Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 27:3

Επειδή όμως έφτασαν στο σκοπό του νόμου και των προφητών, δηλαδή στον Χριστό, χώλαναν από ασυνεσία, συμπεριφερόμενοι προς αυτόν υβριστικά, όχι με υγιή διάνοια, και τολμώντας να παραδώσουν στον θάνατο τον αρχηγό της ζωής. Το ότι λοιπόν ο νέος στην πίστη λαός άρπαξε την ευλογία που οφειλόταν στον Ισραήλ, έχοντας πιο πρόθυμη διάθεση να υπακούει στα θεία προστάγματα, μπορούμε να το κατανοήσουμε και από τα εξής. Διότι είναι γραμμένο ως εξής: «Συνέβη δε, αφού γέρασε ο Ισαάκ, εξασθένησαν τα μάτια του ώστε να μη βλέπει. Και κάλεσε τον Ησαύ τον πρωτότοκο γιο του και του είπε: Γιε μου. Και εκείνος είπε: Ιδού εγώ. Και είπε: Ιδού εγώ έχω γεράσει, και δεν γνωρίζω την ημέρα του θανάτου μου. Τώρα λοιπόν πάρε τον εξοπλισμό σου, τη φαρέτρα και το τόξο, και βγες στην πεδιάδα, και κυνήγησέ μου θήραμα, και φτιάξε μου εδέσματα, όπως τα αγαπώ εγώ, και φέρε μου να φάω, ώστε να σε ευλογήσει η ψυχή μου πριν πεθάνω». Αυτά λοιπόν είπε ο πατέρας προς τον Ησαύ. Και εκείνος αμέσως αναχώρησε από την εστία για να φέρει εις πέρας τους κόπους του κυνηγιού, και ετοιμάστηκε με νεανική ορμή. Και τι έγινε μετά από αυτό; Η Ρεβέκκα πείθει τον Ιακώβ να προλάβει τον Ησαύ, και μάλιστα να αρπάξει την ευλογία.

Βρίσκουμε δε και τον μακάριο Ισαάκ να έχει κάνει τα ίδια, και αφενός τον Ιακώβ, τον νεότερο γιο, να ευλογεί και να του χαρίζει τα πάντα εξαιτίας του Χριστού που επρόκειτο να γεννηθεί από αυτόν κατά σάρκα. Τον δε Ησαύ, που αποτελούσε τύπο του προηγούμενου λαού, επειδή προγνώριζε τον πονηρό λογισμό στην καρδιά του, δεν τον ευλόγησε, αλλά με τη δύναμη των λόγων, μέσω προφητείας τον επέπληξε. Ότι δε έτσι έχουν τα πράγματα, η ίδια η Γραφή, αν αναπτυχθεί, θα μας διδάξει σαφέστερα τα προειρημένα. Διότι λέγει ως εξής: «και κάλεσε ο Ισαάκ τον γιο του τον μεγαλύτερο και του είπε: λάβε τα όπλα σου, τη φαρέτρα και το τόξο, και έξελθε στο πεδίο και κυνήγησέ μου θήραμα, και ετοίμασέ μου φαγητά όπως εγώ αγαπώ· και φέρε μου, για να φάω, ώστε να σε ευλογήσει η ψυχή μου προτού πεθάνω». Η μεν λοιπόν εντολή του προφήτη που ζητά τροφή από τον Ησαύ σημαίνει την κλήση που έγινε μέσω του λόγου στον προηγούμενο λαό, ζητώντας από αυτόν καρπό έργων δικαιοσύνης, η οποία λογιζόταν ως τροφή για τον πατέρα. Διότι το «έξελθε στο πεδίο και κυνήγησέ μου θήραμα» σημαίνει την αναστροφή μέσα στον κόσμο.

