Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 40:16

Διότι τα ονόματα των μέτρων είναι τα εξής: λεθέκ, γόμορ, βάθος, σάτον, μόδιος, κάβος, χοίνιξ, υφή [σιμιγδαλιού], δραξ αλεύρου, αρτάβη, τρία μέτρα σιμιγδαλιού, τρία κανά χονδριτών, νέβελ οίνου, κόλλαθον, αλάβαστρον μύρου, καμψάκης ύδατος, κοτύλη ελαίου, κύαθος, μετρητής οίνου, μετρητής ελαίου, τρυβλίον, ξέστης, αμφορεύς, απόρρυμα, σαβιθά, ιν, χους, χρυσή στάμνος στην οποία φυλασσόταν το μάννα, μάρης, κύπρος, κογγιάριον.

Τρία κάνιστρα χονδριτών, όπου συνήθιζαν τότε να εναποθέτουν τους χονδρίτες· πρόκειται δε για ένα είδος άρτου που κόβεται στα δύο. Νέβελ οίνου, το οποίο αποτελεί μέτρο ρν΄ ξεστών. Το σάτον είναι νς΄ ξεστών. Το αλάβαστρο του μύρου είναι μεν γυάλινο δοχείο που χωράει μία λίτρα ελαίου, το δε μέτρο του ισούται με το ήμισυ του ξέστη. Ονομάζεται δε αλάβαστρο επειδή είναι εύθρυπτο.

Του αγίου Επιφανίου περί μέτρων και σταθμών. Ο κόρος σίτου είναι τριάντα μόδια, και ονομάζεται χωρ· λέγεται δε χωρ με βάση την έννοια των βουνών, διότι οι βουνοί ονομάζονται χωρίες. Ο μέδιμνος είναι πέντε μόδια, έτσι ώστε τα τέσσερα μόδια να αντιστοιχούν σε είκοσι δύο ξέστες. Το φακέλ κριθής είναι δεκαπέντε μόδια, το οποίο ονομάζεται έπαρμα. Ο κάδος ελαίου είναι πενήντα ξέστες· και αυτό προέρχεται από την εργασία του ελαιοτριβέα. Το βάτο είναι σωρευμένα (κουμουλάτα) μόδια έτσι ώστε να αποτελούν ένα μόδιο· για τα υγρά δε ισούται με πενήντα ξέστες. Η αρτάβη είναι εβδομήντα δύο ξέστες. Είναι ένα τέλειο μέτρο. Τρία μέτρα σιμιγδαλιού. Το κάθε μέτρο περιείχε ένα γόμορο· το δε γόμορο είναι το ένα δέκατο του μεγάλου μέτρου της αρτάβης, δηλαδή ισούται με επτά και ένα πέμπτο ξέστες. Τρία κάνιστρα χονδρίτη ή χόνδρου· τα κάνιστρα τα ονομάζει κανισκέλια. Ο δε χονδρίτης είναι είδος σιταριού που κόβεται στα δύο.

Η χοίνιξ και το οϊφί είναι το ίδιο· είναι δε μέτρο δύο και μισού ξεστών και ενός ποστημορίου, το οποίο αντιστοιχεί στο μέτρο δύο δρακών της χειρός. Η αρτάβη είναι πλήρες μέτρο εβδομήντα δύο ξεστών. Τρία μέτρα σεμιδάλεως. Κάθε μέτρο περιείχε ένα γόμορ· το δε γόμορ είναι το ένα δέκατο του μεγάλου μέτρου της αρτάβης, δηλαδή επτά και ενός πέμπτου ξεστών. Τρία κάνα χονδριτού. Τα κάνα τα ονομάζει κανισκέλια. Ο δε χονδρίτης είναι είδος σίτου που τέμνεται στα δύο. Το νέβελ οίνου είναι μέτρο εκατόν πενήντα ξεστών, το «ομυεί» (έτσι αναφέρεται) υγρού είναι τρία σάτα. Η κοτύλη αποτελεί το ήμισυ του ξέστου· εξαιτίας αυτού, όσοι πωλούν οίνο ή έλαιο ονομάζονται κοτυλιστές.

