Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 40:14

Αλλά θυμήσου με εσύ ο ίδιος, όταν βρεθείς σε καλή κατάσταση, και δείξε απέναντί μου έλεος, και κάνε μνεία για εμένα στον Φαραώ, και βγάλε με από τούτο το δεσμωτήριο, διότι κρυφά με άρπαξαν από τη γη των Εβραίων, και ούτε εδώ έπραξα κάτι, ώστε να με ρίξουν σε τούτον τον λάκκο. Επειδή του προανήγγειλε τα καλά που επρόκειτο να του συμβούν, καθώς και τη συμφιλίωση με τον βασιλιά, λέει: Θυμήσου με εσύ ο ίδιος, όταν ανακτήσεις την ευημερία σου· κάνε μνεία αυτού που σου τα προανήγγειλε αυτά, και δείξε απέναντί μου έλεος.

β΄. Ακούγοντας αυτά, αγαπητέ, μην κατακρίνεις τον δίκαιο για μικροψυχία, αλλά μάλλον να εκπλαγείς με το γεγονός ότι, παρόλο που υπήρχαν τόσες δυσκολίες, υπέμενε τη διαμονή εκεί γενναία και με ευγνωμοσύνη. Διότι, αν και πολλές φορές είχε λάβει εξουσία από τον αρχιδεσμοφύλακα, ωστόσο τον βάραινε ο εγκλεισμός του και το ότι βρισκόταν μαζί με ανθρώπους ατημέλητους και ρυπαρούς. Δες, άλλωστε, και από αυτό το φιλοσοφημένο φρόνημά του: πώς υπέμενε τα πάντα με ανδρεία, επιδεικνύοντας σε όλα βαθιά ταπεινοφροσύνη. «Και θα δείξεις σε εμένα έλεος, και θα με μνημονεύσεις στον Φαραώ, και θα με βγάλεις από αυτό το οχύρωμα». Αναλογίσου εδώ, πώς δεν λέει τίποτα εναντίον εκείνης της μιαρής μοιχαλίδας, ούτε κατηγορεί τον κύριό του, ούτε διηγείται την απανθρωπιά των αδελφών του απέναντί του, αλλά αποσιωπώντας τα πάντα, λέει: «Θυμήσου με, και φρόντισε να βγω από τούτο το οχύρωμα. Διότι με απήγαγαν κρυφά από τη γη των Εβραίων, και εδώ δεν έκανα κανένα κακό, αλλά με έριξαν σε αυτόν τον λάκκο».

Εάν αυτός δεν ήταν ο Δεσπότης της ζωής και του θανάτου, δεν θα καταβαλλόταν ο θάνατος πλησιάζοντάς τον, και τα μνήματα των αγίων δεν θα ανοίγονταν. Εάν αυτός δεν ήταν ο Κύριος του ναού, δεν θα έσκιζε ο ναός το ίδιο του το καταπέτασμα, βλέποντάς τον να σταυρώνεται. Εάν αυτός δεν ήταν εκείνος που δεν επιθυμεί τον θάνατο των αμαρτωλών, δεν θα είχε μεσιτεύσει υπέρ των αμαρτωλών λέγοντας: «Πατέρα, συγχώρεσέ τους· διότι δεν γνωρίζουν τι κάνουν». Διότι ο δικός του θάνατος ανασυνέστησε τα πάντα. Επειδή κατέρχεται στον Άδη και ανέρχεται μαζί με όλους. Γι' αυτόν τον λόγο κραυγάζω λέγοντας: «Κύριε, μνήσθητί μου». Δεν παρακαλώ κάποιον δούλο, λέγοντας: «Θυμήσου με, όταν ευτυχήσεις», αλλά: «Μνήσθητί μου, όταν έλθεις στη βασιλεία σου». Και τι του απαντά ο Δεσπότης; «Αλήθεια σου λέω, σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο».

Κατήχηση Πρώτη. Προς αυτούς που πρόκειται να φωτισθούν, και για ποιον λόγο ονομάζεται λουτρό παλιγγενεσίας και όχι άφεσης αμαρτημάτων, και ότι είναι επικίνδυνο όχι μόνο το να επιορκεί κανείς, αλλά και το να ορκίζεται, έστω και αν ευορκούμε. Αʹ. Πόσο ποθητός και αγαπητός μάς είναι ο χορός των νέων αδελφών· διότι εγώ σας αποκαλώ αδελφούς ήδη και πριν από τις ωδίνες, και πριν από τον τοκετό χαιρετίζω τη μεταξύ μας συγγένεια. Διότι γνωρίζω, γνωρίζω σαφώς σε πόση τιμή πρόκειται να οδηγηθείτε, και σε πόση εξουσία· εκείνους δε που πρόκειται να λάβουν εξουσία, συνηθίζουν όλοι να τους τιμούν και πριν από την ανάληψη της εξουσίας, εξασφαλίζοντας από πριν για τον εαυτό τους την εύνοια για το μέλλον μέσω της περιποιήσεως. Αυτό ακριβώς κάνω και εγώ τώρα· διότι δεν πρόκειται να οδηγηθείτε σε μιαν απλή εξουσία, αλλά στην ίδια τη βασιλεία· ή μάλλον, όχι απλώς σε μια βασιλεία, αλλά στην ίδια τη βασιλεία των ουρανών. Γι' αυτό σας παρακαλώ και σας ικετεύω να με θυμηθείτε, όταν εισέλθετε σε εκείνη τη βασιλεία, και αυτό ακριβώς που έλεγε ο Ιωσήφ προς τον αρχιοινοχόο: «Θυμήσου με, όταν θα ευτυχήσεις»· αυτό λέω κι εγώ προς εσάς τώρα: Θυμηθείτε με, όταν θα ευτυχήσετε.

