Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 37:14

«Και του είπε: Ιδού εγώ. Ο δε Ισραήλ του είπε: Πήγαινε να δεις αν υγιαίνουν οι αδελφοί σου και τα πρόβατα, και ανάγγειλέ μου». Εκείνος λοιπόν με μεγάλη προθυμία υπόσχεται να πάει, και πράγματι ξεκινά και αναχωρεί από την κοιλάδα της Χεβρών. Καθώς περιφερόταν στην έρημο, κάποιος που τον συνάντησε τον ρώτησε για ποιο λόγο είχε έρθει, πού πήγαινε και ποιους αναζητούσε. «Εκείνος απάντησε αμέσως: Τους αδελφούς μου ζητώ, ανάγγειλέ μου πού βόσκουν. Και ο άνθρωπος του είπε, αναφέρει: Έχουν αναχωρήσει από εδώ. Διότι τους άκουσα να λένε: Ας πορευτούμε στη Δοθαΐμ». Όταν έφτασε εκεί, έπεσε απροσδόκητα θύμα επιβουλής. Διότι, σαν να βρήκε την κατάλληλη ευκαιρία, ο φθόνος έκανε πράξη αυτό που σχεδίαζε από παλιά. Ήθελαν λοιπόν να τον εξοντώσουν ολοκληρωτικά οι γιοι των θεραπαινίδων Βάλλας και Ζελφάς· διότι έλεγαν: «Ιδού, έρχεται εκείνος ο ονειροπόλος. Τώρα λοιπόν ελάτε να τον σκοτώσουμε, να τον ρίξουμε σε έναν από τους λάκκους, και θα πούμε: Τον κατασπάραξε ένα κακό θηρίο· και θα δούμε τι θα γίνουν τα όνειρά του. Ακούγοντάς τα όμως αυτά ο Ρουβήν, τον γλίτωσε από τα χέρια τους, λέγοντας: Δεν θα τον χτυπήσουμε για να του πάρουμε τη ζωή».

Απεστάλη δε από τον Θεό και Πατέρα και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, για να επισκεφθεί αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ, για να δει αν διατελούν σε καλή υγεία, προφανώς την πνευματική, και αν έχουν παραμείνει σε καλή κατάσταση τα θρέμματά τους, μη έχοντας στερηθεί την επιείκεια των ποιμένων. Αλλά βρέθηκαν όχι στη Συχέμ, αλλά στη Δοθαΐμ. Η λέξη Συχέμ ερμηνεύεται ως ώμος. Και αυτό το μέλος του σώματος θα μπορούσε να αποτελεί σημείο φιλεργίας. Διότι η θεόπνευστη Γραφή έχει συνηθίσει κατά κάποιον τρόπο να χρησιμοποιεί τον ώμο πότε ως σύμβολο ισχύος και πότε ως τύπο έργου. Όπως εκείνο που λέμε, «Δώσε την καρδιά σου στους ώμους», δηλαδή στη φιλεργία. Η Δοθαΐμ, πάλι, ερμηνεύεται ως επαρκής έκλειψη. Βρέθηκαν λοιπόν οι Ισραηλίτες όχι να επιδίδονται σε φιλεργίες προς την αρετή, ούτε βέβαια σε ευδόκιμες πράξεις σύμφωνα με τον νόμο, αλλά σε μεγάλη έκλειψη, δηλαδή στερούμενοι δικαιοσύνης και κάθε επιείκειας.

Πώς όμως ονομάζεται Μαρτύριο κατά την αναχώρησή του από τη γη της Αιγύπτου; Επειδή ο Ιωσήφ αποτελούσε εικόνα του Χριστού, λόγω του φθόνου των αδελφών του, λόγω της πώλησής του, λόγω της υποδούλωσής του ενώ ήταν ελεύθερος, λόγω της προσκύνησης των αστέρων και άλλων παρόμοιων γεγονότων, όσα είναι δυνατόν να σταχυολογήσει κανείς από την ιστορία του. Θέλοντας, λοιπόν, να δηλώσει έμπρακτα ότι ο Ιωσήφ υπήρξε μαρτυρία και μνημείο του, και ότι όπως εκείνον, έτσι και αυτόν τον ακολουθούσαν διαδοχικές επιβουλές. Μετά τον θάνατο του Ηρώδη, ο οποίος επιχείρησε να τον εξοντώσει, επιστρέφοντας από την Αίγυπτο κρύβεται στη Γαλιλαία από φόβο για τον Αρχέλαο, διότι και αυτός, μετά τον Ηρώδη, επρόκειτο να τον επιβουλευτεί.

