Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:17

Περί του Δαν. «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ. Και ας γίνει ο Δαν φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου, και ο αναβάτης θα πέσει προς τα πίσω, περιμένοντας τη σωτηρία από τον Κύριο.» Ο λόγος ακολουθεί και πάλι την ετυμολογία του ονόματος. Διότι Δαν σημαίνει κριτής ή κρίση. Θα μπορούσε δε να υποδηλώνει και αυτός πάλι, στο πρόσωπό του, τον ένδοξο και περίβλεπτο χορό των αγίων αποστόλων, οι οποίοι τοποθετήθηκαν ως άρχοντες αυτών που έχουν πιστέψει, και έλαβαν τον κλήρο να κρίνουν, καθώς ο Χριστός τους μοίρασε αυτό το έργο. Και βέβαια ο θεσπέσιος Παύλος λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι θα κρίνουμε αγγέλους; Πόσο μάλλον βιοτικά ζητήματα;» Σύμφωνα με τις Γραφές, λοιπόν, ένας είναι ο κριτής και νομοθέτης, ο Χριστός. Εάν όμως οι απόστολοι είναι πρεσβευτές υπέρ του Χριστού, και σε αυτούς έχει εναποτεθεί ο λόγος της καταλλαγής, δεν είναι καθόλου παράδοξο αν νοούνται και αυτοί κριτές καθ' ομοίωση του Χριστού. Διακηρύσσει δε κάπου και ο μέγας Ησαΐας, καθιστώντας φανερή τόσο τη θεοπρεπή βασιλεία του ίδιου του Χριστού όσο και την ανάδειξη των αγίων αποστόλων: «Ιδού, ένας δίκαιος βασιλιάς θα βασιλεύσει, και άρχοντες θα εξουσιάζουν με κρίση.» Διότι κατά το παρελθόν βασίλευαν στην Ιερουσαλήμ εκείνοι από τη φυλή του Ιούδα. Είχαν όμως ταχθεί για να κρίνουν όσοι υπηρετούσαν στην αγία σκηνή και είχαν λάβει τον κλήρο της ιεροσύνης: «Διότι τα χείλη του ιερέα θα διαφυλάξουν την κρίση, και από το στόμα του θα αναζητήσουν τον νόμο.»

Διότι πώς είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί ότι έχουν τιμηθεί εξαιρετικά και έχουν φτάσει στο αποκορύφωμα της δόξας ανάμεσα στους προσκυνητές του Σωτήρος, εκείνοι που ορίστηκαν από Αυτόν ως διδάσκαλοι της οικουμένης; Πλην όμως, το ότι η διακονία τους δεν θα είναι εντελώς απαλλαγμένη από ταλαιπωρίες, αλλά επρόκειτο να δοκιμάσουν πολλά και αναρίθμητα δεινά, και ότι θα εμποδιστούν και δεν θα βρουν τον δρόμο της αποστολής τους εντελώς απαλλαγμένο από κινδύνους, το υποδήλωσε τυπικά ως παράδειγμα, λέγοντας: «Ας γίνει ο Δαν»· αντί του, θα είναι ο Δαν το πλήθος των διωκτών, «ως φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι και δαγκώνει τη φτέρνα του αλόγου», δηλαδή, επιφέροντας δεινά και αναπόφευκτα δαγκώματα. Εξάλλου, τα δαγκώματα των οχιών είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποφευχθούν, ακόμη και αν συμβούν στην ίδια τη φτέρνα. «Διότι αυτός», λέει, «θα παραμονεύει το κεφάλι σου, και εσύ θα παραμονεύεις τη φτέρνα του.» Και κάποιοι επιβουλεύτηκαν με τέτοιο τρόπο τους αγίους αποστόλους, ώστε να τους επιφέρουν ακόμη και τον θάνατο της σάρκας. Και λέμε ότι υπέστησαν κάτι τέτοιο, σαν αυτό που θα πάθαινε ίσως ένας ιππέας, αν το άλογό του λύγιζε τα πόδια του και σωριαζόταν προς τα πίσω.

