Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 46:3

Θα εξετάσουμε δε σε κατάλληλη ευκαιρία πώς, όταν επρόκειτο αυτός μετά από αυτά να κατέβει στην Αίγυπτο, πάλι σε όραμα και μέσα στη νύχτα ο Θεός του είπε: «Μη φοβάσαι να κατέβεις στην Αίγυπτο». Αυτά παρατέθηκαν από εμάς κατ' ανάγκην· διότι αποδεικνύουν ότι η Θεία Γραφή δεν ιστορεί πως ο Θεός εμφανίστηκε εύκολα, ούτε σε τυχαίους άνδρες. Συνεπώς, ούτε στην περίπτωση του Αδάμ, ούτε του Ενώχ που μετατέθηκε, αλλά ούτε και του Νώε, ούτε του ίδιου του Μωυσή δεν παρατηρείται να έχει εμφανιστεί ο Θεός σε κάποιον από αυτούς, καίτοι αναγράφεται ότι συνομίλησε πολλές φορές μαζί τους. Αλλά ούτε και σε κανέναν άλλον αναφέρει ο θείος λόγος ότι εμφανίστηκε ο Θεός, παρά μόνο στον Αβραάμ, στον Ισαάκ και στον Ιακώβ. Και στην περίπτωση μεν του Αβραάμ, δεν εμφανίστηκε κατά την πρώτη θεία αποκάλυψη προς αυτόν, αλλά κατά τη δεύτερη, την πέμπτη και την έκτη· στην δε περίπτωση του Ιακώβ, μετά από όλα όσα έχουν αναγραφεί. Διότι, επειδή στον Ισαάκ ο Κύριος αποκαλύφθηκε μόνος δύο φορές, αναγράφεται ότι του εμφανίστηκε δύο φορές, έστω κι αν τη δεύτερη φορά ήταν μέσα στη νύχτα. Είναι ολοφάνερο δε, από όσα έχουμε προαναφέρει σχετικά με τον Αβραάμ, ότι δεν πρέπει να ανάγουμε τις οπτασίες στο Πρώτο Αίτιο, αλλά στον θείο Λόγο, τον οποίο ούτε καν αυτόν δεν ήταν ακόμη σε θέση να χωρέσουν οι μακάριοι και θείοι άνδρες· και σε αυτούς ακριβώς, στους οποίους έχει προαναφερθεί ότι εμφανίστηκε, φαινόταν ύστερα από πάρα πολλές προγυμνάσεις.

Πρόσφερε, λέει, θυσία στον Θεό του πατέρα του, του Ισαάκ, για να μάθεις ότι ακολουθούσε τα ίχνη του πατέρα του και με αυτόν τον τρόπο επιδείκνυε τη λατρεία του προς το Θείο, όπως ακριβώς ο Ισαάκ. Και επειδή έσπευσε να επιδείξει τη δική του ευγνωμοσύνη μέσω της ευχαριστίας, αμέσως ακολούθησε και η άνωθεν εύνοια. Διότι, επειδή προέβλεπε τη μεγάλη απόσταση του δρόμου και αναλογιζόταν τα γηρατειά του, φοβόταν μήπως τον βρει ο θάνατος πριν από τη συνάντηση και στερηθεί τη θέα του παιδιού του, γι' αυτό προσεύχεται στον Δεσπότη να του παρατείνει τη ζωή, ώστε να απολαύσει τέλεια τη χαρά. Αλλά δες πώς ο αγαθός Θεός διαβεβαιώνει τον δίκαιο. Διότι είπε, λέει, ο Θεός στον Ισραήλ σε όραμα κατά τη διάρκεια της νύχτας: «Ιακώβ, Ιακώβ· εγώ είμαι ο Θεός των πατέρων σου. Μη φοβάσαι να κατέβεις στην Αίγυπτο, διότι εκεί θα σε κάνω μεγάλο έθνος. Εγώ θα κατέβω μαζί σου και εγώ θα σε ανεβάσω πάλι στο τέλος, και ο Ιωσήφ θα βάλει τα χέρια του πάνω στα μάτια σου». Δες πώς ο Δεσπότης τού υπόσχεται όσα επιθυμούσε ο δίκαιος, και μάλιστα πολύ περισσότερα. Διότι, όντας γενναιόδωρος, υπερβαίνει τα δικά μας αιτήματα, ακολουθώντας τη δική Του φιλανθρωπία. «Μη φοβάσαι», λέει, «να κατέβεις στην Αίγυπτο». Επειδή αγωνιούσε για το μήκος του δρόμου, γι' αυτό του λέει: «Μην αποβλέπεις στην αδυναμία των γηρατειών, διότι εκεί θα σε κάνω μεγάλο έθνος· και θα κατέβω μαζί σου στην Αίγυπτο».

