Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 27:33

Το να προκαλεί, λοιπόν, μια πονηρή δύναμη σύγχυση στη διάνοια, επιβουλευόμενη την ανθρώπινη φύση, δεν είναι απίθανο· το να λέγεται, όμως, ότι η παρουσία του θείου Πνεύματος ενεργεί ακριβώς το ίδιο, είναι ασεβές. Έπειτα, αν οι Άγιοι είναι σοφοί, πώς δεν κατανοούσαν τα όσα προφήτευαν; Διότι, όπως λέει η Γραφή, ο σοφός θα κατανοήσει τα όσα βγαίνουν από το ίδιο του το στόμα, και στα χείλη του φέρει την επίγνωση. Και αν, επειδή ο Ισαάκ κυριεύτηκε από έκσταση κατά την είσοδο του υιού του, και ο Δαβίδ μίλησε μέσα στην έκστασή του, εξαιτίας αυτού καταλογίζουν ψευδώς στους αγίους παραφροσύνη, ας γνωρίζουν ότι η λέξη έκσταση έχει χρησιμοποιηθεί με την έννοια της έκπληξης· όπως στο χωρίο: «Εξεπλάγη ο ουρανός, και η γη έφριξε». Πρέπει δε, με αφετηρία τις κοινές έννοιες, να παραδεχόμαστε ότι όσα λέγονται για τον Θεό και φαίνονται αντίθετα μεταξύ τους, είναι τέτοια μόνο ως προς τις λέξεις και να μην τα θεωρούμε ως πραγματικά. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τις κοινές αντιλήψεις, οφείλουμε να ομολογούμε ότι η θεία φύση είναι αγαθή, απαλλαγμένη από οργή και δίκαιη.

Είπε λοιπόν ο Ησαύ: «Ας σηκωθεί ο πατέρας μου και ας φάει από το κυνήγι του γιου του, για να με ευλογήσει η ψυχή σου». Πόσο υπερήφανος είναι ο λόγος και γεμάτος έπαρση στην καρδιά· διότι και μέχρι σήμερα οι εκ περιτομής καυχώνται με τον ίδιο τρόπο, ότι είναι οι μόνοι δικαιωμένοι. Ο μακάριος Ιακώβ όμως, έχοντας υιοθετήσει ύφος ευλαβές και ταπεινόφρον, έλεγε στον πατέρα του: «Έπραξα σύμφωνα με όσα μου είπες»· ενώ ο Ησαύ δεν έκανε έτσι, αλλά είπε: «Ας σηκωθεί ο πατέρας μου και ας φάει από το κυνήγι του γιου του, για να με ευλογήσει η ψυχή σου». Ο δε Ισαάκ του είπε: «Ποιος είσαι εσύ;». Και αυτός απάντησε: «Εγώ είμαι ο γιος σου, ο πρωτότοκος, ο Ησαύ». Ο Ισαάκ κυριεύθηκε από πάρα πολύ μεγάλη έκσταση και είπε: «Ποιος είναι λοιπόν αυτός που κυνήγησε για μένα θήραμα και μου το έφερε, και έφαγα από όλα πριν έρθεις εσύ και τον ευλόγησα; Και ευλογημένος θα είναι». Πόσο αγρύπνησε εδώ το πνεύμα του προφήτη. Διότι, επειδή κατά την ευλογία, συνομιλώντας με τον Ιακώβ, του είπε: «Εκείνος που σε ευλογεί είναι ευλογημένος· και εκείνος που σε καταράται, επικατάρατος», για τον λόγο αυτόν διασφάλισε για δεύτερη φορά και επισφράγισε την πρώτη ευλογία, λέγοντας: «Τον ευλόγησα και ευλογημένος θα είναι». Διότι αυτό που έγινε από τον Ιακώβ ήταν μυστήριο οικονομίας που προτύπωνε τον Χριστό, ο οποίος, γεννημένος ευλογημένος από τον Πατέρα, παραμένει ευλογημένος εις τους αιώνας.

Το ότι λέει η Γραφή: «Εξεπλάγη δε ο Ισαάκ με έκπληξη πάρα πολύ μεγάλη», αυτό σημαίνει: θαύμασε ο Ισαάκ για το γεγονός, προορώνοντας ότι τα έθνη επρόκειτο μέσω του νεότερου υιού να ευλογηθούν από τον Θεό και να εισέλθουν στη διαθήκη της επαγγελίας των πατέρων. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, και ο Ιακώβ, όταν γεννιόταν και εξήλθε τελευταίος από την κοιλιά της μητέρας του, κρατούσε τη φτέρνα του Ησαύ. Επειδή έμελλε ο έσχατος λαός, που ακολουθεί τα ίχνη των προφητών, να λάβει τα πρωτοτόκια στην Καινή Διαθήκη, ευρισκόμενος πλέον πρώτος. «Συνέβη δε, όταν άκουσε ο Ησαύ τα λόγια του Ισαάκ του πατέρα του, αναφώνησε με φωνή μεγάλη και πάρα πολύ πικρή και είπε: Ευλόγησε λοιπόν και εμένα, πατέρα. Εκείνος δε του είπε: Ήλθε ο αδελφός σου με δόλο και έλαβε την ευλογία σου».