Διότι ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω και, πέφτοντας στη γη, νομίζω, θα περιμένει τον σωτήρα. Θα περιμένουν δε οι θεσπέσιοι μαθητές τον καιρό της δικής τους δόξας και σωτηρίας, κατά τον οποίο θα κληθούν σε μια ασάλευτη και αιώνια βασιλεία, με τον Χριστό να τους προσφωνεί: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου». Διότι τελείωσαν τον δρόμο και διατήρησαν την πίστη. Επομένως, θα αποκομίσουν το αμάραντο στεφάνι της δόξας. Εάν, όμως, κάποιος προτιμά να θεωρήσει, όχι ότι κάποιοι θα στήσουν ενέδρα σαν φίδια στον δρόμο εναντίον του Δαν, αλλά ότι ο ίδιος ο Δαν θα επιβουλευτεί άλλους, θα πούμε το εξής: ότι οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, έχοντας το αξίωμα να κρίνουν και να καθοδηγούν τους λαούς, επιτίθονταν στον Χριστό σαν φαρμακερές οχιές, και σαν να ήταν ιππέας που καλπάζει σε καθαρό και ομαλό δρόμο, τον εμπόδιζαν ανόσια με τα δαγκώματά τους.

Μακάριος, λοιπόν, είναι εκείνος που τα διακρίνει αυτά, και τα ξεχωρίζει με την τομή του Λόγου, η οποία διαχωρίζει το ανώτερο από το κατώτερο, και ετοιμάζει αναβάσεις μέσα στην καρδιά του, όπως αναφέρει κάπου ο θείος Δαβίδ, και, αποφεύγοντας αυτήν την κοιλάδα του κλαυθμώνος, με όση δύναμη διαθέτει, αναζητά τα άνω, και, αφού σταυρωθεί για τον κόσμο μαζί με τον Χριστό, ενώνεται με τον Χριστό και ανέρχεται μαζί Του, γινόμενος κληρονόμος της ζωής που δεν μεταβάλλεται πλέον ούτε είναι απατηλή· εκεί όπου δεν υπάρχει πλέον φίδι να δαγκώνει στον δρόμο, ούτε να παραμονεύει τη φτέρνα, ενώ του παραμονεύουν το κεφάλι. Προς τους υπόλοιπους από εμάς ο ίδιος ο Δαβίδ ορθώς φωνάζει, σαν κάποιος κήρυκας με εξαιρετικά δυνατή φωνή από κάποιο υψηλό και πάνδημο βήμα, αποκαλώντας μας βαρυκάρδιους και αγαπώντες το ψεύδος, προτρέποντάς μας να μην προσκολλώμαστε υπερβολικά στα ορατά, ούτε να θεωρούμε όλη την εγκόσμια ευδαιμονία ως κάτι άλλο παρά μόνο χορτασμό από σιτάρι και κρασί, πράγματα που φθείρονται. Και ίσως αυτό ακριβώς να εννοούσε και ο μακάριος Μιχαίας, και, εξεγειρόμενος εναντίον των χαμερπών πραγμάτων που θεωρούνται αγαθά, λέει: «Πλησιάστε στα αιώνια όρη· σήκω και πορεύου, διότι αυτή δεν είναι τόπος αναπαύσεώς σου»· αυτό, λοιπόν, είναι σχεδόν σύμφωνο και με τα ίδια τα λόγια με τα οποία ο Κύριος και Σωτήρας μας δίνει παραγγελία. Τι λέει; «Εγερθείτε, ας φύγουμε από εδώ»· μη μετακινώντας μόνο τους τότε μαθητές Του από εκείνον μόνο τον τόπο, όπως θα μπορούσε να νομίσει κανείς, αλλά ελκύοντας πάντοτε και όλους τους μαθητές Του από τη γη και τα γήινα προς τους ουρανούς και τα επουράνια.

