Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 46:4

Αλλά, ενώ καταδιώκονται σε αυτά τα ζητήματα, ίσως πουν αυτό που πολλές φορές ντράπηκαν να πουν: «Θεωρούμε ότι ο Υιός υπερέχει από τα άλλα και γι' αυτό ονομάζεται μονογενής, διότι μόνο αυτός δημιουργήθηκε από μόνο τον Θεό, ενώ όλα τα άλλα κτίστηκαν από τον Θεό μέσω του Υιού». Ποιος άραγε σας υπέβαλε αυτήν τη μωρή και καινοφανή ιδέα, ώστε να λέτε: «Μόνο τον Υιό δημιούργησε άμεσα ο Πατέρας μόνος Του, ενώ όλα τα άλλα έγιναν μέσω του Υιού ως μέσω υπηρέτη»; Διότι εάν ο Θεός, για να μην κουραστεί, αρκέστηκε στο να δημιουργήσει άμεσα μόνο τον Υιό και όχι τα υπόλοιπα, είναι ασεβές να συλλογίζεται κανείς τέτοια πράγματα για τον Θεό, και μάλιστα εκείνοι που έχουν ακούσει τον Ησαΐα να λέει: «Ο αιώνιος Θεός, ο Θεός που κατασκεύασε τα άκρα της γης, ούτε θα πεινάσει ούτε θα κοπιάσει, ούτε μπορεί να εξιχνιαστεί η φρόνησή Του». Και μάλιστα Αυτός είναι που δίνει ισχύ σε όσους πεινούν και δια του Λόγου Του αναπαύει εκείνους που κοπιάζουν. Εάν, πάλι, απαξίωσε να δημιουργήσει άμεσα ο Ίδιος τα μετά τον Υιό κτίσματα, θεωρώντας τα ταπεινά, και αυτό είναι ασεβές. Διότι δεν υπάρχει αλαζονεία στον Θεό, ο Οποίος κατέρχεται στην Αίγυπτο μαζί με τον Ιακώβ, και για χάρη του Αβραάμ συνετίζει τον Αβιμέλεχ εξαιτίας της Σάρρας, και στον Μωυσή, αν και είναι άνθρωπος, μιλά στόμα με στόμα, και στο όρος Σινά κατέρχεται, και συμπολεμούσε μαζί με τον λαό με μυστική χάρη εναντίον του Αμαλήκ.

Πρόσφερε, λέει, θυσία στον Θεό του πατέρα του, του Ισαάκ, για να μάθεις ότι ακολουθούσε τα ίχνη του πατέρα του και με αυτόν τον τρόπο επιδείκνυε τη λατρεία του προς το Θείο, όπως ακριβώς ο Ισαάκ. Και επειδή έσπευσε να επιδείξει τη δική του ευγνωμοσύνη μέσω της ευχαριστίας, αμέσως ακολούθησε και η άνωθεν εύνοια. Διότι, επειδή προέβλεπε τη μεγάλη απόσταση του δρόμου και αναλογιζόταν τα γηρατειά του, φοβόταν μήπως τον βρει ο θάνατος πριν από τη συνάντηση και στερηθεί τη θέα του παιδιού του, γι' αυτό προσεύχεται στον Δεσπότη να του παρατείνει τη ζωή, ώστε να απολαύσει τέλεια τη χαρά. Αλλά δες πώς ο αγαθός Θεός διαβεβαιώνει τον δίκαιο. Διότι είπε, λέει, ο Θεός στον Ισραήλ σε όραμα κατά τη διάρκεια της νύχτας: «Ιακώβ, Ιακώβ· εγώ είμαι ο Θεός των πατέρων σου. Μη φοβάσαι να κατέβεις στην Αίγυπτο, διότι εκεί θα σε κάνω μεγάλο έθνος. Εγώ θα κατέβω μαζί σου και εγώ θα σε ανεβάσω πάλι στο τέλος, και ο Ιωσήφ θα βάλει τα χέρια του πάνω στα μάτια σου». Δες πώς ο Δεσπότης τού υπόσχεται όσα επιθυμούσε ο δίκαιος, και μάλιστα πολύ περισσότερα. Διότι, όντας γενναιόδωρος, υπερβαίνει τα δικά μας αιτήματα, ακολουθώντας τη δική Του φιλανθρωπία. «Μη φοβάσαι», λέει, «να κατέβεις στην Αίγυπτο». Επειδή αγωνιούσε για το μήκος του δρόμου, γι' αυτό του λέει: «Μην αποβλέπεις στην αδυναμία των γηρατειών, διότι εκεί θα σε κάνω μεγάλο έθνος· και θα κατέβω μαζί σου στην Αίγυπτο».

