Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:24

Περί του Ιωσήφ. «Υιός αυξημένος είναι ο Ιωσήφ· υιός αυξημένος, ζηλωτής, ο νεότατος υιός μου, επίστρεψε σε μένα. Εναντίον του έπαιρναν αποφάσεις και τον λοιδορούσαν, και τον εχθρεύονταν οι κάτοχοι των τόξων, και συνετρίβησαν με δύναμη τα τόξα τους, και χαλάρωσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του δυνάστη του Ιακώβ. Από εκεί προέρχεται αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ παρά του Θεού του πατέρα σου· και σε βοήθησε ο δικός μου Θεός, και σε ευλόγησε με ευλογία του ουρανού άνωθεν, και με ευλογία της γης που περιέχει τα πάντα, ένεκα της ευλογίας των μαστών και της μήτρας, της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου. Υπερίσχυσες με τις ευλογίες των μόνιμων ορέων, και με τις ευλογίες των αιώνιων λόφων, οι οποίες θα είναι πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ, και πάνω στην κορυφή των αδελφών των οποίων ηγήθηκε.» Προς αυτόν πάλι, τον Εμμανουήλ, κατευθύνεται για εμάς ο λόγος της προφητείας. Και δεν θα ήταν, νομίζω, αυτό που δηλώνεται από αυτήν τίποτε άλλο παρά εκείνο που είπα προηγουμένως, το «προσδίδοντας στο γέννημα κάλλος». Διότι το να λέει ότι αυτός έχει αυξηθεί, υποδηλώνει οπωσδήποτε την εξαρχής επίδοση και την ανάπτυξη της φυσικώς ενυπάρχουσας σε αυτόν δόξας, σύμφωνα τουλάχιστον με την ορθή κατανόηση.

Διότι, συγκροτώντας συνέδρια, έπαιρναν πικρές αποφάσεις «οι κύριοι των τοξευμάτων», δηλαδή οι ηγεμόνες των λαών, αυτοί που παρακινούσαν εναντίον του αυτούς που τρόπον τινά τον τραυμάτιζαν, και οι οποίοι σχεδόν καρφώνονταν σαν αιχμές βελών, εξαιτίας του ότι τολμούσαν να πράττουν τα αθέμιτα και να επιτίθενται δίκην άγριων θηρίων. Όμως συνετρίβησαν τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων τους από το χέρι του Δυνάστου του Ιακώβ, δηλαδή του Θεού και Πατρός, ο οποίος είναι ο Κύριος των δυνάμεων, και ο οποίος φρόντισε να ευλογείται ο Υιός και στον ουρανό και επί της γης.

Ιωσήφ «Γιος που έχει αυξηθεί είναι ο Ιωσήφ, γιος ευλογημένος για εμένα, αξιοζήλευτος, ο νεότατος γιος μου, επίστρεψε σε εμένα. Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν, τον λοιδορούσαν και τον έβαλαν στο στόχαστρο οι κύριοι των τόξων, και συντρίφθηκαν με δύναμη τα τόξα τους, και χαλάρωσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους, από το χέρι του Δυνάστου του Ιακώβ. Από εκεί προέρχεται αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ εκ μέρους του Θεού του πατέρα σου, και σε βοήθησε ο δικός μου Θεός και σε ευλόγησε, με ευλογία του ουρανού από ψηλά και ευλογία της γης που τα περιέχει όλα· ένεκα της ευλογίας των μαστών, και της μήτρας της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου, υπερίσχυσας πάνω στις ευλογίες των μόνιμων βουνών και στις επιθυμίες των αέναων λόφων· αυτά θα είναι πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ και στην κορυφή αυτού που ηγήθηκε των αδελφών του.» Τον Ιωσήφ τον ευλόγησε πλουσιοπάροχα περισσότερο από όλους τους αδελφούς του, διότι έβλεπε καθαρά τα μυστήρια που προεικονίζονταν και επρόκειτο να γίνουν μέσω αυτού για τον Χριστό· γι' αυτό ο προφήτης δεν ευλογεί τον Ιωσήφ, αλλά εκείνον του οποίου τον τύπο έφερε ο Ιωσήφ. Διότι του λέει: «Γιος που έχει αυξηθεί για εμένα ο Ιωσήφ», διότι μέσω του κύριου και τέλειου ονόματος αυξήθηκε στον κόσμο και πληθύνθηκε η χάρη του Χριστού. «Γιος ευλογημένος για εμένα, αξιοζήλευτος», επειδή, αν και ήταν ευλογημένος από τον Θεό, όταν ήρθε στα δικά του δεν αναγνωρίστηκε, αλλά τον φθόνησαν και τον μίσησαν. Διότι και η Γραφή λέει: «όταν δε είδαν οι αδελφοί του ότι ο πατέρας τον αγαπά, τον φθόνησαν και ακόμη περισσότερο άρχισαν να τον μισούν».

