Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 28:14

Έτσι, λοιπόν, παρέμεινε και ιερεύς, αν και δεν ανέλαβε τα σκήπτρα της Ιουδαίας, και βασιλεύς όλης της γης είναι ο Θεός, και η ευλογία του Ιακώβ επιβεβαιώθηκε: «Και θα ευλογηθούν μέσω του σπέρματός του όλες οι φυλές της γης», και όλα τα έθνη θα μακαρίσουν τον Χριστό.

Διότι είχε δύσει ο ήλιος· και πήρε από τις πέτρες του τόπου και τις έβαλε στο προσκέφαλό του, και κοιμήθηκε στον τόπο εκείνο και είδε ένα όνειρο. Και ιδού, μια κλίμακα ήταν στηριγμένη στη γη, της οποίας η κορυφή έφτανε στον ουρανό, και οι άγγελοι του Θεού ανέβαιναν και κατέβαιναν σε αυτήν. Ο δε Κύριος στηριζόταν πάνω της και είπε: Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου και ο Θεός του Ισαάκ, μη φοβάσαι. Τη γη πάνω στην οποία κοιμάσαι, θα τη δώσω σε εσένα και στο σπέρμα σου· και θα είναι το σπέρμα σου σαν την άμμο της θάλασσας. Και θα επεκταθεί προς τη δύση και τον νότο και τον βορρά και την ανατολή. Και θα ευλογηθούν σε εσένα και στο σπέρμα σου όλες οι φυλές της γης. Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου για να σε προστατεύω σε όλο τον δρόμο, όπου κι αν πορευτείς, και θα σε επαναφέρω στη γη αυτή, διότι δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω, μέχρι να εκπληρώσω όλα όσα σου υποσχέθηκα.

Άξιοι, λοιπόν, της θεοπτίας είναι όσοι βρίσκονται εν Χριστώ, και του να έχουν την πεποίθηση με θάρρος ότι ο Κύριος θα είναι μαζί τους και θα τους υπερασπιστεί, και θα τους διασώσει παντού, και θα τους αναδείξει καρποφόρους. «Διότι ιδού», λέγει, «εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες, έως τη συντέλεια του αιώνος». Το ότι δε έχουν πλουτίσει πνευματικά οι μακάριοι μαθητές, και έχουν γίνει πατέρες αναρίθμητων εθνών, εννοώ μέσω της πίστεως εν Χριστώ και ως προς την πνευματική γέννηση, είναι απολύτως φανερό σε όλους, αφού ο Παύλος λέει καθαρά σε όσους πίστεψαν μέσω αυτού: «Διότι και αν έχετε μυρίους παιδαγωγούς εν Χριστώ, όμως δεν έχετε πολλούς πατέρες. Διότι εν Χριστώ Ιησού εγώ σας γέννησα διά του Ευαγγελίου». Έγινε, λοιπόν, το σπέρμα τους ισάριθμο με τους κόκκους της άμμου. Και έχει επεκταθεί προς την ανατολή και τη δύση, και δεξιά και αριστερά, εννοώ δηλαδή προς τον νότο και τον βορρά.

Ελέχθη δε και στον Δαβίδ, ότι δηλαδή «από τον καρπό της κοιλίας» του θα εγερθεί κάποιος, για τον οποίο αναφέρει στη συνέχεια ο Θεός: «Αυτός θα με επικαλεστεί, Πατέρας μου είσαι εσύ»· «και εγώ θα τον καταστήσω πρωτότοκο». Και γι' αυτόν πάλι έχει λεχθεί: «Και θα κυριαρχήσει από θάλασσα σε θάλασσα, και από τους ποταμούς έως τα πέρατα της οικουμένης», και πάλι: «Όλα τα έθνη θα τον υπηρετήσουν», «και στο πρόσωπό σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης».

και οι απόγονοί σου θα είναι σαν την άμμο της θάλασσας, και θα επεκταθούν προς τη θάλασσα και την ανατολή και προς τον βορρά και τον νότο· και στο πρόσωπό σου και στους απογόνους σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης. Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, για να σε διαφυλάσσω σε κάθε δρόμο όπου κι αν πορευθείς· και θα σε επαναφέρω σε αυτή τη γη, διότι δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω, μέχρι να κάνω όλα όσα σου έχω πει». Και ξύπνησε ο Ιακώβ από τον ύπνο του και είπε: «Πράγματι, ο Κύριος είναι σε αυτόν τον τόπο, και εγώ δεν το γνώριζα». Και φοβήθηκε, και είπε: «Πόσο φοβερός είναι αυτός ο τόπος! Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο οίκος του Θεού, και αυτή είναι η πύλη του ουρανού». Και σηκώθηκε ο Ιακώβ το πρωί, και πήρε την πέτρα που είχε βάλει κάτω από το κεφάλι του, και την έστησε ως στήλη, και έχυσε λάδι στην κορυφή της και ο Ιακώβ ονόμασε τον τόπο εκείνο "Οίκο Θεού"». Αυτόν που εδώ αποκαλύπτεται με τόσα λόγια ως Κύριος και Θεός, προχωρώντας παρακάτω θα τον βρεις ως άγγελο του Θεού, σε όσα λέει ο ίδιος ο Ιακώβ προς τις γυναίκες του: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου: "Ιακώβ". Και εγώ είπα: "Τι συμβαίνει;"»· και στη συνέχεια: «Έχω δει», λέει, «όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο όπου μου άλειψες τη στήλη με λάδι και μου έκανες τάμα».

