Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 30:2

Γνωρίστε ότι ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός· αυτός μας έπλασε, και όχι εμείς τους εαυτούς μας, είμαστε λαός του και πρόβατα της βοσκής του. Διότι, όταν γνωρίσουμε ότι αυτός είναι ο Θεός, αυτός είναι ο Κύριος, τότε ακριβώς, έχοντας εισέλθει ενώπιόν του μέσω αυτής της γνώσεως, θα τον ομολογήσουμε και ως δημιουργό μας. Και το ότι δεν δημιουργούμε εμείς τους εαυτούς μας, έστω κι αν φαινόμαστε να είμαστε οι αίτιοι της γεννήσεως των παιδιών, είναι φανερό από το εξής: διότι και ο Ιώβ και ο Δαβίδ, αν και γεννήθηκαν από πατέρα και μητέρα, ο καθένας τους λέει: «Τα χέρια σου με έκαναν και με έπλασαν»· και προς τον Ιερεμία ο ίδιος ο Θεός λέει: «Πριν σε πλάσω στην κοιλιά, σε γνώριζα». Έτσι λοιπόν, σε εκείνη που έλεγε εσφαλμένα στον σύζυγό της, «Ή δώσε μου παιδιά, αλλιώς σκότωσέ με», ο σύζυγος, όντας σοφός, της επιτιμά δογματικά: «Μήπως βρίσκομαι εγώ στη θέση του Θεού, ο οποίος σου στέρησε τον καρπό της κοιλίας;». Διότι, ακόμα κι αν φαίνεται ότι οι πατέρες δημιουργούν τα τέκνα, στην πραγματικότητα ο Θεός τα δημιουργεί· και Εκείνος μεν είναι ο αίτιος, ενώ εκείνοι είναι συναίτιοι, καθώς διακονούν το αρχικό του πρόσταγμα. Γι' αυτόν τον λόγο πολλοί, αν και επιθυμούν να τεκνοποιήσουν, δεν μπορούν. Ο δε Σύμμαχος λέει: «Αυτός μας δημιούργησε, ενώ δεν υπήρχαμε· και εμείς είμαστε λαός της βοσκής του και πρόβατα των χειρών του». Με αυτά τα λόγια δεν κατέστησε γνωστή μόνο την κυριαρχία του (δεσποτεία), αλλά και τη φροντίδα (κηδεμονία) του· διότι δεν είναι μόνο Δεσπότης μας, αλλά και ποιμένας, ο οποίος μας προσφέρει την αγαθή βοσκή.

Τι έκανε λοιπόν ο φιλόθεος Ιακώβ; Οργίστηκε, λέει το κείμενο, με όσα ειπώθηκαν και της είπε: Μήπως βρίσκομαι εγώ στη θέση του Θεού, ο οποίος σε στέρησε από τους καρπούς της κοιλίας; Γιατί, της λέει, εγκαταλείποντας τον Δεσπότη της φύσεως, επιρρίπτεις τη μομφή σε εμένα; Εκείνος είναι που σε αποστέρησε από τον καρπό της κοιλίας. Γιατί δεν τα ζητάς από εκείνον, ο οποίος δύναται να διανοίξει το εργαστήρι της φύσεως και να διεγείρει τη μήτρα προς τεκνογονία; Μάθε, λοιπόν, ότι εκείνος που σε στέρησε από τον καρπό της κοιλίας, χάρισε και στην αδελφή σου τόση αφθονία. Μην ζητάς, λοιπόν, από εμένα αυτά που δεν μπορώ να προσφέρω και των οποίων δεν είμαι κύριος. Διότι, αν αυτό εξαρτιόταν από εμένα, οπωσδήποτε θα προτιμούσα εσένα από την αδελφή σου, εφόσον τρέφω μεγαλύτερη εύνοια προς εσένα. Επειδή όμως, έστω και αν είμαι άπειρα ευνοϊκά διατεθειμένος απέναντί σου, δεν θα μπορέσω να συνεισφέρω τίποτα σε αυτό, ζήτησέ τα από εκείνον που και τη στειρότητα επιφέρει, αλλά και δύναται να την άρει. Δες τη σύνεση του δικαίου, πώς, αν και παρασύρθηκε σε θυμό από τα λόγια της, της αποκρίνεται με πολλή σοφία, διδάσκοντάς της τα πάντα με ακρίβεια και καθιστώντας της φανερή την αιτία, ώστε να μην εγκαταλείψει τον Δεσπότη και ζητά από άλλον αυτά που μόνο Εκείνος δύναται να προσφέρει.

Από την ίδια τη Γραφή. Εάν είχε ονειδίσει, θα το είχε αναφέρει και αυτό η Γραφή και δεν θα σιωπούσε· διότι διηγείται και τα κατορθώματα των δικαίων και τα σφάλματά τους, προκειμένου τα μεν να τα αποφύγουμε, τα δε να τα μιμηθούμε. Όταν, λοιπόν, η νύφη του, η Ραχήλ, παραπονιόταν με οδυρμούς προς τον γιο του, και εκείνος την επέπληξε, η Γραφή κατέγραψε και τα δύο και δεν τα απέκρυψε. Διότι, όταν εκείνη είπε: «Δώσε μου τέκνα, ειδάλλως θα πεθάνω», τι απαντά εκείνος; «Μήπως είμαι εγώ στη θέση του Θεού, ο οποίος σε στέρησε από τον καρπό της κοιλίας;» «Δώσε μου τέκνα». Το αίτημα είναι γυναικώδες και απερίσκεπτο. Στον άνδρα λες, «Δώσε μου τέκνα», παραβλέποντας τον Δεσπότη της φύσεως; Για τον λόγο αυτό και εκείνος, αποκρινόμενος με μεγαλύτερη αυστηρότητα, κατέστειλε το παράλογο αίτημά της και της δίδαξε από ποιον πρέπει να ζητά.

Δούλεψε σε αυτόν με αντάλλαγμα την κόρη του· εκείνος όμως του έδωσε τη μεγαλύτερη. Επειδή δε ο Ιακώβ δυσαρεστήθηκε για την απάτη, του προτείνει να δουλέψει άλλα επτά έτη, εάν επιθυμούσε να λάβει και τη νεότερη. Εκείνος υπέμεινε και αυτό, και λαμβάνει και τη νεότερη. Η μεν μεγαλύτερη, η Λεία, ήταν ασθενική στα μάτια· η δε νεότερη, η Ραχήλ, ήταν ωραία. Αυτές αποτελούν προτυπώσεις, η μεν μεγαλύτερη της συναγωγής των Ιουδαίων, η δε νεότερη της Εκκλησίας του Χριστού. Η Λεία συνέλαβε και γέννησε τον Ρουβείμ, τον Συμεών, τον Λευί και τον Ιούδα. Η δε Ραχήλ, επειδή δεν τεκνοποιούσε, δίνει στον Ιακώβ ως δεύτερη γυναίκα τη δούλη της Βάλα, και εκείνη γέννησε τον Δαν και τον Νεφθαλείμ.