Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 37:23

Ο Ιωσήφ, αφού έλαβε την εντολή του πατέρα του, αναχώρησε με χαρά προς τους αδελφούς του, μεταφέροντας ειρήνη εκ μέρους του πατέρα, καθώς και τη μέριμνα που είχε για αυτούς. Καθώς όμως πήγαινε, έχασε τον δρόμο του, μη βρίσκοντας τους αδελφούς του μαζί με τους ποιμένες τους. Ενώ δε λυπόταν και αναστέναζε για αυτούς, τον βρήκε ένας άνθρωπος, ο οποίος του έδειξε τον δρόμο. Όταν ο Ιωσήφ τους αντίκρισε από μακριά, προχωρούσε με χαρά, επιθυμώντας διακαώς να τους ασπαστεί όλους. Καθώς όμως αυτός πλησίαζε, εκείνοι τον είδαν και σαν άγρια θηρία ήθελαν να σκοτώσουν τον Ιωσήφ· αυτός όμως ως άκακο αρνίο προχωρούσε για να πέσει στα χέρια των σκληρότατων λύκων. Όταν δε τους πλησίασε, τους ασπάστηκε με καλοσύνη, φέροντας ειρήνη εκ μέρους του πατέρα· αυτοί όμως, αφού σηκώθηκαν αμέσως σαν άγρια θηρία, του αφαίρεσαν τον ποικιλόχρωμο χιτώνα που φορούσε, και έτριζαν τα δόντια τους, θέλοντας ο καθένας να τον καταπιεί ζωντανό, ωμοί και ανελέητοι μέσα στην έχθρα τους, και κακοποιούσαν με διάφορους τρόπους εκείνο το σεμνό και άγιο παιδί εξαιτίας της δικής τους μανίας.

Πώς όμως ονομάζεται Μαρτύριο κατά την αναχώρησή του από τη γη της Αιγύπτου; Επειδή ο Ιωσήφ αποτελούσε εικόνα του Χριστού, λόγω του φθόνου των αδελφών του, λόγω της πώλησής του, λόγω της υποδούλωσής του ενώ ήταν ελεύθερος, λόγω της προσκύνησης των αστέρων και άλλων παρόμοιων γεγονότων, όσα είναι δυνατόν να σταχυολογήσει κανείς από την ιστορία του. Θέλοντας, λοιπόν, να δηλώσει έμπρακτα ότι ο Ιωσήφ υπήρξε μαρτυρία και μνημείο του, και ότι όπως εκείνον, έτσι και αυτόν τον ακολουθούσαν διαδοχικές επιβουλές. Μετά τον θάνατο του Ηρώδη, ο οποίος επιχείρησε να τον εξοντώσει, επιστρέφοντας από την Αίγυπτο κρύβεται στη Γαλιλαία από φόβο για τον Αρχέλαο, διότι και αυτός, μετά τον Ηρώδη, επρόκειτο να τον επιβουλευτεί.

Θα έπρεπε λοιπόν εκείνοι να προστρέξουν στον αδελφό τους, να τον αγκαλιάσουν και να πληροφορηθούν τα όσα τους μήνυσε ο πατέρας τους. Αυτοί όμως, σαν κάποια άγρια θηρία που αντίκρισαν αρνί, όρμησαν επάνω του και, όπως λέγει, αφαίρεσαν από τον Ιωσήφ τον πολύχρωμο χιτώνα, και αφού τον έπιασαν, τον έριξαν στον λάκκο. Ο δε λάκκος ήταν άδειος, δεν είχε μέσα νερό. Όπως ακριβώς τους συμβούλεψε ο Ρουβήν, έτσι έπραξαν· και αφού τον έριξαν μέσα, κάθισαν να φάνε ψωμί. Ω της ωμότητας, ω της απανθρωπίας!

Πάλι ο διάβολος έγινε σύμβουλός τους, και εκείνοι μάθαιναν τα μαθήματά του οξύτερα. Ήλθε ο αδελφός προς αυτούς και του αφαίρεσαν τον χιτώνα· αλλά δεν απογυμνώθηκε από την υπομονή. Διότι, μολονότι απέβαλε το κάλυμμα της σάρκας, δεν απέβαλε τη σωφροσύνη του και την ελπίδα του στον Θεό, η οποία και ανέφερε ενώπιον του Θεού το δίκαιό του. Έσφαξαν ένα ερίφιο, γέμισαν τον χιτώνα του με αίμα και τον προσκόμισαν στον πατέρα λέγοντας: «Αναγνώρισε τίνος είναι αυτός ο χιτώνας». Αναγνώρισε ο πατέρας τον ποικιλόχρωμο χιτώνα του υιού του, άρχισε να πενθεί και να οδύρεται, και θρηνώντας έλεγε: «Πονηρό θηρίο κατέφαγε τον Ιωσήφ».

Διότι θηρία αληθινά και πονηρά είναι αυτοί που το έπραξαν αυτό, ή μάλλον και από τα θηρία αγριότεροι, εφόσον συσκέφθηκαν να θανατώσουν τον ίδιο τους τον αδελφό και θέλησαν να διαπράξουν αδελφοκτονία. Αλλά όμως ο μακάριος Ιωσήφ αγωνιζόταν με την υπομονή· ρίχτηκε στον λάκκο, και το υπέμεινε αυτό. Πείτε μου, λοιπόν, ω μιαροί, γιατί επιδείξατε τόση απανθρωπιά προς τον ίδιο σας τον αδελφό; Δεν σας αρκούσε η αφαίρεση του χιτώνα, αλλά τον ρίξατε και στον λάκκο; Δεν αναλογιστήκατε ότι ο Θεός στον ουρανό βλέπει τα πάντα; Δεν έφριξε το σώμα σας; Δεν δείλιασε η καρδιά σας τολμώντας να πράξει κάτι τέτοιο; Δεν γνωρίζετε ότι η πρώτη εντολή του νόμου είναι το «Ου φονεύσεις», και αυτό βιαστήκατε πρώτο απ' όλα να πράξετε, και μάλιστα εις βάρος αδελφού; Έπειτα, αφού έκαναν συμβούλιο, επιχείρησαν να τον πουλήσουν ως δούλο. Κατέβαιναν οι Ισμαηλίτες στην Αίγυπτο· τους είδαν, τον ανέσυραν από τον λάκκο, και πουλούν τον ίδιο τους τον βασιλιά, θεωρώντας πως ένας δούλος δεν πρόκειται ποτέ να βασιλεύσει. Κατέβηκαν στην Αίγυπτο. Και δες πώς ο ένας πειρασμός διαδεχόταν τον άλλον.