Ας μη γινόμαστε, λοιπόν, χειρότεροι από τους απίστους, οι οποίοι, εξαιτίας της πλάνης των ειδώλων, επιδεικνύουν ακόμη και τόσο μεγάλη περιποίηση προς τους υπηρέτες τους· αλλά όση είναι η διαφορά της πλάνης από την αλήθεια, και των δικών τους ιερέων από τους ιερείς του Θεού, τόση διαφορά ας επιδείξουμε και εμείς ως προς την τιμή, για να μπορέσουμε να λάβουμε πολλαπλάσιες τις άνωθεν ανταμοιβές. «Κατοίκησε δε», αναφέρει, «ο Ιακώβ στην Αίγυπτο, και αυξήθηκαν και πληθύνθηκαν πάρα πολύ». Διότι αυτή ήταν και η υπόσχεση που του είχε δώσει ο Θεός, ότι «Θα σε κάνω έθνος μεγάλο». «Και έζησε ο Ιακώβ δεκαεπτά έτη. Και έγιναν οι ημέρες του Ιακώβ εκατόν σαράντα επτά έτη». Για τον λόγο αυτόν ο Θεός τού παραχώρησε αυτό το επιπλέον διάστημα ζωής, ώστε, αφού λάβει επαρκή παρηγοριά για την ταλαιπωρία την οποία υπέμεινε σε όλο τον χρόνο της ζωής του, έτσι να ολοκληρώσει τον βίο του.

Και είπε ο Θεός στον Ισραήλ: «Μη φοβάσαι να κατέβεις στην Αίγυπτο, διότι εκεί θα σε κάνω μέγα έθνος. Διότι εγώ θα κατέβω μαζί σου στην Αίγυπτο, και εγώ τελικά θα σε ανεβάσω πάλι». Αναχωρώντας λοιπόν ο Ισραήλ και επιβιβαζόμενος πανοικί στις άμαξες, με εβδομήντα πέντε ψυχές, φτάνει στην Αίγυπτο. Εκεί τον συναντά ο Ιωσήφ με πολυπληθή συνοδεία, προσφέροντας τιμή στον πατέρα του, ως φιλόστοργος υιός. Αγκαλιάστηκαν μεταξύ τους, και ο ένας έβρεχε με δάκρυα τον τράχηλο και τους ώμους του άλλου. Κατοίκησε δε ο Ισραήλ στη γη Γεσέμ. Του φέρνει τότε ο Ιωσήφ τους δύο υιούς του για να τους ευλογήσει, στήνοντας στα δεξιά του δικαίου τον Μανασσή ως πρωτότοκο, και στα αριστερά τον Εφραίμ. Προφητικώς όμως προτίμησε τον Εφραίμ έναντι του Μανασσή, γι' αυτό και σταυρώνοντας τα χέρια του φέρνει το δεξί προς τα αριστερά στον Εφραίμ, και το αριστερό προς τα δεξιά στον Μανασσή. Υποθέτοντας δε ο Ιωσήφ ότι λησμόνησε ποιος ήταν ο πρωτότοκος, είπε: «Ο Μανασσής είναι ο πρωτότοκος, πατέρα». Αλλά εκείνος απάντησε: «Το γνώριζα και εγώ, αλλά ξέρω ότι ο Εφραίμ θα υψωθεί περισσότερο από τον Μανασσή».