Εγώ θα είμαι μαζί σου και θα καταστήσω τα πάντα εύκολα για σένα. Πρόσεξε τη συγκατάβαση των λόγων: Θα κατέβω μαζί σου στην Αίγυπτο. Τι θα μπορούσε να είναι πιο μακάριο από αυτό, το να έχει δηλαδή κανείς τον Θεό συνοδοιπόρο; Έπειτα ακολουθεί η παρηγοριά, την οποία είχε τη μεγαλύτερη ανάγκη ο γέροντας: Και ο Ιωσήφ θα θέσει τα χέρια του επάνω στα μάτια σου. Εκείνος ο πολυπόθητος, αυτός θα σε ετοιμάσει για την ταφή και θα θέσει τα χέρια του στα μάτια σου. Γεμάτος χαρά, λοιπόν, και έχοντας πλέον απαλλαγεί από κάθε αγωνία, έτσι να προχωρήσεις στον δρόμο σου. Αναλογίσου, λοιπόν, τον δίκαιο, με πόση ευθυμία πραγματοποιεί την οδοιπορία του, έχοντας λάβει τόσο μεγάλη διαβεβαίωση από την υπόσχεση του Θεού.

Και είπε ο Θεός στον Ισραήλ: «Μη φοβάσαι να κατέβεις στην Αίγυπτο, διότι εκεί θα σε κάνω μέγα έθνος. Διότι εγώ θα κατέβω μαζί σου στην Αίγυπτο, και εγώ τελικά θα σε ανεβάσω πάλι». Αναχωρώντας λοιπόν ο Ισραήλ και επιβιβαζόμενος πανοικί στις άμαξες, με εβδομήντα πέντε ψυχές, φτάνει στην Αίγυπτο. Εκεί τον συναντά ο Ιωσήφ με πολυπληθή συνοδεία, προσφέροντας τιμή στον πατέρα του, ως φιλόστοργος υιός. Αγκαλιάστηκαν μεταξύ τους, και ο ένας έβρεχε με δάκρυα τον τράχηλο και τους ώμους του άλλου. Κατοίκησε δε ο Ισραήλ στη γη Γεσέμ. Του φέρνει τότε ο Ιωσήφ τους δύο υιούς του για να τους ευλογήσει, στήνοντας στα δεξιά του δικαίου τον Μανασσή ως πρωτότοκο, και στα αριστερά τον Εφραίμ. Προφητικώς όμως προτίμησε τον Εφραίμ έναντι του Μανασσή, γι' αυτό και σταυρώνοντας τα χέρια του φέρνει το δεξί προς τα αριστερά στον Εφραίμ, και το αριστερό προς τα δεξιά στον Μανασσή. Υποθέτοντας δε ο Ιωσήφ ότι λησμόνησε ποιος ήταν ο πρωτότοκος, είπε: «Ο Μανασσής είναι ο πρωτότοκος, πατέρα». Αλλά εκείνος απάντησε: «Το γνώριζα και εγώ, αλλά ξέρω ότι ο Εφραίμ θα υψωθεί περισσότερο από τον Μανασσή».