Γι' αυτό ο Ιακώβ λέει: «Γιος μου ζηλευτός, γιος μου νεότατος». Διότι και η Γραφή λέει: «Και τον αγαπούσε ο Ιακώβ, επειδή ήταν για αυτόν γιος των γηρατειών». Διότι, καθώς ο κόσμος ήδη γερνούσε και είχε παντελώς χαθεί, ο Υιός του Θεού εμφανίστηκε και, γεννηθείς από παρθένο, αποδείχθηκε για τον Πατέρα γιος των γηρατειών, μολονότι ήταν πάντοτε μαζί με τον Θεό προ των αιώνων. Γι' αυτό του λέει: «Επίστρεψε σε εμένα», προσκαλώντας τον δικό του Παίδα από τη γη στους ουρανούς. «Εναντίον του οποίου, βουλευόμενοι, τον λοιδορούσαν και τον εχθρεύονταν οι κύριοι των τόξων». Ποιοι δε ήταν αυτοί που βουλεύονταν κακά για αυτόν και τον λοιδορούσαν, παρά ο άνομος και απειθής λαός, οι οποίοι, βλασφημώντας, έλεγαν πολλά κακά εναντίον του; «Κύριοι δε των τόξων», επειδή ήταν εύστοχοι στο να πράττουν το κακό και να φονεύουν όλους τους δικαίους. «Και συνετρίβησαν με δύναμη τα τόξα τους». Διότι αυτοί που βουλεύτηκαν κακά εναντίον του και τον κακολόγησαν, σαν να εκτόξευαν βέλη εναντίον του, αργότερα οι ίδιοι ντροπιάστηκαν, όταν έμαθαν ότι έχει εγερθεί εκ νεκρών. Όπως λέει και ο Ησαΐας: «Μάταιη η βουλή του πνεύματός σας».

Και ο Ιακώβ λέγει: «Παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του Δυνάστου του Ιακώβ». Διότι εκείνοι που είχαν την ελπίδα τους στον εαυτό τους και όχι στον Θεό, αλλά καυχιόνταν για τη δική τους δύναμη, παρέλυσαν και εκμηδενίστηκαν, πολεμηθέντες από τον ίδιο τον Λόγο και παραδοθέντες σε διασπορά στα έθνη. «Από εκεί, αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ από τον Θεό Πατέρα σου, και σε βοήθησε ο δικός μου Θεός», ποιος άραγε είναι αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ και βοήθησε τον δούλο του παρά μόνον ο Θεός; Όπως ακριβώς λέγει και μέσω του Ησαΐα: «Ο Ιακώβ είναι ο δούλος μου, θα τον υποστηρίξω. Ο Ισραήλ είναι ο εκλεκτός μου, τον αποδέχθηκε η ψυχή μου». Και πάλι λέγει: «Μη φοβάσαι επειδή ντροπιάστηκες, ούτε να εντραπείς, επειδή ονειδίστηκες». Γι' αυτό, ως ανταπόδοση για τις ύβρεις που έγιναν εναντίον του, δίνοντάς του τις ευλογίες λέγει: «Σε ευλόγησε με ευλογία ουρανού από άνω και με ευλογία της γης που τα έχει όλα». «Διότι όλα τα υπέταξε κάτω από τα πόδια του». Τα επουράνια μεν ως ευλογία ουρανού, τα δε επίγεια ως ευλογία γης, για να φανεί Κύριος και αγγέλων και ανθρώπων αυτός που εξουθενωνόταν από αυτούς. «Ένεκα ευλογίας μαστών και μήτρας, ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου». «

