθαίνοντας τον τρόπο έκφρασης της Θείας Γραφής. Ότι, λοιπόν, ο Χριστός είναι αιωνίως Κύριος και Βασιλεύς, έχει γίνει σαφές από τα προαναφερθέντα, και δεν υπάρχει κανείς που να αμφιβάλλει περί αυτού. Διότι, εφόσον είναι Υιός του Θεού, είναι φυσικό να είναι όμοιος με Αυτόν· και όντας όμοιος, είναι οπωσδήποτε και Κύριος και Βασιλεύς· διότι ο ίδιος λέει: «εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Ότι, εξάλλου, και μόνο αυτό που ελέχθη από τον Πέτρο, «τον έκανε Κύριο και Χριστό», δεν σημαίνει ότι ο Υιός είναι δημιούργημα, μπορεί κανείς να το διαπιστώσει από την ευλογία του Ισαάκ, έστω και αν αυτή η εικόνα είναι κάπως αμυδρή σε σχέση με το προκείμενο θέμα. Είπε, λοιπόν, στον Ιακώβ: «γίνε κύριος του αδελφού σου», και στον Ησαύ: «ιδού, τον έκανα κύριό σου».

Εάν, λοιπόν, το «εποίησε» σήμαινε την ουσία και την αρχή της γενέσεως του Ιακώβ, ούτε και τότε δεν θα έπρεπε αυτοί ούτε καν να διανοούνται τέτοια πράγματα για τον Λόγο του Θεού· διότι ο Υιός του Θεού δεν είναι ποίημα, όπως ο Ιακώβ· εντούτοις, θα μπορούσαν ενδεχομένως, εάν πληροφορούνταν σχετικά, να μην παραφρονούν πλέον. Εάν όμως αυτά δεν τα εκλαμβάνουν αναφορικά με την ουσία ούτε με την αρχή της γενέσεως, μολονότι ο Ιακώβ είναι κατά φύσιν κτίσμα και ποίημα, πώς δεν μαίνονται χειρότερα και από τον διάβολο, εάν άραγε, όσα δεν τολμούν με αφορμή τις όμοιες λέξεις να συνάψουν ούτε στα εκ φύσεως γενητά, αυτά τα αποδίδουν στον Υιό του Θεού, λέγοντας ότι αυτός είναι ποίημα; Διότι ο Ισαάκ έλεγε «γίνου» και «εποίησα» χωρίς να υποδηλώνει ούτε την αρχή της γενέσεως του Ιακώβ ούτε την ουσία του· επειδή τα έλεγε αυτά τριάντα και πλέον χρόνια μετά τη γέννησή του· αλλά υποδήλωνε την εξουσία του επί του αδελφού του, η οποία αποκτήθηκε μεταγενέστερα.

Ερώτηση 67. Τι εννοεί ο Ισαάκ λέγοντας: «Ιδού, η οσμή του υιού μου είναι ως οσμή αγρού πλήρους, τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος, και είθε να σου δώσει ο Κύριος από τη δροσιά του ουρανού και από την ευφορία της γης, και αφθονία σίτου και οίνου, και ας σε υπηρετήσουν έθνη», και τα εξής;

Απόκριση. Αγρός είναι ο κόσμος· δροσιά του ουρανού είναι η θεότητα· και ευφορία της γης είναι η ανθρωπότητα. Όπως ακριβώς λοιπόν η δροσιά κατέρχεται αόρατα, και όταν συγκεντρώνεται κάτω γίνεται φανερή, έτσι και ο Θεός Λόγος, όντας αόρατος, φανερώθηκε μέσω της σάρκας πάνω στη γη και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους. Και ο σίτος δε και ο οίνος αποτελούν σύμβολα των θείων μυστηρίων. Όλα τα έθνη υπηρετούν τον Χριστό.