Ακόμη δε και στον Ιακώβ τα εξής έχουν ειπωθεί: «Εγώ είμαι Κύριος, ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου και ο Θεός του Ισαάκ, μη φοβάσαι», και στη συνέχεια: «και στο πρόσωπό σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης». Και άλλη φορά του είπε ο Θεός: «Εγώ είμαι ο Θεός σου, αυξάνου και πληθύνου· έθνη και συνάξεις εθνών θα προέλθουν από εσένα, και βασιλείς θα προέλθουν από την οσφύ σου». Έχοντας διδαχθεί εκ των προτέρων ο Ιακώβ τόσες πολλές προρρήσεις του Θεού περί της κλήσεως των εθνών, αφού του είχαν γεννηθεί δώδεκα τον αριθμό παιδιά, λίγο πριν από τον θάνατό του τα συγκάλεσε όλα, και εξέταζε από τους απογόνους ποιανού εξ αυτών θα έφταναν στην εκπλήρωσή τους οι προρρήσεις του Θεού. Έπειτα, αφού επέπληξε τα τρία πρώτα παιδιά του για τα σφάλματα που διέπραξαν, προσθέτει διδάσκοντας ότι, εξαιτίας των όσων είχαν τολμήσει να πράξουν, τα αποτελέσματα των προρρήσεων δεν επρόκειτο να εκπληρωθούν μέσω αυτών. Όταν όμως έφτασε στον τέταρτο, τον Ιούδα, αφενός προφητεύει ότι ο χρησμός που του είχε ειπωθεί, πως «βασιλείς θα προέλθουν από την οσφύ» του, θα εκπληρωνόταν μέσω της δικής του γενεάς (διότι είναι ολοφάνερο ότι από τη φυλή του Ιούδα συγκροτήθηκε το βασιλικό γένος), και αφετέρου φανερώνει τους χρόνους κατά τους οποίους θα πραγματοποιούνταν οι προρρήσεις του Θεού και οι υποσχέσεις σχετικά με τα έθνη, και διδάσκει ότι από αυτόν θα προέλθει εκείνος που πρόκειται να καταστεί η αιτία ώστε όλα τα έθνη και όλες οι φυλές της γης να λάβουν παρόμοια ευλογία με τον Αβραάμ.

Μη φοβάσαι, λοιπόν, αλλά λάβε θάρρος, και αποβάλλοντας κάθε δειλία πίστευε σε όσα σου λέω. Διότι τη γη, πάνω στην οποία κοιμάσαι, θα τη δώσω σε εσένα και στο σπέρμα σου, και το σπέρμα σου θα γίνει σαν την άμμο της θάλασσας. Μη νομίσεις, λέει, επειδή τώρα πορεύεσαι σε ξένο τόπο, ότι έχεις στερηθεί αυτή τη γη, όπου γεννήθηκες, όπου ανατράφηκες, όπου μεγάλωσες. Διότι σε εσένα θα την παραχωρήσω, και στο σπέρμα σου, το οποίο θα φροντίσω να αυξηθεί σαν την άμμο της θάλασσας. Και θα εξαπλωθεί προς τη θάλασσα, και τον λίβα, και τον βορρά, και την ανατολή· που σημαίνει, θα επεκταθεί παντού· και μέσω εσού και μέσω του σπέρματός σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης.

