Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 37:28

Ακόμη περί του Ιωσήφ. Πρέπει να προχωρήσουμε στα υπόλοιπα των λόγων που έχουμε ήδη αρχίσει να κάνουμε σχετικά με τον Ιωσήφ, εφόσον η ιστορία που παρεμβλήθηκε ενδιάμεσα έφτασε πλέον στο κατάλληλο για αυτήν τέλος, εννοώ την ιστορία περί του Ιούδα και βεβαίως της Θάμαρ. Διότι, ανάγοντας τον θεσπέσιο Ιωσήφ στο πρόσωπο του Χριστού, λέγαμε ότι ρίχτηκε στον λάκκο από τους αδελφούς του, αλλά στη συνέχεια ανασύρθηκε και πουλήθηκε στους Ισμαηλίτες, οι οποίοι ήταν έμποροι των πιο εύοσμων αρωμάτων και μεταφορείς σε εκείνους που δεν τα είχαν. Και προσθέσαμε, λέγοντας ότι μέσω αυτών μεταφέρθηκε στη χώρα των Αιγυπτίων.

Όταν λοιπόν οι σκληροί έριξαν τον Ιωσήφ στον λάκκο, κάθισαν να φάνε και να πιουν με χαρά. Όπως κάποιος που αναπτερώνεται έχοντας νικήσει σε πόλεμο, έτσι και αυτοί με χαρά στην καρδιά τους παρακάθονταν σε γεύμα. Και καθώς έτρωγαν και έπιναν με χαρμοσύνη, ξαφνικά σήκωσαν τα μάτια τους και βλέπουν να έρχονται Ισμαηλίτες έμποροι, οι οποίοι πήγαιναν στην Αίγυπτο, έχοντας και καμήλες που μετέφεραν αρώματα. Και λένε μεταξύ τους: Είναι πολύ καλύτερο για εμάς να πουλήσουμε τον Ιωσήφ σε αυτούς τους ξένους εμπόρους, ώστε όταν φύγει να πεθάνει σε ξένη χώρα, και να μην πέσει το χέρι μας πάνω στον αδελφό μας. Και ανέσυραν τον ίδιο τους τον αδελφό από τον λάκκο, σαν άγρια θηρία, και αφού έλαβαν το αντίτιμό του, τον πούλησαν στους εμπόρους, χωρίς να αναλογιστούν τη μέριμνα και τη λύπη του πατέρα τους.

Πώς όμως ονομάζεται Μαρτύριο κατά την αναχώρησή του από τη γη της Αιγύπτου; Επειδή ο Ιωσήφ αποτελούσε εικόνα του Χριστού, λόγω του φθόνου των αδελφών του, λόγω της πώλησής του, λόγω της υποδούλωσής του ενώ ήταν ελεύθερος, λόγω της προσκύνησης των αστέρων και άλλων παρόμοιων γεγονότων, όσα είναι δυνατόν να σταχυολογήσει κανείς από την ιστορία του. Θέλοντας, λοιπόν, να δηλώσει έμπρακτα ότι ο Ιωσήφ υπήρξε μαρτυρία και μνημείο του, και ότι όπως εκείνον, έτσι και αυτόν τον ακολουθούσαν διαδοχικές επιβουλές. Μετά τον θάνατο του Ηρώδη, ο οποίος επιχείρησε να τον εξοντώσει, επιστρέφοντας από την Αίγυπτο κρύβεται στη Γαλιλαία από φόβο για τον Αρχέλαο, διότι και αυτός, μετά τον Ηρώδη, επρόκειτο να τον επιβουλευτεί.

Δʹ. Δες πώς και προηγουμένως ο Ρουβήν με ένα μικρότερο κακό εμπόδισε το μεγαλύτερο· και τώρα πάλι ο Ιούδας συμβουλεύει να πουληθεί ο αδελφός, ώστε να τον γλιτώσει από τη σφαγή. Και όλο αυτό έγινε, προκειμένου να εκπληρωθούν, ακόμη και παρά τη θέλησή τους, όσα είχε προείπει ο Θεός, και έτσι να υπηρετήσουν τη θεία οικονομία. Και αφού δέχθηκαν, λέει, τη συμβουλή του Ιούδα, τον ανέβασαν από τον λάκκο και τον πούλησαν στους Ισμαηλίτες αντί είκοσι χρυσών νομισμάτων. Ώ, παράνομη συναλλαγή, ώ, ολέθριο κέρδος, ώ, αδικότατη πώληση! Αυτόν που προήλθε από τα ίδια σπλάχνα με εσάς, αυτόν που είναι τόσο πολυαγαπημένος στον πατέρα, αυτόν που ήλθε για να σας επισκεφθεί, αυτόν που ουδέποτε σας αδίκησε σε μικρό ή μεγάλο βαθμό επιχειρείτε να πουλήσετε, και μάλιστα να τον πουλήσετε σε ανθρώπους βαρβάρους που κατεβαίνουν στην Αίγυπτο; Ποια είναι αυτή η τόσο μεγάλη μανία; Ποιος ο φθόνος; Ποια η βασκανία; Διότι, εάν το πράττετε αυτό επειδή φοβάστε τα όνειρα, όντας πεπεισμένοι ότι οπωσδήποτε θα πραγματοποιηθούν, για ποιον λόγο επιχειρείτε τα αδύνατα, και μέσω των πράξεών σας επιδεικνύετε πόλεμο εναντίον του Θεού, ο Οποίος του προανήγγειλε αυτά τα γεγονότα;

Τη Αγία και Μεγάλη Δευτέρα, κοντάκιο στον Ιωσήφ, που φέρει την εξής ακροστιχίδα: <αλφάβητο Ρωμανού> προς το: Ο υιός σου Παρθένε πανάμωμε, ήχος πλάγιος τέταρτος. Προοίμιο. Ο Ιακώβ θρηνούσε γοερά πάνω στον χιτώνα, ενώ οι αδελφοί επέδειξαν ασπλαχνία. Διότι, αφού υποδούλωσαν τον Ιωσήφ, τον πούλησαν στους ανόμους. Αυτός όμως, έχοντας εναποθέσει όλη του την ελπίδα στον Θεό, φόρεσε με τη χάρη Του το στέμμα της βασιλείας, ανακράζοντας: Μέγας είναι μόνο ο Κύριος, ο Σωτήρας μας.

Και αντί είκοσι χρυσών νομισμάτων πουλήθηκε ο συγγενής, παραδιδόμενος στους Ισμαηλίτες χωρίς το ένδυμά του· αν πουλάς, δώσε και το ένδυμα σε αυτόν που κράζει: Μέγας είναι μόνος ο Κύριος <ο Σωτήρ ημών>. Αγριότεροι από θηρία φάνηκαν οι αδελφοί που τον πούλησαν τελικά, τη στιγμή που οι λέαινες δεν επιτρέπουν ποτέ να αρπάξει κανείς το μικρό τους από την αγκαλιά τους.