«Ο Δαν», λέει, «είναι σκύμνος λέοντος», και ονομάζοντας τη φυλή, τη φυλή του Δαν, διασαφήνισε το ζήτημα, ότι από αυτήν πρόκειται να γεννηθεί ο αντίχριστος. Διότι, όπως ακριβώς από τη φυλή του Ιούδα γεννήθηκε ο Χριστός, έτσι και από τη φυλή του Δαν θα γεννηθεί ο αντίχριστος. Και ότι έτσι έχουν τα πράγματα, τι λέει ο Ιακώβ; «Ας γίνει ο Δαν φίδι που κάθεται στον δρόμο, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου». Ποιος άλλος λοιπόν είναι το φίδι παρά ο απ' αρχής πλάνος, αυτός που αναφέρεται στη Γένεση, που πλάνησε την Εύα και ανέτρεψε τον Αδάμ; Αλλά, επειδή πρέπει να αποδείξουμε τα προκείμενα με περισσότερες μαρτυρίες, ας μην ολιγωρήσουμε. Διότι το ότι πράγματι από τη φυλή του Δαν πρόκειται να γεννηθεί και να αναδειχθεί τύραννος, βασιλιάς, δεινός κριτής, γιος του διαβόλου, το λέει ο προφήτης: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και κάθε άλλη φυλή στον Ισραήλ». Αλλά ίσως πει κάποιος: αυτό έχει ειπωθεί για τον Σαμψών, ο οποίος, επειδή γεννήθηκε από τη φυλή του Δαν, έκρινε τον λαό για είκοσι χρόνια. Αυτό όμως στην περίπτωση του Σαμψών εκπληρώθηκε μερικώς, ενώ εξ ολοκλήρου θα εκπληρωθεί στο πρόσωπο του αντίχριστου.

Δαν «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως μία φυλή στον Ισραήλ· και ας γίνει ο Δαν σαν φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι και δαγκώνει τη φτέρνα του αλόγου· και θα πέσει ο ιππέας προς τα πίσω, περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου».

Ο Δαν, λέγει, «θα κρίνει τον λαό του σαν μία από τις φυλές του Ισραήλ». Αυτό εν μέρει πραγματοποιήθηκε στον Σαμψών, ο οποίος, αφού γεννήθηκε από τη φυλή του Δαν, έκρινε τον λαό επί είκοσι έτη· κατά το καθολικό όμως νόημα θα εκπληρωθεί στον αντίχριστο, ο οποίος, γεννημένος ως φοβερός κριτής και τύραννος βασιλιάς, θα κρίνει μεν τον δικό του λαό, αλλά θα αντιταχθεί ως «όφις επάνω στον δρόμο», παραμονεύοντας και επιχειρώντας να δαγκώσει τον λόγο της αλήθειας και όσους πορεύονται ορθά. Διότι το ότι είπε ο προφήτης «δαγκώνοντας την πτέρνα του ίππου» σημαίνει ότι πειράζει εκείνους που κηρύττουν την αληθινή και σωτήρια οδό· όπως ακριβώς πείραξε και τους αποστόλους, και, αφού υποσκέλισε τον Ιούδα, τον κυρίευσε και, σαν ίππο, τον κατέβαλε, παραδίδοντας και τον αναβάτη του στον θάνατο. Το δε «και ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω» σημαίνει ότι, προσμένοντας τη σωτηρία από τον Κύριο από τα έσχατα προς τα πρώτα, ο Κύριος ανέγειρε και ανόρθωσε τα πτώματα του Αδάμ.

Καθώς ο Κύριος Ιησούς Χριστός ήλθε κατά σάρκα από την αγία και άχραντη Παρθένο, ανέλαβε τη φυλή του Ιούδα και προήλθε από αυτήν, φανέρωσε το βασιλικό αξίωμα της καταγωγής Του, σύμφωνα με τον Ιακώβ, ο οποίος κατά τις ευλογίες αναφώνησε προς τον υιό του: «Ιούδα, εσένα θα αινέσουν τα αδέλφια σου. Τα χέρια σου θα βρίσκονται στα νώτα των εχθρών σου. Θα σε προσκυνήσουν οι υιοί του πατέρα σου. Σκύμνος λιονταριού είναι ο Ιούδας. Από τον βλαστό μου, υιέ μου, ανέβηκες. Αναπαύθηκες και κοιμήθηκες σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει; Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα ούτε ηγέτης από τους μηρούς του, έως ότου έλθουν τα όσα του έχουν αποταμιευθεί, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Δες τα λόγια του Ιακώβ, τα οποία ειπώθηκαν προς τον Ιούδα, πώς εκπληρώθηκαν στο πρόσωπο του Κυρίου. Το ίδιο ακριβώς διακηρύσσει ο πατριάρχης και για τον αντίχριστο. Γι' αυτό, όπως ακριβώς προφήτευσε για τον Ιούδα, έτσι προφήτευσε και για τον υιό του τον Δαν. Διότι ο Ιούδας ήταν ο τέταρτος υιός του, ενώ ο Δαν ήταν και αυτός υιός του, ο έβδομος. Τι αναφώνησε λοιπόν γι' αυτόν; «Ας γίνει ο Δαν φίδι που παραμονεύει στον δρόμο, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου». Και ποιο άλλο ήταν αυτό το φίδι παρά ο απαρχής πλάνος, που αναφέρεται στη Γένεση, αυτός που πλάνεψε την Εύα και υποσκέλισε τον Αδάμ; Αλλά, επειδή πρέπει να αποδείξουμε τα λεγόμενα με περισσότερες μαρτυρίες, δεν θα διστάσουμε.

Ο Ισσάχαρ επιθύμησε το καλό, αναπαυόμενος ανάμεσα στους κλήρους· και βλέποντας την ανάπαυση ότι είναι καλή και τη γη εύφορη, προσέφερε τον ώμο του στον μόχθο και έγινε γεωργός. Τον επαινεί, επειδή επέλεξε την εργασία της γης και προτίμησε περισσότερο από καθετί τον κόπο γύρω από αυτήν. Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και κάθε άλλη φυλή στον Ισραήλ. Και ας γίνει ο Δαν φίδι στον δρόμο, που παραμονεύει στο μονοπάτι, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου· και ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω, αναμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου. Είναι άξιο θαυμασμού και έκπληξης για τον δίκαιο αυτόν, το πώς, προβλέποντας τα πάντα με τα μάτια του Πνεύματος, τα φανέρωνε στα παιδιά του και προέλεγε όσα επρόκειτο να συμβούν στον καθένα· διότι προαναγγέλλει από τώρα εκείνα που πρόκειται να συμβούν μετά από πολύ χρόνο.

Και θα ακουστεί ο φόβος του σε κάθε πόλη και χώρα, και όταν το ακούσει αυτός που ανήκει στο διακοσιοστό κεφάλαιο του τριακοστού κεφαλαίου, θα αποδράσει από την Επτάλοφη πόλη προς το ενδότερο μέρος της Ανατολής και θα βρει κακό τέλος. Έπειτα, θα εγερθεί ένας νέος από τη φυλή του Δαν, σύμφωνα με την προφητεία του πατριάρχη Ιακώβ που λέει: «ένα φίδι που κάθεται στον δρόμο, που δαγκώνει τη φτέρνα του αλόγου, και ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω, περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου». Ιππέας είναι η αλήθεια και η ευσέβεια των Ορθοδόξων χριστιανών, ενώ φτέρνα είναι η έσχατη ημέρα. Και αυτοί οι άγιοι, κατά τον καιρό εκείνο, θα δαγκωθούν από το φίδι, δηλαδή τον υιό της απώλειας, παρασυρόμενοι στις φαντασιοπληξίες του και στις ψευδομαντείες του· διότι θα κάνει σημεία και τέρατα πάνω στη γη, αδρανή και εξίτηλα: τυφλοί θα αναβλέψουν και χωλοί θα περπατήσουν, κουφοί θα ακούσουν και δαιμονισμένοι θα θεραπευτούν, θα μετατρέψει τον ήλιο σε σκοτάδι και τη σελήνη σε αίμα, και με αυτά τα σημεία του και τα φαντασιώδη τέρατα και τις πλάνες, θα εξαπατήσει, ει δυνατόν, ακόμη και τους εκλεκτούς, καθώς είναι γεγραμμένο. Διότι θα εισέλθει ο υιός της απώλειας στα Ιεροσόλυμα και θα καθίσει στον ναό του Κυρίου ωσάν να είναι ίσος με τον Θεό, ενώ είναι άνθρωπος σάρκινος, προερχόμενος από σπέρμα ανδρός και από μήτρα γυναικός, καταγόμενος από τη φυλή του Δαν. Επειδή και ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, που παρέδωσε τον Κύριο, και αυτός από τη φυλή του Δαν καταγόταν.

