Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:15

Περί του Ισάχαρ. «Ο Ισάχαρ επιθύμησε το καλό, αναπαυόμενος ανάμεσα στους κλήρους. Και βλέποντας την ανάπαυση ότι είναι καλή και τη γη ότι είναι εύφορη, υπέβαλε τον ώμο του στον κόπο και έγινε γεωργός.» Το όνομα Ισάχαρ, λοιπόν, ερμηνεύεται πάλι ως μισθός. Θα μπορούσε επομένως, με βάση αυτή τη σημασία, να αποτελεί έναν τύπο και μια αρκετά σαφή εικόνα εκείνων που απονεμήθηκαν στον Χριστό από τον Θεό και Πατέρα ως ένα είδος μισθού. Διότι, λέει ο Δαβίδ: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου, και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης.» Ψάλλει δε κάπου πάλι, νομίζω, για αυτούς που δόθηκαν στον Εμμανουήλ, σχεδόν υποδεικνύοντάς τους: «Ιδού η κληρονομιά του Κυρίου, οι υιοί· ο μισθός του καρπού της κοιλίας.» Διότι δόθηκαν, λέει, στον Εμμανουήλ ως ένα είδος μισθού εκείνοι που πίστεψαν, τόσο από αυτούς που κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ, όσο και από το άλλο πλήθος, εννοώ βεβαίως αυτό που προέρχεται από τα έθνη. Ονομάζοντας δε Κύριο τον Ιησού, ανέφερε επίσης ότι έγινε καρπός κοιλίας, εξαιτίας ακριβώς της ομοίωσής του με εμάς. Διότι γεννήθηκε από γυναίκα, και αναδείχθηκε καρπός παρθενικής μήτρας.

Αφού λοιπόν επαινέσει τη δική του βουλή και κρίση, και θεωρώντας άξια όχι μικρού θαυμασμού την ανάπαυση σε αυτά, δηλαδή την αιώνια τιμή, τη ζωή που εμπεριέχει τέλειο αγιασμό, την ατελεύτητη δόξα, την αναφαίρετη βασιλεία, και όσα ξεπερνούν τον νου και τη γλώσσα, θα γίνει λοιπόν καρτερικός. Διότι, βλέποντας ότι η γη είναι εύφορη, «θα βάλει κάτω τον ώμο», λέει, και θα αγαπήσει τον κόπο. Και λαμβάνει το παράδειγμα από εκείνους που συνηθίζουν να καλλιεργούν άριστα τη γη, οι οποίοι είναι φιλεργότατοι και φίλοι της σκαπάνης, και μάλιστα σπεύδουν να ιδρώσουν με τα άροτρα, αν βρουν εύφορη γη, έχοντας στον νου τους, νομίζω, τον άφθονο καρπό και όσα θα προέλθουν από αυτήν. Σε αυτό άλλωστε μας παροτρύνει και ο σοφός Ωσηέ, λέγοντας: «Σπείρετε για τους εαυτούς σας με δικαιοσύνη, τρυγήστε καρπό ζωής· φωτίστε τους εαυτούς σας με το φως της γνώσης. Εκζητήστε τον Κύριο, έως ότου έλθουν σε σας γεννήματα δικαιοσύνης». Αυτό ευχήθηκε και ο μακάριος Παύλος λέγοντας: «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα και άρτο για βρώση, είθε να χορηγήσει και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας, ώστε, έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο».

Ισσάχαρ «Ο Ισσάχαρ επιθύμησε το καλό και αναπαύθηκε ανάμεσα στους κλήρους. Και βλέποντας ότι η ανάπαυση είναι καλή και η γη εύφορη, υπέβαλε τον ώμο του στον κόπο και έγινε άνδρας γεωργός». Τον Ισσάχαρ, λοιπόν, τον αλληγορεί μεταφορικά ως τον Σωτήρα, ο οποίος μόνος από τη νηπιακή ηλικία επιθύμησε το καλό. Όπως λέει και ο Ησαΐας: «πριν το παιδί μάθει να φωνάζει πατέρα ή μητέρα, απορρίπτει την πονηρία για να επιλέξει το αγαθό». «Αναπαυόμενος», ανάμεσα στον κλήρο των προφητών, για να εκπληρώσει τα όσα ειπώθηκαν από αυτούς. Διότι και στο όρος εμφανίστηκαν ο Μωυσής και ο Ηλίας, στα δεξιά και στα αριστερά να συνομιλούν μαζί του, ώστε να παρουσιαστεί ο Σωτήρας να αναπαύεται ανάμεσά τους. «Βλέποντας λοιπόν την ανάπαυση» των αγίων, «ότι είναι καλή, και τη γη ότι είναι εύφορη, υπέβαλε τον ώμο του στον κόπο και έγινε άνδρας γεωργός». «Υπέβαλε τον ώμο του»· πού αλλού παρά κάτω από τον σταυρό, τον οποίο βαστάζοντας πορευόταν με παρρησία; Όπως λέει και ο Ησαΐας: «του οποίου η εξουσία βρέθηκε πάνω στον ώμο του». Αυτός, βάζοντας τον ώμο του κάτω από το άροτρο και αποδεχόμενος με πόνο όλες τις ύβρεις που έγιναν εναντίον του, έγινε ο άνδρας της εκκλησίας που καλλιεργεί τον καλό αγρό.

