Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 37:2

Ας δούμε λοιπόν και στα όσα αφορούν τον θεσπέσιο Ιωσήφ, αν πάλι δεν είναι αληθινό αυτό που είπα. Τα σχετικά με αυτόν έχουν ως εξής: «Αυτή είναι η ιστορία της γενιάς του Ιακώβ: Ο Ιωσήφ, σε ηλικία δεκαεπτά ετών, έβοσκε τα πρόβατα μαζί με τους αδελφούς του, όντας νέος, μαζί με τους γιους της Βάλλας και με τους γιους της Ζελφάς, των γυναικών του πατέρα του. Και ο Ιωσήφ μετέφερε κακή φήμη γι' αυτούς στον Ισραήλ, τον πατέρα του.

Παροξύνονταν σε οργή οι γιοι της Ζελφάς και της Βάλλας, παρασύρονταν δε μαζί τους σε υπερβολική λύπη, και από εκεί και πέρα άρχισαν να τρέφουν φθόνο για το νεαρό αγόρι, οι γιοι της ελεύθερης, εννοώ δηλαδή της Λείας. Διότι ο νεανίας δεν τους αδικούσε σε τίποτα. Αλλά η αγάπη του πατέρα και η καλή φύση του παιδιού άναβε μέσα τους τη φωτιά της άδικης ζήλιας. Και προς το παρόν τον κατατόξευαν με τα λόγια, βρίζοντας και διασύροντάς τον με τρόπους που ήταν φυσικό να ονειδίζεται πλέον ο έφηβος από τους εχθρούς. Αυτό, νομίζω, σημαίνει το: «Έφεραν δε εναντίον του Ιωσήφ κακή φήμη στον Ισραήλ τον πατέρα τους». Επομένως, σαν ακροβολισμοί και απαρχές των ανόσιων σχεδίων τους έγιναν οι κατηγορίες και τα σκώμματα από μια αχαλίνωτη γλώσσα που είχε πλέον τεθεί στην υπηρεσία του φθόνου. Και αναζωπυρωνόταν η πιο έντονη έχθρα τους από την εξής αιτία: διότι ο Θεός προανήγγειλε στον νέο ότι με τον καιρό θα γίνει λαμπρός και περίβλεπτος, και ανώτερος από τους αδελφούς του, και εστεμμένος με την ύψιστη δόξα.

Διότι αυτός μεν είναι η κεφαλή, εμείς δε είμαστε το σώμα και κατά μέρος τα μέλη. Και αυτός μεν είναι η άμπελος, εμείς δε είμαστε ενσωματωμένοι σαν τα κλήματα, συνδεόμενοι με την κατά πνεύμα ένωση μέσω του αγιασμού. Αλλά «ήταν», λέει, «ο Ιωσήφ δεκαεπτά ετών». Και το ότι ήταν εντελώς νέος, νομίζω πως μας το αποδεικνύει η Γραφή και μέσα από αυτά.

Όταν λοιπόν λέγεται για τον Ιωσήφ ότι ήταν δεκαεπτά ετών, θα παραδεχθούμε ότι ο Εμμανουήλ συντέθηκε σε έναν Χριστό και Υιό από δύο τέλεια συστατικά, τη θεότητα και την ανθρωπότητα. Διότι δεν πρόκειται βέβαια να αποδεχθούμε την άποψη κάποιων, οι οποίοι νομίζουν ότι εκείνος ο θείος ναός, τον οποίο προσέλαβε από την αγία Παρθένο ο Θεός Λόγος, στερούνταν λογικής ψυχής. Αντιθέτως, όπως ακριβώς ήταν τέλειος κατά τη θεότητα, έτσι (ήταν τέλειος) και κατά την ανθρωπότητα, συγκροτούμενος όμως σε ένα πρόσωπο με τρόπο άρρητο και υπέρλογο. Επομένως, το τέλειο της θεότητας μάς το σημαίνει και κατά κάποιον τρόπο μάς το υπαινίσσεται ο αριθμός δέκα. Το τέλειο δε της ανθρωπότητας θα μπορούσε πάλι να το υποδηλώσει ο αριθμός επτά, ο οποίος υπολείπεται μεν κατά τρία από το δέκα, προστίθεται όμως σε αυτόν και τρόπον τινά επισυνάπτεται.