Διότι τα ονόματα των μέτρων είναι τα εξής: λεθέκ, γομόρ, βάδος, σάτον, μόδιος, κάβος, χοίνιξ, οιφεί σεμιδάλεως, δραξ αλεύρου, αρτάβη, τρία μέτρα σεμιδάλεως, τρία κάνιστρα χονδριτών, νέβελ οίνου, κόλλαθον, αλάβαστρον μύρου, καμψάκης ύδατος, κοτύλη ελαίου, κύαθος, μετρητής οίνου, μετρητής ελαίου, τρυβλίον, ξέστης, αμφορεύς, απόρρυμα, σαφιθά, ιν, χους, χρυσή στάμνος στην οποία φυλασσόταν το μάννα, μάρης, κύπρος, κογγιάριον. † Ο κόρος έχει ληφθεί από την εβραϊκή διάλεκτο, και ονομάζεται χορ. Ισοδυναμεί δε με τριάντα μοδίους. Λέγεται δε χορ από την έννοια του βουνού· διότι «χαρία» ονομάζεται το βουνό. Επειδή, όταν οι τριάντα μόδιοι συσσωρευτούν σαν βουνό, αποτελούν το φορτίο μιας καμήλας. Το δε λεθέκ, όπως αναφέρεται στον προφήτη Ωσηέ, ότι «μίσθωσα για τον εαυτό μου ένα λεθέκ κριθάρι» —ενώ σε άλλα αντίγραφα αναφέρεται «ένα γομόρ κριθάρι»— είναι το ίδιο πράγμα, διότι και τα δύο υποδηλώνουν δεκαπέντε μοδίους. Ονομάστηκε δε λεθέκ σύμφωνα με την εβραϊκή γλώσσα, το οποίο σημαίνει «ανύψωση» (έπαρμα), από το γεγονός ότι μπορεί ένας νέος να σηκώσει τους δεκαπέντε μοδίους και να τους φορτώσει σε έναν όνο. Η ίδια αυτή ποσότητα των δεκαπέντε μοδίων ονομάζεται και μέγα γομόρ, το οποίο προέρχεται από την εβραϊκή λέξη γομόρ.

Τρία κάνιστρα με χονδρίτες, όπου συνήθιζαν τότε να εναποθέτουν τους χονδρίτες στα καινούργια. Πρόκειται δε για είδος σιταριού που κόβεται στα δύο. Νέβελ κρασιού, το οποίο αποτελεί μέτρο 150 ξεστών, το οποίο ισοδυναμεί με 3 υγρά σάτα. Διότι το υγρό σάτο αποτελείται από 56 ξέστες.

Γιατί λέει, «Ως οπωροφυλάκιο»; Επειδή, αφού έλαβαν το πνεύμα του νόμου και των προφητών, άφησαν στους εαυτούς τους να φυλάνε μόνο την οπώρα του γράμματος. Αυτό δε, δεν προήλθε από ανθρώπους, αλλά από τον Θεό, ο οποίος ήθελε να διασώζονται στους εχθρούς οι αποδείξεις της δικής μας πίστεως. Και το γράμμα ονομάστηκε εύλογα οπώρα, καθώς δεν προσφέρει γνήσια, αλλά πρόσκαιρη τροφή. «Έδωσαν τα θνησιμαία των δούλων σου ως βορά στα πετεινά του ουρανού, τις σάρκες των οσίων σου στα θηρία της γης.» Τα πετεινά του ουρανού συχνά αναφέρονται από τη θεόπνευστη Γραφή με κακή έννοια. Αυτό το φανερώνει ο αρχισιτοποιός του Φαραώ, ο οποίος, επειδή είδε στον ύπνο του τα πετεινά του ουρανού να τρώνε τα αρτοσκευάσματα που έφερε στο κεφάλι του, το όνειρο ερμηνεύτηκε ως αφαίρεση του κεφαλιού του. Σε αυτά η Εκκλησία έδωσε για κατάβρωση τα θνησιμαία των Ιουδαίων, αλλά βέβαια και στα θηρία της γης τις σάρκες των οσίων. Και αυτές είναι πονηρές δυνάμεις, όπως μας εξήγησε ξεκάθαρα ο Ησαΐας. Διότι λέει για τη Βαβυλώνα: «Εκεί θα αναπαυθούν θηρία», και προσθέτει ποια είναι αυτά: «Και θα αναπαυθούν εκεί σειρήνες, και δαιμόνια θα χορεύουν εκεί».