Άρχοντες βεβαίως όλης της γης είναι οι άγιοι, εξαιτίας της οικείωσής τους προς το αγαθό, καθώς η ίδια η φύση του αγαθού τούς περιέβαλε με το πρωτείο, όπως ακριβώς περιέβαλε τον Ιακώβ με την εξουσία έναντι του Ησαύ. Διότι λέει: «Γίνε κύριος του αδελφού σου». Εκείνοι λοιπόν, αφού έγιναν ισότιμοι με τους πατέρες και έλαβαν την υπεροχή έναντι όλων μέσω της άσκησης της αρετής, είναι και υιοί της νύμφης του Χριστού και καθίστανται από την ίδια τους τη μητέρα άρχοντες σε όλη τη γη. Παρατήρησε δε την εξουσία της βασίλισσας, πόσο μεγάλη είναι: το να χειροτονεί άρχοντες σε όλη τη γη. «Θα μνημονεύω το όνομά σου σε κάθε γενεά και γενεά. Γι' αυτό λαοί θα σε δοξολογούν στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος». Εν κατακλείδι, ο λόγος εκφέρεται σαν από το πρόσωπο της Εκκλησίας, το ότι δηλαδή: «Θα μνημονεύω το όνομά σου σε κάθε γενεά και γενεά». Ποια είναι όμως η μνήμη της Εκκλησίας; Η δοξολογία των λαών.

«Σήκω, κάθισε και φάγε από το κυνήγι μου, ώστε να με ευλογήσει η ψυχή σου». Αφού δε ο γέροντας έφαγε αυτό που του προσκομίστηκε, είπε στον νέο: «Πλησίασέ με και φίλησέ με, τέκνο μου». Και αφού πλησίασε, τον φίλησε· και μύρισε την οσμή των ενδυμάτων του, τον ευλόγησε και του είπε: «Ιδού, η οσμή του υιού μου είναι ως οσμή αγρού πλήρους, τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος. Και είθε να σου δώσει ο Κύριος από τη δροσιά του ουρανού και από την ευφορία της γης, πλήθος σίτου και οίνου. Και ας σε δουλεύσουν έθνη, και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες, και γίνε κύριος του αδελφού σου, και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου. Όποιος σε καταράται, ας είναι επικατάρατος, και όποιος σε ευλογεί, ευλογημένος». Επομένως, ο Ιακώβ πρόλαβε και κέρδισε από πριν την ευλογία του πατέρα του· έπειτα, δεύτερος, έρχεται από τους αγρούς πίσω του ο Ησαύ, έχοντας πιάσει το κυνήγι. Όταν το προσέφερε στον πατέρα του, ήταν πλέον περιττός, και πληροφορήθηκε το γεγονός. Διότι άκουσε αμέσως: «Ήλθε ο αδελφός σου με δόλο και έλαβε την ευλογία σου». Όταν δε εκείνος είπε με δάκρυα, «Μήπως έχεις μόνο μία ευλογία, πατέρα; Ευλόγησε λοιπόν και εμένα», είπε πάλι ο Ισαάκ: «Ιδού, από την ευφορία της γης θα είναι η κατοικία σου, και από τη δροσιά του ουρανού άνωθεν, και με τη μάχαιρά σου θα ζήσεις, και θα δουλεύεις στον αδελφό σου. Θα έλθει όμως καιρός που θα επαναστατήσεις και θα αποτινάξεις τον ζυγό του από τον τράχηλό σου».

Ε'. Θεωρώ δε άξιο, εξετάζοντας τη δύναμη της ευλογίας που δόθηκε και στους δύο, να πούμε όσα έρχονται στον νου. Διότι το ζήτημα αυτό θα αποβεί προς ωφέλεια εκείνων που θα το μελετήσουν. Είπε λοιπόν ο μακάριος Ισαάκ για τον Ιακώβ: «Ιδού, η οσμή του υιού μου είναι σαν οσμή αγρού πλήρους, τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος. Και είθε να σου δώσει ο Κύριος από τη δροσιά του ουρανού και από την ευφορία της γης, πλήθος σίτου και οίνου. Και ας σε δουλεύσουν έθνη, και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες, και γίνε κύριος του αδελφού σου. Και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου. Εκείνος που σε καταράται, ας είναι επικατάρατος· και εκείνος που σε ευλογεί, ας είναι ευλογημένος.»