Επομένως, αναγκαίως τέθηκε πρώτα ο αριθμός δέκα, και προστέθηκε έπειτα ο επτά. «Διότι ο Ιωσήφ», λέει, «ήταν δεκαεπτά ετών». Παρατήρησέ μου, λοιπόν, σε αυτό το σημείο και το πρόσκαιρο και το άναρχο του Εμμανουήλ, εννοώ όσον αφορά τον χρόνο. Διότι έγινε μεν απαρίθμηση ετών, ως εικόνα, για τον Ιωσήφ, αλλά προστέθηκε το «ήταν». Διότι υποβλήθηκε σε γέννηση, όπως την εννοούμε εμείς, και σε αριθμό ετών λόγω της ανθρώπινης φύσης, αν και ο Λόγος ήταν Θεός. Αλλά θα τον ακολουθεί οπωσδήποτε το «ήταν». Διότι νοείται και είναι αληθώς συναΐδιος με τον Θεό και Πατέρα, και, όπως λέει ο θεσπέσιος Ιωάννης, «Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος». Επομένως θα πω ξανά: Ο θεσπέσιος Ιωσήφ ήταν δεκαεπτά ετών, και ποίμαινε τα κοπάδια του πατέρα του μαζί με τους αδελφούς του, αυτούς από τη Ζελφά, εννοώ, και τη Βαλλά, δηλαδή από τις υπηρέτριες. Διότι ο Λόγος του Θεού, αφού έγινε άνθρωπος, περιφερόταν σε όλη τη χώρα των Ιουδαίων, συγκεντρώνοντας κατά κάποιον τρόπο στην αγάπη προς τον Θεό και Πατέρα τα απολωλότα πρόβατα του οίκου Ισραήλ. Διότι, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, «Ο Θεός ήταν εν Χριστώ, καταλλάσσοντας τον κόσμο με τον εαυτό του». Ο Εμμανουήλ, λοιπόν, ποίμαινε αυτούς που είχαν γεννηθεί στη δουλεία, και αυτούς που κατάγονταν κατά κάποιον τρόπο από δύο δούλες, οι οποίοι έλαβαν νόθα και όχι ελεύθερη καταγωγή.

Διότι εξακολουθούν ακόμη να καθοδηγούν όσους προέρχονται από τον Ισραήλ οι κατά τον νόμον προεστώτες, μολονότι ο Χριστός δίδασκε ήδη και μυσταγωγούσε όσους προσέρχονταν σε αυτόν, και τους οδηγούσε στον δρόμο της αλήθειας. Και ο δρόμος αυτός ήταν ο ίδιος. Γι' αυτό και έλεγε: «Εγώ είμαι η οδός». Αλλά οι μεν Γραμματείς και Φαρισαίοι και όσοι είχαν τη δόξα της νομοθεσίας, τους έβοσκαν σε τριβόλους, σε αγκάθια, σε πλάνη, σε διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων. Εκείνος όμως τους οδηγούσε σε καλή βοσκή, και σε χορτάρι ολάνθιστο, δηλαδή στην εξαίρετη και αξιοθαύμαστη γνώση των ευαγγελικών διδαχών. Και οι μεν ήταν ποιμένες ράθυμοι και οκνηροί, και επιπλέον νικημένοι από τα κέρδη, και πάσχοντες από έσχατη φιλοχρηματία. «τρώγοντας το γάλα, ντυνόμενοι με τα μαλλιά, και σφάζοντας το παχύ», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη. μισθωτοί και υπερόπτες, θεωρώντας εντελώς ανάξιο λόγου το ότι πρέπει να κοπιάζουν για τα πρόβατα. Αλλά όπως ακριβώς οι γιοι της Ζελφάς και της Βάλλας μετέφεραν πονηρή κατηγορία εναντίον του Ιωσήφ, έτσι και το πλέον δύστροπο πλήθος των ανόσιων Φαρισαίων διέβαλε τον Εμμανουήλ, και αποτολμούσε να συκοφαντεί τη δόξα του. αποκαλώντας τον ασεβώς Σαμαρείτη, και οινοπότη, και επιπλέον δαιμονισμένο, και ότι βοηθείτο από τις ενέργειες του Βεελζεβούλ για να μπορεί, όπως έλεγαν, να εκδιώκει τα πονηρά πνεύματα από τους ασθενείς.