Και εκείνος του είπε: «Ιδού εγώ». Είδες τη φιλοστοργία του πατέρα προς τα παιδιά; Είδες την υπακοή του παιδιού; Και του είπε: «Πήγαινε να δεις εάν είναι καλά στην υγεία τους οι αδελφοί σου και τα πρόβατα, και ανάγγειλέ το σε εμένα». Όλα αυτά δε συνέβαιναν, για να αποδειχθεί η καλή διάθεση του Ιωσήφ προς τους αδελφούς του, και να γίνει ολοφάνερη η φονική πρόθεση εκείνων. Αποτελούσαν όμως και τύπο όσων επρόκειτο να συμβούν, και μέσα στη σκιά προδιαγράφονταν τα γεγονότα της αλήθειας. Και όπως ακριβώς ο Ιωσήφ πήγαινε προς τους αδελφούς του για να τους επισκεφθεί, και εκείνοι, χωρίς να σεβαστούν ούτε την αδελφική ιδιότητα ούτε την αιτία της παρουσίας του, πρώτα μεν σχεδίαζαν να τον θανατώσουν, έπειτα δε τον πούλησαν στους βαρβάρους· έτσι και ο δικός μας Δεσπότης, εκδηλώνοντας τη δική Του φιλανθρωπία, ήλθε για να επισκεφθεί το γένος των ανθρώπων, και αφού ανέλαβε την ίδια με εμάς σάρκα και καταδέχθηκε να γίνει αδελφός μας, έτσι παρουσιάστηκε ανάμεσά μας.

Πρόσεξε μαζί μου και τον μακάριο Ιωσήφ, τον αγωνιστή της σωφροσύνης, πώς και αυτός με την υπομονή του έδειξε αληθινή φιλοσοφία· διότι πρώτα μεν δεχόταν τις επιβουλές των αδελφών του εξαιτίας των ονείρων. Και πρόσεξε τον φθόνο των αδελφών. Αν μεν τα όνειρα είναι αληθινά, με ποιον τρόπο δεν θα εκπληρωθούν οπωσδήποτε αυτά που έχουν προβλεφθεί; Αν πάλι οι οπτασίες των ονείρων είναι ψευδείς, γιατί φθονείτε αυτόν που πλανάται; Και πρόσεξε το θαυμαστό, αγαπητέ: Είδε τον εαυτό του να προσκυνείται από τον ήλιο και τη σελήνη και από έντεκα αστέρια. Το άκουσαν αυτό οι αδελφοί του, ή μάλλον οι μαθητές του διαβόλου, οι οποίοι διδάχθηκαν από τον πατέρα τους τον διάβολο τον φθόνο και τον φόνο, τις αδελφές αυτές ανομίες, τις οποίες και ο Παύλος συνέδεσε, λέγοντας: «Γεμάτους από φθόνο, φόνο». Άκουσαν για τη βασιλεία που επρόκειτο να αναλάβει και παροτρύνονταν μέσα τους να τον θανατώσουν. Ο δε μακάριος Ιωσήφ υπέμεινε τη δοκιμασία, και όταν οι αδελφοί του αναχώρησαν για να βοσκήσουν τα πρόβατα στη Συχέμ, του είπε ο πατέρας του: «Δεν βόσκουν άραγε οι αδελφοί σου στη Συχέμ; Έλα να σε στείλω, και πήγαινε να δεις αν είναι καλά στην υγεία τους οι αδελφοί σου και τα πρόβατα, και φέρε μου είδηση». Καθώς λοιπόν εκείνος πορευόταν, τον είδαν από μακριά να έρχεται και είπαν μεταξύ τους: «Να, έρχεται εκείνος ο ονειρευτής· ελάτε να τον σκοτώσουμε, και ας δούμε τι θα απογίνουν τα όνειρά του». Είδες συνωμοσία ανθρώπων που ήθελαν να διαπράξουν αδελφοκτονία;