Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 37:17

«Και του είπε: Ιδού εγώ. Ο δε Ισραήλ του είπε: Πήγαινε να δεις αν υγιαίνουν οι αδελφοί σου και τα πρόβατα, και ανάγγειλέ μου». Εκείνος λοιπόν με μεγάλη προθυμία υπόσχεται να πάει, και πράγματι ξεκινά και αναχωρεί από την κοιλάδα της Χεβρών. Καθώς περιφερόταν στην έρημο, κάποιος που τον συνάντησε τον ρώτησε για ποιο λόγο είχε έρθει, πού πήγαινε και ποιους αναζητούσε. «Εκείνος απάντησε αμέσως: Τους αδελφούς μου ζητώ, ανάγγειλέ μου πού βόσκουν. Και ο άνθρωπος του είπε, αναφέρει: Έχουν αναχωρήσει από εδώ. Διότι τους άκουσα να λένε: Ας πορευτούμε στη Δοθαΐμ». Όταν έφτασε εκεί, έπεσε απροσδόκητα θύμα επιβουλής. Διότι, σαν να βρήκε την κατάλληλη ευκαιρία, ο φθόνος έκανε πράξη αυτό που σχεδίαζε από παλιά. Ήθελαν λοιπόν να τον εξοντώσουν ολοκληρωτικά οι γιοι των θεραπαινίδων Βάλλας και Ζελφάς· διότι έλεγαν: «Ιδού, έρχεται εκείνος ο ονειροπόλος. Τώρα λοιπόν ελάτε να τον σκοτώσουμε, να τον ρίξουμε σε έναν από τους λάκκους, και θα πούμε: Τον κατασπάραξε ένα κακό θηρίο· και θα δούμε τι θα γίνουν τα όνειρά του. Ακούγοντάς τα όμως αυτά ο Ρουβήν, τον γλίτωσε από τα χέρια τους, λέγοντας: Δεν θα τον χτυπήσουμε για να του πάρουμε τη ζωή».

Απεστάλη δε από τον Θεό και Πατέρα και ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, για να επισκεφθεί αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ, για να δει αν διατελούν σε καλή υγεία, προφανώς την πνευματική, και αν έχουν παραμείνει σε καλή κατάσταση τα θρέμματά τους, μη έχοντας στερηθεί την επιείκεια των ποιμένων. Αλλά βρέθηκαν όχι στη Συχέμ, αλλά στη Δοθαΐμ. Η λέξη Συχέμ ερμηνεύεται ως ώμος. Και αυτό το μέλος του σώματος θα μπορούσε να αποτελεί σημείο φιλεργίας. Διότι η θεόπνευστη Γραφή έχει συνηθίσει κατά κάποιον τρόπο να χρησιμοποιεί τον ώμο πότε ως σύμβολο ισχύος και πότε ως τύπο έργου. Όπως εκείνο που λέμε, «Δώσε την καρδιά σου στους ώμους», δηλαδή στη φιλεργία. Η Δοθαΐμ, πάλι, ερμηνεύεται ως επαρκής έκλειψη. Βρέθηκαν λοιπόν οι Ισραηλίτες όχι να επιδίδονται σε φιλεργίες προς την αρετή, ούτε βέβαια σε ευδόκιμες πράξεις σύμφωνα με τον νόμο, αλλά σε μεγάλη έκλειψη, δηλαδή στερούμενοι δικαιοσύνης και κάθε επιείκειας.

Δωθαείμ (Γεν. 37, 17). Εκεί όπου βρήκε ο Ιωσήφ τους αδελφούς του να βόσκουν. Διασώζεται στα όρια της Σεβαστής και απέχει από αυτήν δώδεκα μίλια προς τα βόρεια.

Πώς όμως ονομάζεται Μαρτύριο κατά την αναχώρησή του από τη γη της Αιγύπτου; Επειδή ο Ιωσήφ αποτελούσε εικόνα του Χριστού, λόγω του φθόνου των αδελφών του, λόγω της πώλησής του, λόγω της υποδούλωσής του ενώ ήταν ελεύθερος, λόγω της προσκύνησης των αστέρων και άλλων παρόμοιων γεγονότων, όσα είναι δυνατόν να σταχυολογήσει κανείς από την ιστορία του. Θέλοντας, λοιπόν, να δηλώσει έμπρακτα ότι ο Ιωσήφ υπήρξε μαρτυρία και μνημείο του, και ότι όπως εκείνον, έτσι και αυτόν τον ακολουθούσαν διαδοχικές επιβουλές. Μετά τον θάνατο του Ηρώδη, ο οποίος επιχείρησε να τον εξοντώσει, επιστρέφοντας από την Αίγυπτο κρύβεται στη Γαλιλαία από φόβο για τον Αρχέλαο, διότι και αυτός, μετά τον Ηρώδη, επρόκειτο να τον επιβουλευτεί.

Παρατήρησε πώς αυτός με προθυμία αναζητά τους αδελφούς του, και ερευνά, και ρωτά με ενδιαφέρον, και κάνει τα πάντα για να τους δει. Και του είπε, αναφέρει η Γραφή: «Τους άκουσα να λένε: Ας πάμε στη Δωθαείμ». Και πορεύτηκε ο Ιωσήφ και τους βρήκε. Εκείνοι όμως τον είδαν από μακριά, πριν τους πλησιάσει, και κατέστρωσαν πονηρό σχέδιο για να τον σκοτώσουν. Αναλογίσου εδώ την πολυμήχανη σοφία του Θεού, πώς, ενώ αυτοί είχαν την ορμή για να τον δολοφονήσουν, Εκείνος που τα δημιουργεί και τα μεταβάλλει όλα, επιτρέπει να παρεμβληθούν όλα τα ενδιάμεσα εμπόδια, ώστε, αφού αναδείξει τον δικό Του αθλητή λαμπρότερο, ύστερα να επιφέρει την εκπλήρωση των ονείρων. «Τον είδαν», λέει, «από μακριά, και σκέφτηκαν με πονηριά να τον σκοτώσουν». Και είπε ο καθένας προς τον αδελφό του: «Ιδού, έρχεται εκείνος ο ονειροπόλος. Τώρα λοιπόν, ελάτε να τον σκοτώσουμε, και ας τον ρίξουμε σε έναν από τους λάκκους, και θα πούμε: "Άγριο θηρίο τον κατέφαγε", και θα δούμε τι θα απογίνουν τα όνειρά του».