Και συνέβη, όταν είδε ότι αφήνοντας τα ενδύματά του στα χέρια της έφυγε και βγήκε έξω, κάλεσε αυτούς που βρίσκονταν στο σπίτι και τους είπε: «Δείτε, μας έφερε έναν Εβραίο δούλο, για να μας εμπαίζει. Ήρθε προς εμένα, λέγοντας: Κοιμήσου μαζί μου, και εγώ φώναξα με μεγάλη φωνή. Και όταν άκουσε ότι ύψωσα τη φωνή μου και φώναξα, άφησε τα ενδύματά του δίπλα μου, έφυγε και βγήκε έξω». Βλέπεις πώς η μεν γυναίκα τον εξανάγκαζε να έρθει στο κρεβάτι χωρίς τη θέλησή του, ενώ ο νους του παρέμενε προσηλωμένος στην εγκράτεια, χωρίς να νικιέται καθόλου από τίποτε; Ήταν ακόμη νέος, μόλις δεκαεπτά περίπου ετών, στις πρώτες εκφύσεις του γενείου, στην ακμή των ηδονών, και μάλιστα στις πιο φλογερές κινήσεις, και, ας το πούμε έτσι, στις σκληρές και ατίθασες επιθυμίες. Διότι η ηλικία των εφήβων συνηθίζει πάντοτε να βρίσκεται σε ακατάβλητες ορμές επιθυμίας, και δεν ανέχεται πολύ τα χαλινάρια της εγκράτειας. Αλλά ο θεσπέσιος Ιωσήφ ήταν ακλόνητος, μη έχοντας τη χαλαρότητα της νεότητας ακαθοδήγητη, μη φοβούμενος ότι ήταν ξένος και δούλος. Διότι είχε υποστεί εξαναγκασμό και στα δύο, όταν πουλήθηκε από τους αδελφούς του στους Ισμαηλίτες. Επειδή όμως στάθηκε ανώτερος και από την πιο μιαρή ηδονή, και από τις κινήσεις που οδηγούν στην ασέλγεια, η γυναίκα τον συκοφαντεί και διατυπώνει αντίστροφη την κατηγορία εναντίον του νέου. Επειδή δεν υποχώρησε στα αιτήματά της, τον αποκάλεσε υβριστή.

Περί υπακοής. Παραίνεση 9η. Και ως προς τον χρόνο μην ολιγωρείς· διότι σε μερικούς ο Εχθρός υποβάλλει την επιθυμία για το μοναχικό σχήμα παράκαιρα, ώστε ο αδελφός, μη μπορώντας να υποφέρει το ολισθηρό της ηδονής, να εγκαταλείψει το στάδιο. Εσύ όμως, αγαπητέ, εφόσον προσπαθείς να αρέσεις στον Θεό, δείξε μακροθυμία· όπως λέει ο Απόστολος, «αν και μπορείς να γίνεις ελεύθερος, μάλλον αξιοποίησέ την». Στρέψε το βλέμμα σου στις αρχαίες γενεές και δες ότι όλοι οι άγιοι μέσω της μακροθυμίας και της υπομονής πέτυχαν τις επαγγελίες. Ας παρακινούμε, λοιπόν, τους εαυτούς μας καθημερινά, ώστε να βρεθούμε συγκληρονόμοι τους στη βασιλεία των ουρανών. Πρώτον, ο πατριάρχης Ιακώβ, δεν δούλεψε δεκατέσσερα χρόνια για τη Ραχήλ, στον Λάβαν τον Σύρο στη Μεσοποταμία, μέσα στον καύσωνα της ημέρας και τον παγετό της νύχτας; Παρομοίως και ο Ιωσήφ, ο αγαπημένος, δεν δούλεψε αρκετά χρόνια σε ξένη γη; Διότι είναι γραμμένο: «Και ο Ιωσήφ ήταν δεκαεπτά ετών όταν ποίμαινε τα πρόβατα μαζί με τους αδελφούς του». Και πάλι λέει: «Και ο Ιωσήφ ήταν τριάντα ετών όταν στάθηκε ενώπιον του Φαραώ». Παρομοίως και ο Μωυσής, ο θεράπων του Κυρίου, παροίκησε σαράντα χρόνια στη γη της Μαδιάμ. Και οι υιοί του Ισραήλ εισήλθαν στη γη της επαγγελίας μετά από σαράντα χρόνια. Παρομοίως και ο Δανιήλ, ο ενάρετος άνδρας, μαζί με τους τρεις παίδες, οι οποίοι μετέτρεψαν το καμίνι σε δροσιά μέσω της πίστης τους, υπέμειναν δουλεία, θλίψεις και ονειδισμούς σε ξένη γη, γι' αυτό και σώθηκαν.