Κυριεύθηκε δε ο Ισαάκ από πάρα πολύ μεγάλη έκπληξη και είπε: «Ποιος είναι λοιπόν αυτός που κυνήγησε για μένα θήραμα και μου το έφερε, και έφαγα από όλα πριν έρθεις εσύ, και τον ευλόγησα, και ας είναι ευλογημένος;» Δες πώς ο δίκαιος, αν και βρέθηκε σε απορία διηγούμενος σε αυτόν το συμβάν, πρόσθεσε εντούτοις, δίνοντάς του καίριο χτύπημα, το: «Και τον ευλόγησα, και ας είναι ευλογημένος». Αυτό δε το έπραξε ο δίκαιος επειδή η σοφία του Θεού καθοδηγούσε τη γλώσσα του, ώστε εκείνος (ο Ησαύ), αφού τα μάθει όλα με ακρίβεια, να γνωρίζει ότι τίποτα απολύτως δεν θα κερδίσει πλέον ούτε από τα πρωτοτόκια ούτε από το κυνήγι. Όταν δε τα άκουσε αυτά ο Ησαύ, λέει, έβγαλε μια κραυγή πάρα πολύ μεγάλη και πικρή. Τι σημαίνει, «Κραυγή πάρα πολύ μεγάλη και πικρή»; Με τη φράση αυτή υπαινίχθηκε τον θυμό και την υπερβολή της οργής, από την οποία πλημμύρισε όταν έμαθε αυτά τα γεγονότα.

Τίποτα άλλο πλέον δεν έχει απομείνει· εάν τον έκανα κύριό σου, και όλους τους αδελφούς του δούλους του, και του εξασφάλισα με την ευχή μου την αφθονία των αναγκαίων αγαθών, τι άλλο πλέον υπολείπεται; Είπε δε ο Ησαύ προς τον πατέρα του: «Μήπως μία μόνο ευλογία έχεις, πατέρα; Ευλόγησε λοιπόν και εμένα». Επειδή άκουσε τον πατέρα να λέει «Και τον ευλόγησα, και ευλογημένος θα είναι», και έπειτα του κατέστησε φανερή όλη την ευλογία, τότε λέει: «Ευλόγησε λοιπόν και εμένα, πατέρα· διότι, μήπως μία μόνο ευλογία έχεις; Μήπως δεν είσαι ικανός να αξιώσεις και εμένα της ευλογίας σου, εμένα που τόσο αγαπάς, τον πρωτότοκο, αυτόν που έστειλες για το κυνήγι;» Με τα λόγια αυτά τάραξε τον πατέρα. Διότι, λέει η Γραφή, καθώς κατανύχθηκε ο Ισαάκ, ο Ησαύ φώναξε με δυνατή φωνή και έκλαψε. Είδε τον πατέρα να βρίσκεται σε αμηχανία, και να μην μπορεί, ούτε να καταδέχεται να ανατρέψει όσα ήδη είχαν γίνει· και εκείνος πρόσθεσε στην κραυγή και κλάμα, θέλοντας να παρακινήσει τον πατέρα σε μεγαλύτερη συμπάθεια. Αφού λοιπόν τον σπλαχνίστηκε ο Ισαάκ, του είπε: «Ιδού, από την ευφορία της γης θα είναι η κατοικία σου, και από τη δροσιά του ουρανού άνωθεν, και με το σπαθί σου θα ζήσεις, και θα γίνεις δούλος του αδελφού σου· θα έρθει όμως η ώρα που θα αποτινάξεις και θα λύσεις τον ζυγό του από τον τράχηλό σου».

Εκείνος δε αποκρίθηκε λέγοντας: «Εγώ είμαι, γεννήτορα, ο Ησαύ ο υιός σου· έχω γεννηθεί ως ο πρωτότοκός σου από τα σπλάχνα σου· αλλά, σε παρακαλώ, παράσχε μας ευλογία από τον ουρανό». Μετά τα λόγια του παιδιού και τις ικεσίες του, ο γέροντας εξεπλάγη σφόδρα με μεγάλη έκσταση, λέγοντας: «Ποιος είναι λοιπόν αυτός που μου έφερε το θήραμα, και, αφού ευφράνθηκα από όλα, εκείνον ευλόγησα, και ευλογημένος θα είναι στα πάντα;»