Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:18

Ο Δαν, λέγει, «θα κρίνει τον λαό του σαν μία από τις φυλές του Ισραήλ». Αυτό εν μέρει πραγματοποιήθηκε στον Σαμψών, ο οποίος, αφού γεννήθηκε από τη φυλή του Δαν, έκρινε τον λαό επί είκοσι έτη· κατά το καθολικό όμως νόημα θα εκπληρωθεί στον αντίχριστο, ο οποίος, γεννημένος ως φοβερός κριτής και τύραννος βασιλιάς, θα κρίνει μεν τον δικό του λαό, αλλά θα αντιταχθεί ως «όφις επάνω στον δρόμο», παραμονεύοντας και επιχειρώντας να δαγκώσει τον λόγο της αλήθειας και όσους πορεύονται ορθά. Διότι το ότι είπε ο προφήτης «δαγκώνοντας την πτέρνα του ίππου» σημαίνει ότι πειράζει εκείνους που κηρύττουν την αληθινή και σωτήρια οδό· όπως ακριβώς πείραξε και τους αποστόλους, και, αφού υποσκέλισε τον Ιούδα, τον κυρίευσε και, σαν ίππο, τον κατέβαλε, παραδίδοντας και τον αναβάτη του στον θάνατο. Το δε «και ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω» σημαίνει ότι, προσμένοντας τη σωτηρία από τον Κύριο από τα έσχατα προς τα πρώτα, ο Κύριος ανέγειρε και ανόρθωσε τα πτώματα του Αδάμ.

Και θα ακουστεί ο φόβος του σε κάθε πόλη και χώρα, και όταν το ακούσει αυτός που ανήκει στο διακοσιοστό κεφάλαιο του τριακοστού κεφαλαίου, θα αποδράσει από την Επτάλοφη πόλη προς το ενδότερο μέρος της Ανατολής και θα βρει κακό τέλος. Έπειτα, θα εγερθεί ένας νέος από τη φυλή του Δαν, σύμφωνα με την προφητεία του πατριάρχη Ιακώβ που λέει: «ένα φίδι που κάθεται στον δρόμο, που δαγκώνει τη φτέρνα του αλόγου, και ο ιππέας θα πέσει προς τα πίσω, περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου». Ιππέας είναι η αλήθεια και η ευσέβεια των Ορθοδόξων χριστιανών, ενώ φτέρνα είναι η έσχατη ημέρα. Και αυτοί οι άγιοι, κατά τον καιρό εκείνο, θα δαγκωθούν από το φίδι, δηλαδή τον υιό της απώλειας, παρασυρόμενοι στις φαντασιοπληξίες του και στις ψευδομαντείες του· διότι θα κάνει σημεία και τέρατα πάνω στη γη, αδρανή και εξίτηλα: τυφλοί θα αναβλέψουν και χωλοί θα περπατήσουν, κουφοί θα ακούσουν και δαιμονισμένοι θα θεραπευτούν, θα μετατρέψει τον ήλιο σε σκοτάδι και τη σελήνη σε αίμα, και με αυτά τα σημεία του και τα φαντασιώδη τέρατα και τις πλάνες, θα εξαπατήσει, ει δυνατόν, ακόμη και τους εκλεκτούς, καθώς είναι γεγραμμένο. Διότι θα εισέλθει ο υιός της απώλειας στα Ιεροσόλυμα και θα καθίσει στον ναό του Κυρίου ωσάν να είναι ίσος με τον Θεό, ενώ είναι άνθρωπος σάρκινος, προερχόμενος από σπέρμα ανδρός και από μήτρα γυναικός, καταγόμενος από τη φυλή του Δαν. Επειδή και ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, που παρέδωσε τον Κύριο, και αυτός από τη φυλή του Δαν καταγόταν.

Για τον Ζαβουλών προείπε την παραθαλάσσια κατοίκησή του· για τον Ισσάχαρ τη γεωργική ενασχόληση· για τον Δαν, σύμφωνα με μερικούς, τα όσα έγιναν από τον Σαμψών, διότι καταγόταν από αυτή τη φυλή και συγκαταλέχθηκε στους κριτές, και γι' αυτό, λέει, είπε: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ». Άλλοι πάλι λένε ότι προαγγέλλει τα όσα συνέβησαν στη Λαϊσά, τη σημερινή ονομαζόμενη Πανεάδα. Διότι ξαφνικά, ορμώμενοι από αυτή τη φυλή, κάποιοι επιτέθηκαν σε αυτή την πόλη, την κατέλαβαν κατά κράτος, την κατοίκησαν και της έδωσαν τη δική τους ονομασία, αφού την ονόμασαν Δαν. Εγώ όμως νομίζω ότι το θείο Πνεύμα, όπως ακριβώς φανέρωσε τα σχετικά με τον Σωτήρα μας, έτσι φανέρωσε και τα σχετικά με τον Αντίχριστο μέσω του πατριάρχη από αυτή την προφητεία. Διότι λέει: «Ο Δαν θα κρίνει τον λαό του, όπως και μία φυλή του Ισραήλ»· όπως δηλαδή, λέει, από τη φυλή του Ιούδα βλάστησε ο Σωτήρας και διασώζει την οικουμένη, έτσι από τη φυλή του Δαν θα προέλθει ένας ολέθριος όφις. Διότι αυτό λέει: «και ας γίνει ο Δαν φίδι στον δρόμο, που κάθεται στο μονοπάτι, δαγκώνοντας τη φτέρνα του αλόγου, και θα πέσει ο ιππέας περιμένοντας τη σωτηρία του Κυρίου». Επειδή δηλαδή, χρησιμοποιώντας κάθε είδους απάτες, προσπαθεί να παγιδεύσει στον όλεθρο αυτούς που εξαπατώνται, τον παρομοιάζει με φίδι που φωλιάζει δίπλα σε κάποιο μονοπάτι και λυμαίνεται τους διαβάτες.

Νομίζω δε ότι ονομάζει ίππο το σώμα και αναβάτη την ψυχή. Το να πέσει δε προς τα πίσω, δηλαδή να κείτεται ανάσκελα, υποδηλώνει τον θάνατο, διότι τέτοια είναι η στάση των νεκρών. Με την πτέρνα δε υπονόησε την απάτη, επειδή άλλους μεν εξαπατά, ενώ σε άλλους επιφέρει βαρύτατες τιμωρίες. Και με τον ίππο υπονόησε το σώμα, το οποίο όταν δαγκωθεί και φθαρεί, επέρχεται ο θάνατος, φέρνοντας τους καρπούς της ελπίδας σε όσους υπομένουν. Καρπός δε αυτής της ελπίδας είναι η σωτηρία.