ΟΜΙΛΙΑ ΞΑ΄. Αυτή είναι η γενεαλογία του Ιακώβ: Ο Ιωσήφ, σε ηλικία δεκαεπτά ετών, έβοσκε τα πρόβατα μαζί με τους αδελφούς του. Α΄. Επιθυμώ και πάλι να σας οδηγήσω στη συνηθισμένη τράπεζα και, ακολουθώντας τη σειρά όσων έχουμε προαναφέρει, να σας παραθέσω αυτήν την πνευματική εστίαση από τα κείμενα που αναγνώστηκαν πρόσφατα.

Διότι είναι αρκετά όσα αναγνώστηκαν σήμερα για να μας διδάξουν όλους πόση είναι η καταστροφή της βασκανίας, και πώς αυτό το ολέθριο πάθος του φθόνου, αφού επεκτάθηκε ακόμη και στην ίδια τη συγγένεια, επέδειξε την ισχύ του. Αλλά, προκειμένου να φανεί ότι ο λόγος προχωρά με λογική αλληλουχία, είναι αναγκαίο να ασχοληθούμε με την ίδια την αρχή του αναγνώσματος. «Αυτές δε», λέει, «είναι οι γενεαλογίες του Ιακώβ».

Πρόσεξε αυτόν τον θαυμαστό προφήτη, πώς, ενώ υποσχέθηκε να μας διηγηθεί τη γενεαλογία του Ιακώβ, στράφηκε αμέσως στην ιστορία του παιδιού. Και αφού είπε, «Αυτές είναι οι γενεαλογίες του Ιακώβ», και άφησε το να μας διηγηθεί με τη σειρά εκείνους που γεννήθηκαν από αυτόν, καθώς και εκείνους που γεννήθηκαν στη συνέχεια από αυτούς (όπως ακριβώς έκανε και στην περίπτωση του Ησαύ), έσπευσε αμέσως στον Ιωσήφ, τον νέο, τον τελευταίο, ας πούμε, από όλα τα αδέλφια του, και αναφέρει: «Ο Ιωσήφ ήταν δεκαεπτά ετών, όταν ποίμαινε τα πρόβατα μαζί με τα αδέλφια του». Για ποιο λόγο μας επισημαίνει και τον αριθμό των ετών; Για να μάθεις ότι η νεότητα δεν αποτελεί κανένα εμπόδιο για την αρετή, και για να κατανοήσεις περίτρανα και την υπακοή του νέου προς τον πατέρα του, και την ομόνοια προς τα αδέλφια του, αλλά και τη δική τους αγριότητα· και πώς δεν θέλησαν να διαφυλάξουν την αγάπη τους ούτε απέναντι σε εκείνον που διέκειτο με τέτοιον τρόπο προς αυτούς και ο οποίος μπορούσε, εξαιτίας της ίδιας της ηλικίας του, να ελκύσει τη συμπάθειά τους, αλλά, βλέποντας από τα πρώτα κιόλας δείγματα και την κλίση του παιδιού προς την αρετή και την εύνοια του πατέρα προς αυτό, διεγείρονταν σε φθόνο εναντίον του.

Διότι μετέφεραν μια κακή κατηγορία για τον Ιωσήφ στον Ισραήλ, τον πατέρα τους. Δες υπερβολή κακίας: και την αγάπη του πατέρα επιχειρούσαν να κλονίσουν, και ανύπαρκτα πράγματα επινοούν εναντίον του αδελφού τους, πετυχαίνοντας μόνο ένα πράγμα, το να κάνουν ολοφάνερο τον δικό τους φθόνο. Και για να μάθεις ότι μόνο αυτό κέρδιζαν, το να κάνουν δηλαδή φανερή την κρυφή τους διάθεση, δες τον πατέρα, πώς και μετά τη δική τους συκοφαντία παρέμενε προσηλωμένος στο παιδί και το προτιμούσε από όλα. «Ο Ιακώβ», λέγει, «αγαπούσε τον Ιωσήφ περισσότερο από όλους τους γιους του, επειδή του ήταν γιος των γηρατειών του. Και του έφτιαξε έναν ποικιλόχρωμο χιτώνα». Τι σημαίνει άραγε το: «Αγαπούσε τον Ιωσήφ περισσότερο από όλους τους γιους του, επειδή του ήταν γιος των γηρατειών του»; Επειδή γεννήθηκε προς το τέλος της ζωής του, λέγει, και στα ίδια του τα γηρατειά, γι' αυτό τον αγαπούσε περισσότερο από όλους. Διότι είναι αλήθεια ότι τα παιδιά που γεννιούνται στα γηρατειά φαίνονται κάπως πιο επιθυμητά και μπορούν να ελκύσουν περισσότερο την πατρική εύνοια. Αλλά, για να μάθουμε ότι δεν ήταν μόνο αυτό που έλκυε τον πατέρα και τον έκανε να τον προτιμά από τους αδελφούς του, η θεία Γραφή μάς διδάσκει ότι και μετά από αυτόν γεννήθηκε άλλος· και αν τα της αγάπης ακολουθούσαν τη φυσική σειρά, εκείνος θα αγαπιόταν περισσότερο, επειδή θα ήταν αληθινά ο γιος των γηρατειών του, εφόσον γεννήθηκε τότε που ο δίκαιος είχε πλέον φτάσει στο βαθύτατο γήρας. Τι πρέπει λοιπόν να πούμε;

