ιϛʹ. ΦΙΛΩΝΟΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΑΙΤΙΟΥ “Εὐπρεπὲς γὰρ τοῖς ἑταιρείαν πρὸς ἐπιστήμην θεμένοις ἐφίεσθαι μὲν τοῦ τὸ ὂν ἰδεῖν· εἰ δὲ μὴ δύναιντο, τὴν γοῦν εἰκόνα αὐτοῦ τὸν ἱερώτατον λόγον.” Ἐν τῷ δ᾽ αὐτῷ συγγράμματι καὶ τάδε φησί· “Κἂν μηδέπω μέντοι τυγχάνῃ τις ἀξιόχρεως υἱὸς θεοῦ προσαγορεύεσθαι, σπουδαζέτω κοσμεῖσθαι κατὰ τὸν πρωτόγονον αὐτοῦ λόγον, τὸν ἀγγέλων πρεσβύτατον, ὡς ἂν ἀρχάγγελον πολυώνυμον ὑπάρχοντα· καὶ γὰρ ἀρχὴ καὶ ὄνομα θεοῦ καὶ λόγος καὶ ὁ κατ᾽ εἰκόνα ἄνθρωπος καὶ ὁ ὁρῶν Ἰσραὴλ προσαγορεύεται. διὸ προήχθην ὀλίγῳ πρότερον ἐπαινέσαι τὰς ἀρετὰς τῶν φασκόντων ὅτι ‘πάντες ἐσμὲν υἱοὶ ἑνὸς ἀνθρώπου.’ καὶ γὰρ εἰ μή πω ἱκανοὶ θεοῦ παῖδες νομίζεσθαι γεγόναμεν, ἀλλά τοι τῆς ἀειδοῦς εἰκόνος αὐτοῦ λόγου τοῦ ἱερωτάτου· θεοῦ γὰρ εἰκὼν λόγος ὁ πρεσβύτατος.” Καὶ πάλιν ἐπιλέγει· “Ἤκουσα μέντοι καὶ τῶν Μωσέως ἑταίρων τινὸς ἀποφθεγξαμένου τοιόνδε λόγιον· ‘Ἰδοὺ ἄνθρωπος ᾧ ὄνομα Ἀνατολή·’ καινοτάτη πρόσρησις, ἐάν γε τὸν ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς συνεστῶτα λέγεσθαι νομίσῃς, ἐὰν δὲ τὸν ἀσώματον ἐκεῖνον θείας ἰδέαν φοροῦντα εἰκόνος ὁμολογήσεις ὅτι εὐθυβολώτατον ὄνομα ἐπεφημίσθη τὸ Ἀνατολῆς αὐτῷ. τοῦτον μὲν γὰρ πρεσβύτατον υἱὸν ὁ τῶν ὅλων ἀνέτειλε πατήρ, ὃν ἑτέρωθι πρωτόγονον ὠνόμασε.
Μετάφραση
ΙΣΤ΄. ΤΟΥ ΦΙΛΩΝΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΑΙΤΙΟΥ «Διότι είναι πρέπον σε εκείνους που έχουν συνάψει φιλία με τη γνώση να επιθυμούν βέβαια να δουν το Ον· αν όμως δεν μπορούν, [να δουν] τουλάχιστον την εικόνα του, τον ιερότατο Λόγο». Στο ίδιο δε σύγγραμμα λέει και τα εξής: «Και αν ακόμη κάποιος δεν είναι άξιος να ονομάζεται υιός του Θεού, ας φροντίζει να κοσμείται σύμφωνα με τον πρωτότοκο Λόγο Του, τον πρεσβύτερο των αγγέλων, ως πολυώνυμο αρχάγγελο που είναι· διότι ονομάζεται και αρχή, και όνομα του Θεού, και Λόγος, και κατ' εικόνα άνθρωπος, και Ισραήλ που βλέπει. Γι' αυτό παρακινήθηκα λίγο νωρίτερα να επαινέσω τις αρετές εκείνων που ισχυρίζονται ότι "όλοι είμαστε υιοί ενός ανθρώπου". Διότι, κι αν δεν έχουμε γίνει ακόμη ικανοί να θεωρούμαστε παιδιά του Θεού, είμαστε πάντως της αόρατης εικόνας του, του ιερότατου Λόγου· διότι η εικόνα του Θεού είναι ο πρεσβύτατος Λόγος». Και πάλι προσθέτει: «Άκουσα μάλιστα και κάποιον από τους συντρόφους του Μωυσή να προφέρει το εξής λόγιο: "Ιδού άνθρωπος του οποίου το όνομα είναι Ανατολή"· προσωνυμία καινοφανέστατη, εάν βέβαια νομίσεις ότι αναφέρεται σε εκείνον που αποτελείται από σώμα και ψυχή, εάν όμως εννοήσεις εκείνον τον ασώματο που φέρει την ιδέα της θείας εικόνας, θα ομολογήσεις ότι το όνομα της Ανατολής που του αποδόθηκε είναι το πλέον εύστοχο. Διότι αυτόν τον πρεσβύτατο υιό ανέτειλε ο Πατέρας των όλων, τον οποίο αλλού ονόμασε πρωτότοκο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες