Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:19

Περί του Γαδ. «Ο Γαδ θα δεχθεί επιδρομή από ληστές, αλλά αυτός θα τους καταδιώξει κατά πόδας.» Ερμήνευσε πάλι τι θα μπορούσε να σημαίνει ο Γαδ· διότι σημαίνει πειρασμός ή επιδρομή. Θα ταίριαζε, νομίζω, να εννοηθεί μέσω αυτού και το θεομίσητο και αλαζονικό σμήνος των Γραμματέων και των Φαρισαίων· οι οποίοι, παραμερίζοντας το θείο και ευαγγελικό κήρυγμα και μη τιμώντας καθόλου όσα είναι αναγκαία για την πνευματική ωφέλεια, έτριζαν τα δόντια τους εναντίον του Χριστού, ο οποίος βέβαια δίδασκε όσα υπερβαίνουν τη σκιά και τον Νόμο, απολάμβανε μεγάλη αποδοχή και ήταν θαυμαστός, και κατέπληττε εξίσου όσους βρίσκονταν σε όλη την Ιουδαία με την υπερβολή των θαυμάτων που επιτελούσε, εισάγοντας τα παράδοξα με τις διδασκαλίες Του σε κάθε τι που ήταν αρεστό στον Θεό. Και μάλιστα όταν, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, αφού άφησε τη Βηθανία, εισήλθε στα Ιεροσόλυμα, όντας ο ίδιος πράος και επιβιβασμένος σε υποζύγιο και νέο πώλο, τα παιδιά που προπορεύονταν Τον επευφημούσαν λέγοντας· «Ωσαννά στον Υιό του Δαβίδ. Ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου.» Μερικοί δε από το πλήθος που ακολουθούσε έστρωναν τα ενδύματά τους στους δρόμους, και θεωρούσαν εξαιρετικά αξιοθαύμαστη την είσοδό Του· οι Φαρισαίοι όμως έσκαγαν από τον θυμό τους, και πληγωμένοι από τα οξύτατα κεντριά του φθόνου, μιλούσαν μεταξύ τους, και σχεδόν κατηγορούσαν αυτούς που καθυστερούσαν ακόμη στην απόφαση ότι έπρεπε να Τον θανατώσουν. Έλεγαν δηλαδή ότι «Βλέπετε ότι δεν ωφελεί σε τίποτα. Δείτε, όλος ο κόσμος πήγε οπίσω Του.»

Και λένε, αναφέρει: «Δεν γνωρίζουμε». Τι απαντά λοιπόν σε αυτά ο Χριστός; «Ούτε εγώ σας λέω με ποια εξουσία τα κάνω αυτά». Επομένως, ο Γαδ είναι πειρατήριο, δηλαδή οι Φαρισαίοι που διαρκώς πειράζουν.

«Στη βουλή τους ας μην εισέλθει η ψυχή μου, και στη σύναξή τους ας μη στηριχθούν τα σπλάχνα μου· διότι στον θυμό τους σκότωσαν ανθρώπους, και στην επιθυμία τους έκοψαν τα νεύρα ταύρου. Επικατάρατος ο θυμός τους, επειδή είναι αυθάδης, και η οργή τους, επειδή σκληρύνθηκε.» Για τον Γαδ είπε πάλι τα εξής: «Ληστρική συμμορία θα του επιτεθεί, αλλά και αυτός θα τους καταδιώξει κατά πόδας.» Επομένως, στο πρόσωπο του Ρουβήμ εύλογα θα μπορούσε να υποδηλωθεί ο Ισραήλ, ο οποίος είναι μεν πρωτότοκος χρονικά, αλλά σκληρός, αυθάδης και υβριστής· ενώ στο πρόσωπο του Συμεών, με τον οποίο συνδέεται και ο Λευί, υποδηλώνεται ως έτοιμος για φόνο, έχοντας σκοτώσει αγίους —διότι λέει, «ποιον από τους προφήτες δεν σκότωσαν οι πατέρες σας;»— και έχοντας νευροκοπήσει, σαν ταύρο, τον Χριστό.

Διότι δεν είναι μόνο ο λαός των Ιουδαίων που συλλαμβάνεται να έχει αποτολμήσει τα εγκλήματα κατά των αγίων και κατά του Χριστού, αλλά συνέπραξε με αυτούς και ο Λευί, δηλαδή το ιερατικό γένος, αυτοί που υπηρετούν στο θυσιαστήριο, οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι. Γι' αυτόν τον λόγο, στις προφητείες του προπάτορα Ιακώβ, ο Λευί συνδέεται μαζί με τον Συμεών. Ενώ στο πρόσωπο του Γαδ, ο οποίος κατάγεται από δούλη και αποτελεί δοκιμασία (πειρατήριο), ως κατώτερης καταγωγής στο φρόνημα, και αυτός που πειράζει τον Ιησού, και στήνει παγίδες με κακές προθέσεις εναντίον του· διότι τον πλησίαζαν λέγοντας: «Επιτρέπεται να δώσουμε φόρους στον Καίσαρα ή όχι;» Επομένως, για να επαναφέρω τον λόγο στο αρχικό θέμα, ο χρονικά πρωτότοκος Ισραήλ, ο σκληρός και αυθάδης και υβριστής, ο πρόθυμος για φόνο, που έχει καταραμένη οργή, που σκότωσε ανθρώπους και έκοψε τα νεύρα ταύρου, ο δυσγενής και πικρός στους δόλους, που στήνει παγίδες και αποτελεί πειρασμό, έχει ταχθεί πίσω από εκείνους που είναι εν Χριστώ και ελεύθεροι, και αν ελευθερωθεί μετά από εμάς, μόλις και μετά βίας θα έρθει ενώπιον του Θεού. ΠΑΛΛ. Καλά τα είπες. ΚΥΡ. Θα μπορούσες να κατανοήσεις βαθύτερα αυτό που λέω, αν στρέψεις τον νου σου και στα επόμενα. Διότι τρεις συνεχόμενοι προσέφεραν δώρα στη σειρά, από την ελεύθερη Ραχήλ, ο Εφραίμ και ο Μανασσής. Έπειτα τρεις συνεχόμενοι και μετά από αυτούς οι καταγόμενοι από τις υπηρέτριες, εννοώ δηλαδή πάλι, ο Δαν, ο Ασήρ και ο Νεφθαλείμ.

Γαδ. «Τον Γαδ θα τον πειράξει πειρατήριο, και αυτός θα τους πειράξει κατά πόδας.» Πειρατήριο ονομάζει το πονηρό συνέδριο των αρχιερέων και των γραμματέων, οι οποίοι έβαζαν σε πειρασμό τον Σωτήρα με ποικίλους πειρασμούς, θέλοντας να βρουν αφορμή εναντίον του, ώστε, αφού τον συλλάβουν με δόλο, να τον σκοτώσουν. Εκείνος, γνωρίζοντας τους διαλογισμούς τους, τους αντεπείρασε με τη δική του δικαιοσύνη και τους παρέδωσε στον θάνατο εξαιτίας της δικής τους αμαρτίας. Όπως ακριβώς είναι γραμμένο και στο Ευαγγέλιο: «Τότε τον πλησίασαν μερικοί από τους Φαρισαίους λέγοντας: Δάσκαλε, πες μας, με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά και ποιος είναι αυτός που σου έδωσε αυτήν την εξουσία; Εκείνος δε τους είπε: Θα σας ρωτήσω και εγώ έναν λόγο. Αν μου τον πείτε, θα σας ανακοινώσω και εγώ με ποια εξουσία τα κάνω αυτά: το βάπτισμα του Ιωάννη από πού προερχόταν, από τον ουρανό ή από τους ανθρώπους; Αυτοί τότε διαλογίζονταν μέσα τους λέγοντας: Εάν πούμε από τον ουρανό, θα μας πει γιατί δεν τον πιστέψατε· εάν πάλι πούμε από τους ανθρώπους, φοβόμαστε τον λαό, διότι όλοι γνωρίζουν για τον Ιωάννη ότι είναι όντως προφήτης. Και αποκρινόμενοι στον Ιησού είπαν: Δεν γνωρίζουμε. Εκείνος δε αποκρινόμενος τους είπε: Ούτε και εγώ σας λέω με ποια εξουσία τα κάνω αυτά.» Ορθά λοιπόν είπε ο προφήτης: «πειρατήριο θα τον πειράξει, και αυτός θα τους πειράξει κατά πόδας».

Τον Γαδ, ληστρική συμμορία θα τον επιδράμει· αυτός όμως θα την καταδιώξει κατά πόδας. Του Ασήρ το ψωμί θα είναι πλούσιο, και αυτός θα δώσει τροφή σε άρχοντες. Ο Νεφθαλείμ είναι δέντρο με απλωμένα κλαδιά, που προσδίδει ομορφιά στους καρπούς του. Και επειδή με συντομία προσπέρασε αυτούς, έρχεται λοιπόν στον Ιωσήφ και λέει: Ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, αξιοζήλευτος· ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, ο νεότερος γιος μου. Έγινες, λέει, αντικείμενο φθόνου από την ίδια κιόλας την αρχή. Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν. Υπαινίσσεται τη συμφωνία των αδελφών εναντίον του. Και αυτό που έλεγε πιο πάνω η Γραφή, ότι δηλαδή μετέφεραν πονηρή κατηγορία για τον Ιωσήφ στον πατέρα του, αυτό ακριβώς αναφέρει και εδώ: Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν, και τον εχθρεύονταν οι κάτοχοι των τόξων· υπαινισσόμενος τη φονική τους διάθεση. Και συντρίφθηκαν με δύναμη τα τόξα τους. Παρατήρησε πώς, αφού ανέφερε όσα τόλμησαν εκείνοι εναντίον του Ιωσήφ, αναφέρει και όσα συνέβησαν σε αυτούς. Διότι συντρίφθηκαν, λέει, τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους.

Προλέγει στον Γαδ τις επιβουλές που πρόκειται να υποστεί από τις ληστρικές επιδρομές· διότι αυτό αναφέρει: «πειρατικό στίφος θα του επιτεθεί». Προαγγέλλει όμως και τη μελλοντική του νίκη· διότι «και αυτός», λέει, «θα τους καταδιώξει κατά πόδας». Ομοίως δε και για τον Ασήρ προλέγει τη σιτοφόρο χώρα, και για τον Νεφθαλείμ την αύξηση στο πλήθος· διότι αυτό είπε: «κλαδί απλωμένο, που προσδίδει ομορφιά στον καρπό».