ΤΙΤΛΟΣ Εʹ. — Περί γεωργίας και γεωργών· και ότι είναι καλό το να εργάζεται κανείς. «Έδιωξε ο Κύριος τον Αδάμ από τον παράδεισο της τρυφής, για να καλλιεργεί τη γη από την οποία προήλθε.» «Ο Νώε, ως γεωργός, άρχισε να καλλιεργεί τη γη, και φύτεψε αμπελώνα, και ήπιε από το κρασί, και μέθυσε.» «Ο Ισάχαρ επιθύμησε το καλό, αναπαυόμενος ανάμεσα στους κλήρους· και βλέποντας ότι η ανάπαυση είναι καλή, και η γη εύφορη, έβαλε τον ώμο του στον κόπο, και έγινε άνδρας γεωργός.» «Να φροντίζεις τα χλωρά φυτά στον κάμπο, και θα θερίσεις χορτάρι· σύναζε χόρτο βουνίσιο, για να έχεις πρόβατα για ενδυμασία. Να τιμάς δε τον κάμπο, για να έχεις αρνιά.» «Να καλλιεργείς τη γη σου· διότι πλοία δεν έρχονται πλέον από την Καρχηδόνα.» «Οργώστε για τον εαυτό σας νέα χωράφια, και μην σπέρνετε ανάμεσα σε αγκάθια.» «Μην μισήσεις την επίπονη εργασία και τη γεωργία που θεσπίστηκε από τον Ύψιστο.» «Αυτός που καλλιεργεί τη γη, θα υψώσει τη θημωνιά του.» «Χάρη και ομορφιά επιθυμεί το μάτι, και περισσότερο και από τα δύο την πρασινάδα του σπόρου.» «Πώς θα αποκτήσει σοφία αυτός που κρατά το άροτρο, και καυχιέται για το βουκέντρι, που οδηγεί τα βόδια, και ασχολείται συνεχώς με τις εργασίες του, και η συζήτησή του περιστρέφεται γύρω από τους ταύρους; Θα αφοσιωθεί ολόψυχα στο να ανοίγει αυλακιές, και η αγρυπνία του θα είναι για την τροφή των δαμαλιών.» «Ο γεωργός που κοπιάζει πρέπει πρώτος να μεταλαμβάνει από τους καρπούς.»

Για τον Ζαβουλών προείπε την παραθαλάσσια κατοίκησή του· για τον Ισσάχαρ τη γεωργική ενασχόληση· για τον Δαν, σύμφωνα με μερικούς, τα όσα έγιναν από τον Σαμψών, διότι καταγόταν από αυτή τη φυλή και συγκαταλέχθηκε στους κριτές, και γι' αυτό, λέει, είπε: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ». Άλλοι πάλι λένε ότι προαγγέλλει τα όσα συνέβησαν στη Λαϊσά, τη σημερινή ονομαζόμενη Πανεάδα. Διότι ξαφνικά, ορμώμενοι από αυτή τη φυλή, κάποιοι επιτέθηκαν σε αυτή την πόλη, την κατέλαβαν κατά κράτος, την κατοίκησαν και της έδωσαν τη δική τους ονομασία, αφού την ονόμασαν Δαν. Εγώ όμως νομίζω ότι το θείο Πνεύμα, όπως ακριβώς φανέρωσε τα σχετικά με τον Σωτήρα μας, έτσι φανέρωσε και τα σχετικά με τον Αντίχριστο μέσω του πατριάρχη από αυτή την προφητεία. Διότι λέει: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ»· όπως δηλαδή, λέει, από τη φυλή του Ιούδα βλάστησε ο Σωτήρας και διασώζει την οικουμένη, έτσι από τη φυλή του Δαν θα προέλθει ένας ολέθριος όφις. Διότι αυτό λέει: «και ας γίνει ο Δαν φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου, και θα πέσει ο ιππέας περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου». Επειδή δηλαδή, χρησιμοποιώντας κάθε είδους απάτες, προσπαθεί να παγιδεύσει στον όλεθρο αυτούς που εξαπατώνται, τον παρομοιάζει με φίδι που φωλιάζει δίπλα σε κάποιο μονοπάτι και λυμαίνεται τους διαβάτες.