Έπειτα η δύναμη της ευλογίας θα μεταβεί πάλι στον ίδιο τον Εμμανουήλ. «Διότι ας σε υπηρετήσουν έθνη», λέει, «και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες, και γίνε κύριος του αδελφού σου». Διότι ο Εμμανουήλ ονομάστηκε πρωτότοκος, όταν έγινε «σαν εμάς, και ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς». Αλλά εξαιτίας αυτού του λόγου δεν θα μπορούσε να εκπέσει από το να είναι και Θεός και Κύριος των πάντων· διότι τον προσκυνούμε ως Δεσπότη, και έχει κυριαρχήσει ως Θεός πάνω σε αυτούς που έχουν κληθεί στην αδελφότητα μέσω της χάριτος. «Διότι ποιος μέσα στις νεφέλες», λέει, «θα εξισωθεί με τον Κύριο; Και ποιος θα του μοιάσει ανάμεσα στους υιούς του Θεού;» Κυριάρχησε λοιπόν ως Θεός ο Εμμανουήλ σε αυτούς που προσήχθησαν στην αδελφότητα, και σε αυτόν θα κάμψει κάθε γόνατο επουρανίων, και επιγείων, και καταχθονίων, και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός εις δόξαν του Θεού Πατρός. «Και εκείνος που σε καταράται είναι επικατάρατος· ενώ εκείνος που σε ευλογεί είναι ευλογημένος». Και ο λόγος είναι ξεκάθαρος. Διότι είναι καταραμένοι και θεομίσητοι όσοι τον δυσφημούν· ενώ είναι γεμάτοι από τα άνωθεν και παρά του Θεού χαρίσματα όσοι τον ευλογούν, δηλαδή όσοι διακηρύσσουν τη θεία του δόξα.

Γ'. Ας περιβληθεί λοιπόν ο Ιακώβ το πρόσωπο του ίδιου του Χριστού, όπως ακριβώς ήδη προαναφέραμε. Διότι ο Χριστός είναι ο αληθινός πτερνιστής. Επειδή καταπάτησε ολοκληρωτικά την αμαρτία, και καθόσον νοείται και εμφανίστηκε ως άνθρωπος, είναι νεότατος και μεταγενέστερος εκείνων που υπήρξαν πριν από αυτόν, δηλαδή των αγίων προφητών και του ίδιου του Μωυσή. Όμως κατέχει τα πρωτεία και είναι πρωτότοκος, επειδή ο Μονογενής συγκατέβη ώστε να βρεθεί ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς. Αυτός είναι ο ευλογημένος από τον Πατέρα με άφθονο σιτάρι και κρασί. Σε αυτόν υποδουλώθηκαν έθνη και τον προσκύνησαν άρχοντες. «Και όποιος τον καταράται είναι επικατάρατος, ενώ όποιος τον ευλογεί είναι ευλογημένος», σύμφωνα με την ευλογία του Ισαάκ. Αυτός είναι που καθ' ομοίωση του Ιακώβ σχεδόν εγκατέλειψε τον ουρανό σαν κάποια πατρική εστία και έφτασε στον Λάβαν, ο οποίος πρέπει να παρομοιαστεί με τον κόσμο, ο οποίος δεν γνώριζε ποτέ ποιος είναι ο φύσει Θεός, αλλά νοσούσε βαριά από την πολυθεϊστική πλάνη· διότι και ο Λάβαν ήταν ειδωλολάτρης. Ιδικός του βέβαια είναι και ο κόσμος του Χριστού, καθόσον νοείται ως φύσει Θεός και Κύριος και δημιουργός των πάντων, όχι όμως ιδικός του πάλι, εξαιτίας της αποστασίας και επειδή φαινόταν πλέον κάπως να έχει γίνει κτήμα άλλου εξαιτίας της αμαρτίας. Διότι αναγνώριζε ως βασιλιά του τον Σατανά. Επομένως, κατέβηκε ο Λόγος από τον ουρανό, σαν να είχε εγκαταλείψει την πατρική του εστία. Διότι αυτό ανέφερα μόλις τώρα. Και ήταν σαν ξένος μέσα στον ίδιο του τον κόσμο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤʹ. Στην ευλογία προς τον Ιακώβ, ο Ισαάκ λέει, μεταξύ άλλων, και τα εξής: «και ας σε δουλέψουν έθνη· και θα σε προσκυνήσουν άρχοντες· και γίνε κύριος του αδελφού σου, και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου». Αυτά που λέγονται αναφορικά με τον Ιακώβ δεν φαίνεται καθόλου ότι μπορούν να αναχθούν στον ίδιο, ούτε βέβαια στον λαό της περιτομής που προήλθε από αυτόν. Διότι ποια έθνη και πότε τον δούλεψαν; Ή ποιοι άρχοντες τον προσκύνησαν; Και ως τι τον προσκυνούσαν; Και πότε κυριάρχησε επί του αδελφού του; Ή ποιοι είναι οι υιοί του πατέρα του, για τους οποίους λέγεται ότι θα τον προσκυνήσουν; Και όμως, δεν προκύπτει να έχει αποκτήσει ο Ισαάκ κανέναν άλλον εκτός από τον Ιακώβ, παρά μόνο τον Ησαύ. Πώς λοιπόν έχει ειπωθεί στον πληθυντικό το: «θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου»; Αυτά δε τα σημειώσαμε, επειδή πολλές φορές και ο Χριστός λαμβάνει το όνομα Ιακώβ στις προφητείες, όπως θα δειχθεί στα κατάλληλα χωρία, αφήνοντας να εννοηθεί μήπως με κάποιον τρόπο μπορούν και αυτά να ταιριάξουν στις μαρτυρίες περί Αυτού.