Από αυτούς που αδικούν φανερά, πιο πονηρός είναι ο κρυφός κακοποιός· γι' αυτό και εκείνος τιμωρείται πιο σκληρά. Αυτός που μηχανεύεται δόλους και κάνει το κακό στα κρυφά «είναι φίδι, σύμφωνα με τη Γραφή, που παραμονεύει στον δρόμο και δαγκώνει τη φτέρνα του αλόγου».

Για τον Ζαβουλών προείπε την παραθαλάσσια κατοίκησή του· για τον Ισσάχαρ τη γεωργική ενασχόληση· για τον Δαν, σύμφωνα με μερικούς, τα όσα έγιναν από τον Σαμψών, διότι καταγόταν από αυτή τη φυλή και συγκαταλέχθηκε στους κριτές, και γι' αυτό, λέει, είπε: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ». Άλλοι πάλι λένε ότι προαγγέλλει τα όσα συνέβησαν στη Λαϊσά, τη σημερινή ονομαζόμενη Πανεάδα. Διότι ξαφνικά, ορμώμενοι από αυτή τη φυλή, κάποιοι επιτέθηκαν σε αυτή την πόλη, την κατέλαβαν κατά κράτος, την κατοίκησαν και της έδωσαν τη δική τους ονομασία, αφού την ονόμασαν Δαν. Εγώ όμως νομίζω ότι το θείο Πνεύμα, όπως ακριβώς φανέρωσε τα σχετικά με τον Σωτήρα μας, έτσι φανέρωσε και τα σχετικά με τον Αντίχριστο μέσω του πατριάρχη από αυτή την προφητεία. Διότι λέει: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ»· όπως δηλαδή, λέει, από τη φυλή του Ιούδα βλάστησε ο Σωτήρας και διασώζει την οικουμένη, έτσι από τη φυλή του Δαν θα προέλθει ένας ολέθριος όφις. Διότι αυτό λέει: «και ας γίνει ο Δαν φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου, και θα πέσει ο ιππέας περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου». Επειδή δηλαδή, χρησιμοποιώντας κάθε είδους απάτες, προσπαθεί να παγιδεύσει στον όλεθρο αυτούς που εξαπατώνται, τον παρομοιάζει με φίδι που φωλιάζει δίπλα σε κάποιο μονοπάτι και λυμαίνεται τους διαβάτες.

Νομίζω δε ότι ονομάζει ίππο το σώμα και αναβάτη την ψυχή. Το να πέσει δε προς τα πίσω, δηλαδή να κείτεται ανάσκελα, υποδηλώνει τον θάνατο, διότι τέτοια είναι η στάση των νεκρών. Με την πτέρνα δε υπονόησε την απάτη, επειδή άλλους μεν εξαπατά, ενώ σε άλλους επιφέρει βαρύτατες τιμωρίες. Και με τον ίππο υπονόησε το σώμα, το οποίο όταν δαγκωθεί και φθαρεί, επέρχεται ο θάνατος, φέρνοντας τους καρπούς της ελπίδας σε όσους υπομένουν. Καρπός δε αυτής της ελπίδας είναι η σωτηρία.