Αλλά επειδή με τόση ευχαρίστηση ακούσατε τα λεγόμενα, θα σας ζητήσω μία ανταμοιβή για αυτή την ευχαρίστηση, την οποία σας ζήτησα και στην αρχή. Όταν καταβείτε στην κολυμβήθρα των υδάτων εκείνων, θυμηθείτε την ταπεινότητά μου. Αυτό σας παρακάλεσα και προηγουμένως, όταν σας υπενθύμισα τον Ιωσήφ, ο οποίος έλεγε στον αρχιοινοχόο: «Θυμήσου με, όταν ευτυχήσεις». Και εγώ σας είπα στην αρχή: «Θυμηθείτε με, όταν ευτυχήσετε». Τώρα όμως δεν λέω «Θυμηθείτε με, όταν ευτυχήσετε», αλλά θυμηθείτε με, επειδή ήδη ευτυχήσατε. Και εκείνος μεν έλεγε: «Θυμήσου, ότι δεν έκανα κανένα κακό». Εγώ όμως λέω: θυμηθείτε με, διότι έπραξα πολλά και πονηρά κακά. Είναι πολλή πλέον η παρρησία όλων σας προς τον Βασιλέα· σας αποστέλλουμε ως κοινούς πρέσβεις υπέρ της ανθρώπινης φύσεως· δεν του προσφέρετε χρυσό στεφάνι, αλλά στεφάνι πίστεως· θα σας δεχθεί με πολλή εύνοια. Παρακαλέστε, λοιπόν, υπέρ της κοινής μητέρας όλων, ώστε να παραμένει ασάλευτη και ακλόνητη· και υπέρ του αρχιερέως, διά των χειρών και της φωνής του οποίου απολαμβάνετε αυτά τα αγαθά. Υπέρ των ιερέων που συνεδρεύουν μαζί μας μιλήστε του εκτενώς, και υπέρ του ανθρώπινου γένους, ώστε να μας συγχωρήσει όχι χρηματικά χρέη, αλλά τα αμαρτήματα. Ας γίνουν κοινά τα κατορθώματα· διότι έχετε πολλή παρρησία προς τον Δεσπότη και θα σας δεχθεί με φίλημα.

Διότι, λέγει, «Ιδού, ο κύριός μου δεν γνωρίζει εξαιτίας μου τίποτε από τα όσα βρίσκονται στον οίκο του, και όλα όσα έχει τα έχει παραδώσει στα χέρια μου, και δεν υπάρχει κανείς ανώτερος από εμένα σε αυτό το σπίτι, ούτε έχει εξαιρέσει τίποτε από εμένα παρά μόνο εσένα, επειδή είσαι γυναίκα του. Πώς, λοιπόν, να διαπράξω αυτήν την πονηρή πράξη και να αμαρτήσω ενώπιον του Θεού;». Και έπειτα από τόση εντιμότητα και την επίδειξη τέτοιας σωφροσύνης, συκοφαντήθηκε, και ο Θεός το επέτρεψε. Δέθηκε με δεσμά, και ούτε τότε αποκάλυψε την επιβουλή και την άδικη διαβολή της γυναίκας· διότι ο Θεός ήθελε να γίνουν πολύ περισσότερες οι αμοιβές του και πιο λαμπρά τα στεφάνια του, και για τον λόγο αυτόν, μολονότι οι δούλοι του βασιλιά αφέθηκαν ελεύθεροι, αυτός παρέμενε ακόμη έγκλειστος. Εσύ, όμως, μη μου αναφέρεις τη φιλανθρωπία του δεσμοφύλακα, αλλά εξέτασε τα λόγια του ίδιου του Ιωσήφ, και θα δεις την οδύνη της ψυχής του. Διότι, μετά την ερμηνεία του ονείρου, έλεγε προς τον οινοχόο: «Αλλά να με θυμηθείς από μόνος σου, όταν τα πράγματα έλθουν ευνοϊκά για εσένα, και να δείξεις έλεος σε εμένα, και να κάνεις μνεία για εμένα στον Φαραώ, ώστε να με βγάλεις από αυτό το οχύρωμα· διότι με απήγαγαν κρυφά από τη γη των Εβραίων, και εδώ δεν έπραξα τίποτε κακό, αλλά με έριξαν σε αυτόν τον λάκκο».