Λέει λοιπόν προς αυτόν: «Πλησίασέ με, τέκνο μου, και φίλησέ με. Και αφού πλησίασε, τον φίλησε. Και οσμίστηκε την ευωδία των ενδυμάτων του, και τον ευλόγησε και είπε». Και αυτό το προμήνυε σαφώς ο προφήτης, ότι κανένας από τους ανθρώπους δεν θα προσφέρει άγιο στόμα στον πατέρα παρά μόνο ο πρωτότοκος Υιός που γεννήθηκε από την παρθένο. «Διότι», λέει, «εγώ είμαι ο υιός σου, ο πρωτότοκος». Αμέσως λοιπόν πρόσθεσε την ευλογία ο προφήτης και λέει: «Ιδού, η ευωδία των ενδυμάτων του υιού μου είναι σαν ευωδία αγρού γεμάτου, τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος. Και είθε ο Θεός να σου δώσει από τη δροσιά του ουρανού και από την παχύτητα της γης πλήθος σίτου και οίνου. Και ας σε δουλεύσουν έθνη, και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες, και γίνε κύριος του αδελφού σου, και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου. Εκείνος που σε καταράται ας είναι επικατάρατος, και εκείνος που σε ευλογεί ας είναι ευλογημένος».

Όσο για το ρητό: «ας σε δουλέψουν έθνη και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες» 〈αυτό συμβαίνει μέχρι και σήμερα· διότι σε ποιον δουλεύουν σήμερα τα έθνη έχοντας πιστέψει, και ποιον προσκυνούν οι άρχοντες της Εκκλησίας〉 παρά μόνο τον Χριστό, διά του ονόματος του οποίου και σώζονται; Όπως ακριβώς και μέσω του Ησαΐα ο ίδιος ο Λόγος λέει προαναγγέλλοντας: «Σε εκείνους όμως που με δουλεύουν θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα ευλογηθεί πάνω στη γη· διότι θα ευλογήσουν τον αληθινό Θεό 〈και εκείνοι που ορκίζονται πάνω στη γη θα ορκίζονται στον αληθινό Θεό〉». Και πάλι λέει: «Ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα φάνε, ενώ εσείς θα πεινάσετε· ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα πιουν, ενώ εσείς θα διψάσετε· ιδού, αυτοί που με δουλεύουν θα αγαλλιάσουν μέσα σε ευφροσύνη, ενώ εσείς θα ντροπιαστείτε, και από τη συντριβή του πνεύματος θα θρηνήσετε γοερά».

Έπειτα προσθέτει λέγοντας: «Γίνε κύριος του αδελφού σου, και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου». Τον μεν Ιακώβ ούτε τον προσκύνησε κανείς, ούτε έγινε κύριος του αδελφού του, του Ησαύ· αλλά αντιθέτως, αυτός τον φοβήθηκε και έφυγε, και μάλιστα πρώτος αυτός τον προσκύνησε επτά φορές. Επομένως, ο λόγος αυτός εκπληρώνεται στον Σωτήρα. Διότι έγινε κύριος και δεσπότης αυτών που θεωρούνταν κατά σάρκα αδελφοί Του, ώστε να προσκυνηθεί από αυτούς ως βασιλιάς. Γι' αυτό λέγει: «Εκείνος που σε καταράται είναι επικατάρατος, και εκείνος που σε ευλογεί είναι ευλογημένος».