Το να του πει, «πάρε τη φαρέτρα και το τόξο σου», φανερώνει ότι ο λαός, επιδιώκοντας δική του δόξα, δεν επρόκειτο να δικαιωθεί μέσω της πίστης, αλλά, καυχώμενος για τον πόλεμο και το μαχαίρι, επρόκειτο να ζητήσει για τον εαυτό του έναν τύραννο βασιλιά, όπως άλλωστε έλεγε και ο Μωυσής προς αυτόν: «και το μαχαίρι είναι το καύχημά σου». «Είπε τότε η Ρεβέκκα προς τον Ιακώβ, τον νεότερο γιο της: Ιδού, εγώ άκουσα τον πατέρα σου να μιλάει προς τον Ησαύ, τον αδελφό σου, και να του λέει: Φέρε μου κυνήγι και φτιάξε μου εδέσματα, και, αφού φάω, θα σε ευλογήσω ενώπιον του Κυρίου. Τώρα, λοιπόν, παιδί μου, άκουσε τη φωνή μου και, πηγαίνοντας στα κοπάδια, φέρε μου από εκεί δύο κατσικάκια, τρυφερά και καλά, και θα τα κάνω εδέσματα για τον πατέρα σου, όπως του αρέσουν, και θα τα πας στον πατέρα σου και θα φάει, ώστε να σε ευλογήσει ο πατέρας σου πριν πεθάνει».

Όλα αυτά δε, δεν μας τα αναφέρει η ιερή διήγηση τυχαία, αλλά προκειμένου, όταν αργότερα δεις τη Ρεβέκκα να επιδεικνύει πολλή εύνοια προς τον Ιακώβ, να κατανοήσεις ότι αυτό που έπραξε δεν ήταν παράλογο. Προς το παρόν όμως, για να μην προτρέχουμε στη σειρά των γεγονότων, ας ακολουθήσουμε τα γεγραμμένα. Συνέβη δε, αφού γέρασε ο Ισαάκ, να εξασθενήσουν τα μάτια του ώστε να μη βλέπει· διότι, λέει το κείμενο, δεν μπορούσε πλέον να βλέπει εξαιτίας των γηρατειών. Και κάλεσε τον Ησαύ, τον μεγαλύτερο υιό του, και του είπε: «Υιέ μου, ιδού εγώ γέρασα, και δεν γνωρίζω την ημέρα της τελευτής μου. Τώρα, λοιπόν, πάρε τον εξοπλισμό σου, τη φαρέτρα και το τόξο, και βγες στην ύπαιθρο, και κυνήγησε για εμένα θήραμα, και ετοίμασέ μου εδέσματα, όπως εγώ τα αγαπώ, και φέρε τα μου για να φάω, ώστε να σε ευλογήσει η ψυχή μου προτού πεθάνω». Εδώ παρατήρησε, αγαπητέ, την άφατη σοφία του Θεού, και πώς ο μεν πατέρας, επιδεικνύοντας τη φυσική του φιλοστοργία, έδωσε αυτές τις εντολές στον Ησαύ· ο δε σοφός και πολυμήχανος Δεσπότης, μέσω της Ρεβέκκας, προετοιμάζει την πραγματοποίηση της δικής Του προφητείας, διδάσκοντάς μας πόσο μεγάλη είναι η δύναμη της αρετής και της πραότητας του ήθους.

Προς εκείνους που διαμαρτύρονται για ποιο λόγο δεν απομακρύνθηκε από τη μέση ο διάβολος· και ότι σε τίποτα δεν μας βλάπτει η πονηρία του εάν προσέχουμε· και περί μετανοίας. Ομιλία Β΄. α΄. Ο μεν Ισαάκ, επειδή επιθύμησε κάποτε να γευματίσει από τα χέρια του παιδιού του, έστειλε το παιδί στο κυνήγι έξω από το σπίτι· αυτός όμως ο Ισαάκ, επειδή επιθύμησε να λάβει γεύμα από τα δικά μας χέρια, δεν μας έστειλε έξω από το σπίτι, αλλά ο ίδιος έτρεξε στο δικό μας τραπέζι. Τι θα μπορούσε να είναι πιο φιλόστοργο από αυτό; Και τι πιο ταπεινό; Εκείνος που καταδέχθηκε να επιδείξει τόσο θερμή αγάπη, και ανέχθηκε να συγκαταβεί τόσο πολύ. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και εμείς, μολονότι είχαμε εξαντλήσει και τον τόνο της φωνής μας και τη δύναμη των ποδιών μας από την πρωινή ομιλία, μόλις είδαμε την πατρική του όψη, αμέσως ξεχάσαμε την αδυναμία, αποβάλαμε τον δισταγμό, αναπτερωθήκαμε από τη χαρά, είδαμε τη λαμπρή πολιά του, και η ψυχή μας γέμισε από φως. Γι' αυτό και με προθυμία παραθέτουμε το τραπέζι, ώστε, αφού γευθεί, να μας ευλογήσει. Δεν υπάρχει εδώ κλοπή και δόλος, όπως συνέβη εκεί τότε· όπου άλλος έλαβε την εντολή να φέρει την τροφή, και άλλος την έφερε· αντιθέτως εγώ και έλαβα την εντολή να τη φέρω, και την έφερα.