Όσοι παραβαίνουν τις μεταξύ τους συμφωνίες δεν μένουν ατιμώρητοι από τους νόμους. Εμείς λοιπόν που έχουμε αθετήσει τις συνθήκες με τον Θεό, πόσο μεγάλη τιμωρία θα υποστούμε; Αλλά ας συνέλθουμε, αγαπητοί, ας γρηγορήσουμε και, έστω και αργά, ας βρούμε τον εαυτό μας. Διότι γι' αυτόν τον λόγο μας αναγινώσκεται πάλι σήμερα το έγγραφο των συνθηκών, ώστε, αφού αναλογιστούμε όλα αυτά - τα πάθη του Χριστού, τις δικές μας υποσχέσεις, τις πράξεις της ζωής μας - και αφού τα εντυπώσουμε καλά στους λογισμούς μας, να εγερθούμε αφενός από την κατάσταση όπου κοιμόμαστε δείχνοντας ολιγωρία, αφετέρου να αποφύγουμε τις παγίδες της απάτης και της πλάνης και να ακολουθήσουμε τον πλέον αλάνθαστο δρόμο των πατέρων, όπου δεν παραμονεύει φίδι για να δαγκώσει τη φτέρνα. Και αφού βάλουμε βαθιά στην καρδιά μας τη διδασκαλία του Πνεύματος και τη θερμάνουμε καλά με τη συνεχή μελέτη, και αφού από την ενασχόληση με τη μελέτη καταστήσουμε ανεμπόδιστη την ορμή προς την πράξη, ας καλλιεργήσουμε για τους εαυτούς μας τον άφθονο καρπό της σωτηρίας. Ας μην παρομοιάσουμε τον εαυτό μας με τους πετρώδεις και σκληρόκαρδους, οι οποίοι, ενώ δέχονται με χαρά τον σπόρο του λόγου, δεν αφήνουν αυτό που σπάρθηκε να βγάλει βαθιά ρίζα, και αμέσως, μόλις επέλθει μια μικρή θλίψη, ξηραίνονται μαζί με το ίδιο το βλαστάρι, έχοντας ανθοφορήσει τη σωτηρία για ελάχιστο μόνο χρόνο.