Και παρέχοντάς του πλουσιοπάροχα την τιμή, του δίνει ως σύζυγο και την κόρη του Πετεφρή. Έπειτα, επειδή αυτός ήταν ομώνυμος με τον προηγούμενο κύριό του, αναφέρει: «Του ιερέως της Ηλιουπόλεως». Και για να μάθουμε πλέον σε ποια ηλικία βρισκόταν αυτός ο θαυμάσιος άνθρωπος όταν αξιώθηκε τέτοια αμοιβή και επέδειξε τόσους άθλους, λέει: «Ο Ιωσήφ ήταν τριάντα ετών, όταν στάθηκε ενώπιον του Φαραώ». Ας μη νομίσουμε ότι ο αριθμός των ετών αναφέρεται τυχαία, αλλά για να μάθουμε ότι κανένας που αμελεί την αρετή δεν έχει καμία δικαιολογία, ούτε επιτρέπεται σε κανέναν να προβάλει ως πρόφαση τη νεότητά του, εκεί όπου πρέπει να επιδείξει αρετή. Διότι, ιδού, αυτός δεν ήταν μόνο νέος, αλλά και ωραίος στη μορφή και όμορφος στην όψη. Επειδή είναι δυνατόν κάποιος, αν και νέος, να μην έχει τη σωματική ομορφιά. Αυτός όμως, μαζί με τη νεότητα, ήταν και ωραίος στη μορφή και όμορφος στην όψη, και ενώ βρισκόταν σχεδόν στο ίδιο το άνθος της ηλικίας του, έγινε δούλος και αιχμάλωτος. Διότι ήταν δεκαεπτά ετών, λέει, όταν οδηγήθηκε στην Αίγυπτο. Έπειτα, ενώ βρισκόταν στο ίδιο το καμίνι της νεότητας, του επιτίθεται η ακόλαστη Αιγύπτια, η οποία είχε γίνει κυρία του, και ούτε έτσι κατόρθωσε να υπερισχύσει της ανδρείας του δικαίου· έπειτα ακολούθησε το δεσμωτήριο και η ταλαιπωρία εκεί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα· και παρέμενε σαν αδάμας, όχι μόνο χωρίς να γίνεται ασθενέστερος, αλλά προσλαμβάνοντας και μεγαλύτερη δύναμη.

Τον Γαδ, ληστρική συμμορία θα τον επιδράμει· αυτός όμως θα την καταδιώξει κατά πόδας. Του Ασήρ το ψωμί θα είναι πλούσιο, και αυτός θα δώσει τροφή σε άρχοντες. Ο Νεφθαλείμ είναι δέντρο με απλωμένα κλαδιά, που προσδίδει ομορφιά στους καρπούς του. Και επειδή με συντομία προσπέρασε αυτούς, έρχεται λοιπόν στον Ιωσήφ και λέει: Ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, αξιοζήλευτος· ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, ο νεότερος γιος μου. Έγινες, λέει, αντικείμενο φθόνου από την ίδια κιόλας την αρχή. Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν. Υπαινίσσεται τη συμφωνία των αδελφών εναντίον του. Και αυτό που έλεγε πιο πάνω η Γραφή, ότι δηλαδή μετέφεραν πονηρή κατηγορία για τον Ιωσήφ στον πατέρα του, αυτό ακριβώς αναφέρει και εδώ: Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν, και τον εχθρεύονταν οι κάτοχοι των τόξων· υπαινισσόμενος τη φονική τους διάθεση. Και συντρίφθηκαν με δύναμη τα τόξα τους. Παρατήρησε πώς, αφού ανέφερε όσα τόλμησαν εκείνοι εναντίον του Ιωσήφ, αναφέρει και όσα συνέβησαν σε αυτούς. Διότι συντρίφθηκαν, λέει, τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους.

