Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 45:5

Επιδιώκοντας να εκθέσει το γεγονός, αμέσως προβάλλει το σημείο. «Ενώπιον», λέει, «όλων σας». Επειδή τους επέπληξε σφοδρά, και απέδειξε ότι αναστήθηκε αυτός που σταυρώθηκε, πάλι χαλαρώνει την αυστηρότητά του, δίνοντάς τους τη δυνατότητα της μετάνοιας, λέγοντας: «Και τώρα, αδελφοί, γνωρίζω ότι από άγνοια το πράξατε, όπως ακριβώς και οι άρχοντές σας». «Από άγνοια το πράξατε». Αυτή είναι η μία δικαιολογία· η δεύτερη: «Όπως ακριβώς και οι άρχοντές σας». Όπως ακριβώς έλεγε ο Ιωσήφ στους αδελφούς του, ότι «Ο Θεός με απέστειλε πριν από εσάς»· μάλλον δε, αυτό που είπε με συντομία εκεί, δηλαδή «αφού τον λάβατε παραδομένο σύμφωνα με την καθορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού», αυτό εδώ το αναπτύσσει. «Ο δε Θεός, όσα προανήγγειλε διά στόματος όλων των προφητών, ότι θα πάθει ο Χριστός Του, τα εκπλήρωσε κατ' αυτόν τον τρόπο». Συγχρόνως δείχνει ότι, αν αποδειχθεί αυτό, το έργο δεν ανήκει σε εκείνους, αλλά ότι έγινε σύμφωνα με τη βουλή του Θεού. Και με το να πει, «Όσα προανήγγειλε», υπαινίσσεται τα λόγια με τα οποία τον χλεύαζαν πάνω στον σταυρό, λέγοντας: «Αν τον θέλει, ας τον σώσει». Διότι έλεγαν: «Είπε: Είμαι Υιός Θεού· ας στηριχθεί σε Αυτόν· ας κατέβει τώρα από τον σταυρό». Μήπως, λοιπόν, είναι αυτά ανοησίες, ω ανόητοι; Κάθε άλλο· αλλά έτσι έπρεπε να γίνει· και αυτό το μαρτυρούν οι προφήτες. Ώστε δεν κατέβηκε από τον σταυρό εξαιτίας δικής του αδυναμίας, αλλά εξαιτίας της δύναμής του. Και το προβάλλει αυτό ως απολογία υπέρ των Ιουδαίων, προκειμένου να το αποδεχθούν. «Τα εκπλήρωσε», λέει, «κατ' αυτόν τον τρόπο». Βλέπεις πώς ανάγει τα πάντα στον Θεό; «Μετανοήστε, λοιπόν», λέει, «και επιστρέψτε».

Διότι και τότε έλεγε, δείχνοντας την αγωνία στην οποία είχε περιέλθει: «Με καταστήσατε μισητό, ώστε να είμαι απεχθής στους κατοίκους της γης. Εγώ, από την άλλη, είμαι ολιγάριθμος. Και εάν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν και θα εξολοθρευθώ και εγώ και ο οίκος μου». Γι’ αυτό λέει: «Λίγες και κακές είναι οι ημέρες των ετών της ζωής μου». Και εγκατέστησε ο Ιωσήφ τον πατέρα του και τους αδελφούς του, και τους παραχώρησε ιδιοκτησία στη γη της Αιγύπτου, στην καλύτερη γη, στη γη Ραμεσσή, όπως ακριβώς διέταξε ο Φαραώ. Και χορηγούσε ο Ιωσήφ σιτάρι με το μέτρο στον πατέρα του και στους αδελφούς του και σε ολόκληρο τον οίκο του πατέρα του, ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων. Αυτό ήταν που έλεγε στους αδελφούς του, ότι: «Με απέστειλε ο Θεός πριν από εσάς, ώστε να διασωθεί για εσάς υπόλειμμα επάνω στη γη» και ότι: «Για να σας διατηρήσει στη ζωή με εξαπέστειλε ο Θεός πριν από εσάς». Τους χορηγούσε σιτάρι, λέει, ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων.

Διότι όλοι γνωρίζετε σαφώς ότι, αφού φυλακίστηκε εξαιτίας της συκοφαντίας της Αιγυπτίας, και αφού αναδείχθηκε βασιλιάς της Αιγύπτου με απόφαση της θείας πρόνοιας, και ενώ πλέον τα όνειρά του, ή μάλλον οι αποκαλύψεις, έδειχναν την εκπλήρωσή τους, και αφού οι αδελφοί του κατέβηκαν στην Αίγυπτο λόγω της σπάνεως των αναγκαίων, ο Ιωσήφ, όταν τους αντίκρισε, αν και ήταν βασιλιάς και εξουσίαζε ολόκληρη την Αίγυπτο, δεν γύμνωσε το ξίφος, δεν τους έκλεισε στη φυλακή, δεν τους εξόντωσε με την πείνα, δεν τους κατέφερε χτυπήματα, δεν τους είδε ως θηρία αυτούς που δεν τον σπλαγχνίστηκαν, δεν θυμήθηκε το ξέσκισμα του χιτώνα, ούτε το βάθος του λάκκου, ούτε τον δυσβάσταχτο ζυγό της δουλείας, ούτε την έπαρση του φθόνου, ούτε τον καπνό της μισαδελφίας, ούτε το βάρος της πατρικής οδύνης, ούτε την αποξένωση από τον ομομήτριο αδελφό του τον Βενιαμίν. Απεναντίας, παραμερίζοντας όλα όσα του προκαλούσαν λύπη, και συνδέοντας την απειλή με την πραότητα, αναζητούσε αφορμή για το πώς να φανερωθεί στους αδελφούς του. Διότι μόλις τους είδε, μαζί και τον ομομήτριο αδελφό του τον Βενιαμίν, τον άκακο, τον ακέραιο, τον τελευταίο βότρυ της πατρικής αμπέλου, αυτόν που δεν είχε γευθεί τη μισαδελφία, τον αδελφό και κατά τη φύση και κατά το φρόνημα, αμέσως, αφού ύγρανε τις παρειές του με περιχαρή δάκρυα, αναφώνησε λέγοντας: «Εγώ είμαι ο Ιωσήφ, ο αδελφός σας· τώρα όμως ας μη σας φανεί αυτό σκληρό». Ω, τι παράδοξα πράγματα! Ο ανεύθυνος απολογείται ως υπεύθυνος. «Εγώ είμαι ο Ιωσήφ, ω αδελφοί».