Το πώς να περιγράψω τις ενέργειες του φωτός Σου δεν το γνωρίζω, όμως τούτο το γνώρισα και το γνωρίζω στην πράξη, Θεέ μου, ότι κι αν από ασθένεια, Δέσποτα, κι αν από θλίψεις κι αν από λύπες κι αν στα δεσμά κι αν στην πείνα κι αν στη φυλακή κρατούμαι, κι αν από φοβερότερους πόνους κατέχομαι, Χριστέ μου, το φως Σου, όταν λάμψει, τα αποδιώχνει όλα σαν σκοτάδι και το θείο Σου Πνεύμα με κάνει ξαφνικά να βρίσκομαι σε άνεση και φως και στην απόλαυση του φωτός. Τις θλίψεις τις γνώρισα σαν καπνό, τους λογισμούς σαν σκοτάδι και σαν βέλη τους πειρασμούς, τις μέριμνες σαν ζόφο, και τα πάθη να ενεργούν σαν θηρία, Λόγε, από τα οποία με ελευθέρωσες, από τα οποία με γλίτωσες παλαιότερα, κάνοντας να λάμψει μέσα μου λίγο λίγο το θείο Σου φως. Και τώρα, ενώ βρίσκομαι ανάμεσά τους, Χριστέ, Θεέ μου, με διαφυλάσσεις άτρωτο σκεπάζοντάς με με το φως Σου. Επειδή όμως σφάλλω πάρα πολύ, αμαρτάνοντας κάθε ώρα, επειδή υπερηφανεύομαι, επειδή Σε παροργίζω, παρακαλώ για την εύσπλαχνη παιδαγωγία Σου, Χριστέ μου, την οποία και αισθάνομαι σφοδρά να γίνεται μέσα μου με την υποχώρηση του θείου φωτός που με σκεπάζει. Διότι, όπως όταν δύει ο ήλιος γίνεται νύχτα και σκοτάδι και βγαίνουν έξω όλα τα θηρία για να βρουν τροφή, έτσι, όταν με ξεσκεπάζει, ω Θεέ μου, το φως Σου, αμέσως με περικαλύπτει το σκοτάδι του βίου και η θάλασσα των λογισμών, και τα θηρία των παθών με κατασπαράζουν, και πληγώνομαι από τα βέλη όλων των λογισμών. Όταν όμως πάλι σπλαχνιστείς, όταν με ελεήσεις, όταν ακούσεις τους γοερούς μου θρήνους και δώσεις προσοχή στους στεναγμούς και δεχτείς τα δάκρυα και θελήσεις να επιβλέψεις στην ταπείνωσή μου, εμένα που έχω αμαρτήσει ασυγχώρητα, Χριστέ μου, φαίνεσαι από μακριά σαν αστέρι που ανατέλλει, πλατύνεσαι σιγά σιγά, όχι επειδή το παθαίνεις αυτό Εσύ, αλλά επειδή διανοίγεις τον νου του δούλου Σου για να βλέπει. Φαίνεσαι όλο και μεγαλύτερος, σαν τον ήλιο, λίγο λίγο. Διότι, καθώς το σκοτάδι φεύγει και εξαφανίζεται, νομίζω ότι έρχεσαι Εσύ, που είσαι πανταχού παρών, και όταν με περικυκλώσεις ολόκληρο όπως πριν, Σωτήρα, όταν με σκεπάσεις ολόκληρο, όταν με περιβάλλεις ολόκληρο, ελευθερώνομαι από τα κακά, λυτρώνομαι και από το σκοτάδι και από τους πειρασμούς και από τα πάθη και από όλους τους λογισμούς. Διότι γεμίζω από χρηστότητα, γεμίζω από ευφροσύνη και χορταίνω από χαρά, από ανέκφραστη αγαλλίαση, βλέποντας φρικτά μυστήρια, βλέποντας παράδοξα θαύματα, βλέποντας όσα δεν έχει δει μάτι ούτε θα μπορούσε ποτέ να δει μάτι ανθρώπου, αλλά ούτε και αυτί να τα ακούσει, και που δεν ανέβηκαν ποτέ καθόλου σε καρδιά θνητών. Και καταπλήσσομαι σφοδρά, εκπλήσσομαι με αυτά και αποξενώνομαι εντελώς από όλα τα επίγεια, ανυμνώντας Σε, Θεέ μου, με ακατάπαυστες φωνές, κατανοώντας μέσα μου την παράδοξη αλλοίωση και τον τρόπο της αντίληψης της παντοδύναμης χειρός, πώς με μόνη τη λάμψη του φωτός Σου και με την εμφάνισή Σου έδιωξες κάθε λύπη, με άρπαξες από τον κόσμο και, αφού ενώθηκες μυστικά μαζί μου, με αποκατέστησες αμέσως στον ουρανό, εκεί όπου δεν υπάρχει λύπη, ούτε στεναγμός, ούτε δάκρυ, ούτε φίδι να δαγκώνει την πτέρνα, και μου έδειξες ένα ξεκούραστο, αταλαίπωρο μονοπάτι, το αντίθετο (του κόσμου), το στενό, το δύσβατο για τους ανθρώπους, ή για να πω το πιο αληθινό, αυτό που είναι άβατο σε όλους. Διότι ποιος από τους ανθρώπους μπόρεσε ποτέ ή ποιος θα μπορέσει ποτέ να βρεθεί στον ουρανό με το σώμα ή και χωρίς το σώμα, με ποια φτερά πετώντας;