Διότι, αν για αυτόν τον λόγο αγαπιόταν εκείνος, πολύ περισσότερο έπρεπε να αγαπηθεί ο νεότερός του· καθώς εκείνος γεννήθηκε μετά τον Ιωσήφ και μάλλον αυτός ήταν ο υιός των γηρατειών του. Αλλά, όπως ακριβώς είπα, αυτό ήταν επινόημα του πατέρα. Όμως η φλόγα αναζωπυρωνόταν σφοδρότερα και, επειδή προς το παρόν δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα, του προσήψαν μια πονηρή κατηγορία και του φόρτωσαν μια αισχρή αιτίαση. Έτσι, οι αδελφοί πρόλαβαν τη βάρβαρη γυναίκα και αποδείχθηκαν πολύ χειρότεροί της· διότι εκείνη μεν φέρθηκε με πονηριά σε ξένο, αυτοί δε σε αδελφό. Και δεν σταμάτησαν την κακία τους ούτε σε αυτό το σημείο, αλλά διαρκώς συναγωνίζονταν τις προηγούμενες πράξεις τους. Αφού λοιπόν τον έπιασαν μόνο του στην έρημο, και τον έσφαξαν και τον πούλησαν, και τον έκαναν δούλο αντί για ελεύθερο, και μάλιστα στην έσχατη μορφή δουλείας. Διότι δεν παρέδωσαν τον αδελφό τους σε κάποιους ομοεθνείς τους, αλλά σε βαρβάρους αλλόγλωσσους, οι οποίοι επιπλέον αναχωρούσαν για βάρβαρη χώρα. Ο δε Θεός, προκειμένου να τον καταστήσει λαμπρότερο, ανεχόταν τα όσα συνέβαιναν και μακροθυμούσε, καθώς ο ένας κίνδυνος διαδεχόταν τον άλλον· διότι μετά τον φθόνο και την αισχρή διαβολή, τον παρέδωσαν για να σφαγιαστεί και σε δουλεία χειρότερη και από τη σφαγή.

ΙΒ΄. Αλλά αυτός ο λαμπρός και ένδοξος γιος, ο Ιωσήφ, ποιον δεν επισκίασε με τις συμφορές του; Διότι ο μεν πατέρας του είχε μόνο έναν αδελφό που τον επιβουλευόταν, ενώ αυτός πολύ περισσότερους· και ο μεν την πρώτη του ηλικία την πέρασε ολόκληρη τρεφόμενος με αφθονία και πολλή άνεση, ο δε σε ξένη γη και όντας ακόμη παιδί αναγκαζόταν να υπομένει τις ταλαιπωρίες της οδοιπορίας. Και στον μεν Ιακώβ συμπαραστεκόταν η μητέρα του, ελαφρύνοντας την επιβουλή· αυτός όμως, όντας ακόμη νέος, και τότε που είχε τη μεγαλύτερη ανάγκη από τη μητέρα του, τότε ακριβώς βρέθηκε στερημένος από αυτή τη βοήθεια. Εκτός από αυτά, ο μεν Ησαύ λύπησε τον Ιακώβ μόνο με απειλές· αυτοί όμως έκαναν την επιβουλή πράξη, και πριν από την επιβουλή δεν έπαυαν να τον φθονούν και να τον διαβάλλουν· και τι θα μπορούσε να είναι χειρότερο από αυτό, το να έχεις δηλαδή πάντοτε εχθρούς αυτούς με τους οποίους συγκατοικείς; Διότι και πονηρή κατηγορία προσήψαν εναντίον του, και βλέποντας ότι ο πατέρας του τον αγαπά περισσότερο από τους άλλους γιους του, τον μίσησαν, και δεν μπορούσαν να του μιλήσουν καθόλου ειρηνικά. Διότι ούτε το να παραδοθεί στους εμπόρους ούτε το να βρεθεί υπό την εξουσία του ευνούχου θα έλεγα ότι ήταν τόσο μεγάλο κακό· επειδή αυτοί του συμπεριφέρθηκαν με πολύ μεγαλύτερη φιλανθρωπία από ό,τι τα αδέλφια του.