Είπε λοιπόν ο Ησαύ: «Ας σηκωθεί ο πατέρας μου και ας φάει από το κυνήγι του γιου του, για να με ευλογήσει η ψυχή σου». Πόσο υπερήφανος είναι ο λόγος και γεμάτος έπαρση στην καρδιά· διότι και μέχρι σήμερα οι εκ περιτομής καυχώνται με τον ίδιο τρόπο, ότι είναι οι μόνοι δικαιωμένοι. Ο μακάριος Ιακώβ όμως, έχοντας υιοθετήσει ύφος ευλαβές και ταπεινόφρον, έλεγε στον πατέρα του: «Έπραξα σύμφωνα με όσα μου είπες»· ενώ ο Ησαύ δεν έκανε έτσι, αλλά είπε: «Ας σηκωθεί ο πατέρας μου και ας φάει από το κυνήγι του γιου του, για να με ευλογήσει η ψυχή σου». Ο δε Ισαάκ του είπε: «Ποιος είσαι εσύ;». Και αυτός απάντησε: «Εγώ είμαι ο γιος σου, ο πρωτότοκος, ο Ησαύ». Ο Ισαάκ κυριεύθηκε από πάρα πολύ μεγάλη έκσταση και είπε: «Ποιος είναι λοιπόν αυτός που κυνήγησε για μένα θήραμα και μου το έφερε, και έφαγα από όλα πριν έρθεις εσύ και τον ευλόγησα; Και ευλογημένος θα είναι». Πόσο αγρύπνησε εδώ το πνεύμα του προφήτη. Διότι, επειδή κατά την ευλογία, συνομιλώντας με τον Ιακώβ, του είπε: «Εκείνος που σε ευλογεί είναι ευλογημένος· και εκείνος που σε καταράται, επικατάρατος», για τον λόγο αυτόν διασφάλισε για δεύτερη φορά και επισφράγισε την πρώτη ευλογία, λέγοντας: «Τον ευλόγησα και ευλογημένος θα είναι». Διότι αυτό που έγινε από τον Ιακώβ ήταν μυστήριο οικονομίας που προτύπωνε τον Χριστό, ο οποίος, γεννημένος ευλογημένος από τον Πατέρα, παραμένει ευλογημένος εις τους αιώνας.

Για να μη νομίσει κανείς ότι απηύθυνε την ευλογία στο πρόσωπο του Ησαύ, αλλά σε εκείνον που φιλήθηκε από αυτόν, για τον λόγο αυτό η θεία Γραφή ανέφερε ότι και τον φίλησε και ευλόγησε εκείνον που φιλήθηκε από αυτόν. «Οσμίστηκε δε», λέει, «την οσμή των ενδυμάτων του, και τον ευλόγησε και είπε: Ιδού η οσμή του υιού μου, σαν οσμή πλήρους αγρού, τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος. Και είθε να σου δώσει ο Κύριος από τη δροσιά του ουρανού και από την ευφορία της γης, και αφθονία σίτου και οίνου». Θα δώσει, λέει, σε εσένα που προσέφερες τα εδέσματα, σε εσένα που φιλήθηκες από εμένα: «Και ας σε υπηρετήσουν έθνη». Δες πώς του ευχήθηκε την αφθονία των αναγκαίων αγαθών, και έπειτα την κυριαρχία επί των εθνών, προμηνύοντας ήδη τη μελλοντική του ευημερία και την προκοπή των απογόνων του. «Και ας σε προσκυνήσουν άρχοντες».

Όχι μόνο την υποταγή των εθνών εύχεται σε αυτόν, αλλά και των αρχόντων. «Και γίνε κύριος του αδελφού σου». Πρόσεξε πώς ο δίκαιος, ακόμη και εν αγνοία του, υπηρετεί το θέλημα του Θεού. Και όλα αυτά γι' αυτόν τον λόγο οικονομήθηκαν, ώστε αυτός που είναι άξιος λόγω της αρετής του, ο ίδιος να καρπωθεί την ευλογία. «Και θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου». Η Γραφή συνηθίζει να αποκαλεί υιούς ολόκληρη τη συγγένεια· όπως ακριβώς και εδώ, το «τους υιούς του πατέρα σου», είναι σαν να έλεγε κάποιος, αυτούς που πρόκειται να προέλθουν από το σπέρμα του Ησαύ. Διότι ο Ισαάκ δεν απέκτησε άλλο παιδί, παρά μόνο αυτούς. «Εκείνος που σε καταράται ας είναι επικατάρατος, ενώ εκείνος που σε ευλογεί ας είναι ευλογημένος». Ιδού η κορωνίδα της ευλογίας, ιδού το αποκορύφωμα όλων των αγαθών, το να είναι κανείς ευλογημένος.

Και ο Ιακώβ, αν και δέχθηκε ευλογίες από τον πατέρα του, ο ίδιος δεν απόλαυσε καμία από αυτές. Διότι, ενώ ο πατέρας του τού είχε προαναγγείλει μεγάλη αφθονία αγαθών και παντοτινή κυριαρχία πάνω στον Ησαύ, αυτός στερούνταν ακόμη και τα αναγκαία και εξασφάλιζε την τροφή του δουλεύοντας ως υπηρέτης· και τόσο πολύ απείχε από το να κυριαρχήσει στον αδελφό του, ώστε κινδύνευσε και η ίδια του η ζωή, και όταν τον συνάντησε έστω και μία μόνο φορά, γεμάτος από φόβο, αρκέστηκε στο ότι μπόρεσε να του ξεφύγει και να σωθεί. Τι θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε γι' αυτά; Ότι η προφητεία είναι ψευδής; Μη γένοιτο· αλλά ότι τέτοια είναι σε πολλές περιπτώσεις η συνήθειά της, το να εξαγγέλλει δηλαδή χρησιμοποιώντας ως υποκείμενα άλλα πρόσωπα εκείνα που πρόκειται να εκπληρωθούν σε άλλους και να χρησιμοποιεί άλλα ονόματα αντί άλλων· πράγμα το οποίο συνέβη και στην περίπτωση του Χαναάν. Διότι ούτε εκείνον βλέπουμε να υποδουλώνεται στους αδελφούς του, αλλά ούτε όμως και την κατάρα να διαψεύδεται, αλλά να βρίσκει την εκπλήρωσή της στους Γαβαωνίτες, οι οποίοι κατάγονταν από τον Χαναάν. Διότι τα λόγια αυτά αποτελούσαν προφητεία υπό τύπον κατάρας.

Ο λογισμός μου με κυκλώνει για να με βάλει σε συλλογισμό: μήπως άραγε έγινε εδώ κάποια απάτη; μήπως κάποιος ήρθε με δόλο να αρπάξει από εμένα τη δωρεά του παιδιού μου; Ή μάλλον ο Κύριος, θέλοντας να εκπληρώσει την επιθυμία μου, ο ίδιος συνήργησε, και ο γιος μου βρήκε αυτό που ζητούσε, γι' αυτό και ήρθε τρέχοντας, λαμβάνοντας ως αμοιβή το χάρισμα Εκείνου που τον έστειλε, τον Οποίον και θα παρακαλέσω: από τον ουρανό χορήγησέ μας ευλογία. Τώρα πλησίασέ με, παιδί μου, και ας σε ψηλαφήσω γρήγορα· αν είσαι εσύ ο Ησαύ ο πρωτότοκός μου, απόδειξέ το.» Και ψηλαφώντας τον, ο Ισαάκ συλλογίζεται: «Η μεν φωνή που ηχεί τώρα στα αυτιά μου είναι του Ιακώβ, αλλά τα χέρια είναι του γιου μου του Ησαύ· έλα λοιπόν, σπλάχνο μου, και φίλησέ με, και φέρε μου το φαγητό.» Και αφού έφαγε ο Ισαάκ και καταφίλησε τον γιο του, οσμίστηκε τη στολή του και είπε: «Ιδού, η ευωδία του γιου μου είναι σαν την πλήρη ευωδία ενός αγρού, ενός αγρού τον οποίο ευλόγησε ο Κύριος· ας με εισακούσει και ας μας χορηγήσει ευλογία από τον ουρανό.» Όταν ο πατέρας ευλόγησε ξεκάθαρα τον Ιακώβ, ο γέροντας στήριξε το παιδί με τις ευχές του λέγοντας: «Ο Θεός μου θα σε ευλογήσει στον κόσμο με σιτάρι και οίνο, και όλα τα έθνη θα σε υπηρετήσουν· θα σε προσκυνήσουν όλοι οι άρχοντες· και να γίνεις κύριος και του αδελφού σου.»