Όταν αυτή η διήγηση παγιωθεί στη διάνοια του παιδιού, εισήγαγε μία άλλη, όπως πάλι για δύο άλλους αδελφούς, και πες: «Ήσαν πάλι άλλοι δύο αδελφοί, μεγαλύτερος πάλι και νεότερος. Και ο μεν μεγαλύτερος ήταν κυνηγός, ο δε νεότερος οικουρός». Έχει δε αυτή η διήγηση κάποια μεγαλύτερη τέρψη από την προηγούμενη, καθόσον περιέχει πολλή περιπέτεια και ήσαν μεγαλύτεροι στην ηλικία. «Αυτοί λοιπόν οι δύο αδελφοί ήσαν και δίδυμοι. Αλλά αφότου γεννήθηκαν, τον μεν νεότερο τον αγαπούσε η μητέρα, τον δε μεγαλύτερο ο πατέρας. Και εκείνος μεν περνούσε τον περισσότερο χρόνο έξω στους αγρούς, αυτός δε, ο νεότερος, στο σπίτι. Και κάποτε, λέγει, ο πατέρας του, έχοντας πλέον γεράσει, λέγει σε εκείνον τον οποίο αγαπούσε: “Επειδή, παιδί μου, γέρασα, πήγαινε και ετοίμασέ μου κυνήγι”· δηλαδή, πιάσε ένα ζαρκάδι ή έναν λαγό και φέρε το και μαγείρεψέ το, “ώστε, αφού φάω, να σε ευλογήσω”».

Ως τύποι λοιπόν των μελλόντων υπήρξαν δύο αδέλφια, που γεννήθηκαν από τη Ρεβέκκα στον πατριάρχη Ισαάκ. Και αφού κάλεσε τότε τον Ησαύ, είπε ο γέροντας: «Πήγαινε, τέκνο μου, στον αγρό με σπουδή και αγωνίσου· πάρε το τόξο σου και τη φαρέτρα σου· κυνήγησέ μου θήραμα και βιάσου να ευαρεστήσεις τον πατέρα, και φέρε μου έδεσμα, για να δεχτώ την προθυμία σου και να σε ευλογήσω προτού πεθάνω· σήκω, δείξε τη διάθεσή σου, και εκπλήρωσε την επιθυμία μου· διότι, βλέποντας όλη σου την προαίρεση, κράζω προς τον Θεό: Από τον ουρανό χορήγησέ μας ευλογία». Καθοδήγησε ο ηλικιωμένος αυτόν που γεννήθηκε από τα σπλάχνα του, και ο Ησαύ τότε έσπευσε να τρέξει για το κυνήγι· η μητέρα του όμως φώναξε προς τον Ιακώβ: «Βιάσου να φτάσεις στο κοπάδι και να δραστηριοποιηθείς· άκουσα τον πατέρα σου να μιλάει προς τον αδελφό σου: Κυνήγησέ μου θήραμα, παιδί μου, και φέρε μου έδεσμα· και αφού φάω και ευφρανθώ, θα σε ευλογήσω. Γι' αυτό, γρήγορα υπάκουσέ με».