Και αφού όλοι έγνεψαν καταφατικά με τα κεφάλια τους, εγώ είπα: Θεωρώντας αναγκαίο να σας τα πω, σας αναφέρω και τα λόγια που αναγγέλλουν πώς εμφανίστηκε σε αυτόν, όταν έφευγε από τον αδελφό του τον Ησαύ, αυτός που είναι και άγγελος και Θεός και Κύριος, ο οποίος εμφανίστηκε με μορφή άνδρα στον Αβραάμ και πάλεψε με μορφή ανθρώπου με τον ίδιο τον Ιακώβ. Είναι δε αυτά: Και αναχώρησε ο Ιακώβ από το φρέαρ του όρκου και πορεύτηκε προς τη Χαρράν. Και έφτασε σε έναν τόπο και κοιμήθηκε εκεί, διότι είχε δύσει ο ήλιος. Και πήρε από τις πέτρες του τόπου και την έβαλε στο προσκέφαλό του, και κοιμήθηκε σε εκείνον τον τόπο και είδε όνειρο. Και ιδού, μια κλίμακα στηριγμένη στη γη, της οποίας η κορυφή έφτανε στον ουρανό, και οι άγγελοι του Θεού ανέβαιναν και κατέβαιναν σε αυτήν, και ο Κύριος στηριζόταν πάνω της. Και εκείνος είπε: Εγώ είμαι ο Κύριος, ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου, και του Ισαάκ. Μη φοβάσαι· τη γη πάνω στην οποία εσύ κοιμάσαι, σε σένα θα τη δώσω και στο σπέρμα σου. Και θα γίνει το σπέρμα σου σαν την άμμο της γης, και θα εξαπλωθεί προς τη θάλασσα και το νότο και το βορρά και την ανατολή, και θα ευλογηθούν στο πρόσωπό σου και στο σπέρμα σου όλες οι φυλές της γης. Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, διαφυλάσσοντάς σε σε κάθε οδό όπου κι αν πορευτείς, και θα σε επιστρέψω σε αυτή τη γη, διότι δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω μέχρι να κάνω όλα όσα σου υποσχέθηκα.

Βλέπετε, βέβαια, ότι τα ίδια υπόσχεται και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ. Διότι έτσι λέει στον Ισαάκ: Και θα ευλογηθούν μέσω του σπέρματός σου όλα τα έθνη της γης· και στον Ιακώβ: Και θα ευλογηθούν μέσω εσού όλες οι φυλές της γης και μέσω του σπέρματός σου. Αυτό δεν το λέει πλέον στον Ησαύ ούτε στον Ρουβήμ ούτε σε κανέναν άλλον, αλλά σε εκείνους από τους οποίους επρόκειτο να προέλθει, σύμφωνα με την οικονομία διά της Παρθένου Μαρίας, ο Χριστός. Αν, μάλιστα, εξετάσεις και την ευλογία του Ιούδα, θα δεις αυτό που λέω. Διότι το σπέρμα διαχωρίζεται από τον Ιακώβ, και μέσω του Ιούδα και του Φαρές και του Ιεσσαί και του Δαβίδ κατέρχεται. Αυτά, λοιπόν, ήταν σύμβολα ότι κάποιοι από το γένος σας θα βρεθούν τέκνα του Αβραάμ και θα βρεθούν στη μερίδα του Χριστού, άλλοι όμως, αν και τέκνα του Αβραάμ, θα είναι σαν την άμμο που βρίσκεται στην ακρογιαλιά της θάλασσας, η οποία είναι άγονη και άκαρπη, άφθονη μεν και αναρίθμητη, χωρίς όμως να καρποφορεί απολύτως τίποτα, παρά μόνο πίνει το νερό της θάλασσας. Ακριβώς για αυτό ελέγχεται και το μεγάλο πλήθος στο γένος σας, οι οποίοι καταπίνουν διδάγματα πικρίας και αθεΐας, ενώ απορρίπτουν τον Λόγο του Θεού. Λέει, λοιπόν, και στον Ιούδα: Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα και ηγέτης από τους μηρούς του, μέχρις ότου έλθει εκείνος για τον οποίο προορίζεται· και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών.

Από αυτό το σημείο ο λόγος ανατρέχει στους παλαιότερους χρόνους· για να εξετάσουμε τι έπραξε ο πατριάρχης Ιακώβ αναχωρώντας για τη Χαρράν, ο οποίος, όταν κατά τη δύση του ηλίου ετοιμάστηκε να κοιμηθεί, πήρε έναν λίθο από τον τόπο όπου βρέθηκε, τον τοποθέτησε στο κεφάλι του, και εκεί είδε τα οράματα του ύπνου του. Και έπειτα, αφού ξύπνησε, έλεγε ότι ο Κύριος είναι σε αυτόν τον τόπο και εκείνος δεν το γνώριζε· τον αποκαλούσε φοβερό και οίκο του Θεού, και θεωρούσε πως είναι πύλη του ουρανού· και αφού έστησε τον λίθο ως στήλη, έχυσε έλαιο στην κορυφή του. Άραγε, τα απορρίπτει ο Θεός αυτά, όπως νομίζουν οι ασεβείς; Ουδαμώς, αλλά τα αποδέχεται πλήρως· και τούτο είναι φανερό από τα όσα του αποκάλυψε ύστερα από αυτά·