Τον Γαδ, ληστρική συμμορία θα τον επιδράμει· αυτός όμως θα την καταδιώξει κατά πόδας. Του Ασήρ το ψωμί θα είναι πλούσιο, και αυτός θα δώσει τροφή σε άρχοντες. Ο Νεφθαλείμ είναι δέντρο με απλωμένα κλαδιά, που προσδίδει ομορφιά στους καρπούς του. Και επειδή με συντομία προσπέρασε αυτούς, έρχεται λοιπόν στον Ιωσήφ και λέει: Ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, αξιοζήλευτος· ο Ιωσήφ είναι γιος δοξασμένος, ο νεότερος γιος μου. Έγινες, λέει, αντικείμενο φθόνου από την ίδια κιόλας την αρχή. Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν. Υπαινίσσεται τη συμφωνία των αδελφών εναντίον του. Και αυτό που έλεγε πιο πάνω η Γραφή, ότι δηλαδή μετέφεραν πονηρή κατηγορία για τον Ιωσήφ στον πατέρα του, αυτό ακριβώς αναφέρει και εδώ: Εναντίον του οποίου συνωμοτούσαν και τον κακολογούσαν, και τον εχθρεύονταν οι κάτοχοι των τόξων· υπαινισσόμενος τη φονική τους διάθεση. Και συντρίφθηκαν με δύναμη τα τόξα τους. Παρατήρησε πώς, αφού ανέφερε όσα τόλμησαν εκείνοι εναντίον του Ιωσήφ, αναφέρει και όσα συνέβησαν σε αυτούς. Διότι συντρίφθηκαν, λέει, τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους.

Έπειτα, αφού παρουσίασε τον φθόνο και τις παντοειδείς επιβουλές εναντίον του Ιωσήφ, υμνεί τη θεία πρόνοια, μέσω της οποίας νίκησε αυτούς που τον πολέμησαν. Διότι λέει: «Συνετρίβησαν με δύναμη τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του Δυνάστη του Ιακώβ. Από εκεί προήλθε Αυτός που σε ενδυνάμωσε, Ισραήλ, από τον Θεό του πατέρα σου. Και σε βοήθησε ο Θεός μου και σε ευλόγησε με ευλογία του ουρανού άνωθεν και με ευλογία της γης που περιέχει τα πάντα», και τα εξής. Μέσω όλων αυτών ύμνησε τον δικό του Θεό, ο οποίος και τον ίδιο ανέδειξε ανώτερο από τον αδελφό που τον πολέμησε, και τον γιο του τον έδειξε ακατανίκητο απέναντι στις επιβουλές τόσων αδελφών. Και λέει ότι αυτής της προστασίας έχεις τύχει, λαμβάνοντας την ως ανταμοιβή για την περιποίηση προς τους γονείς σου. Διότι αυτό ακριβώς εννοεί: «Ένεκα της ευλογίας των μαστών και της μήτρας, της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου». Επειδή είχε γίνει σπουδαίος γηροκόμος του πατέρα του, και όσα έγιναν για εκείνον λέει ότι είναι κοινά τόσο για τον ίδιο όσο και για τη μητέρα του. Διότι την ίδια φροντίδα θα είχε απολαύσει και εκείνη, αν δεν είχε αναχωρήσει νωρίτερα από τη ζωή. Έπειτα, εύχεται σε αυτόν δόξα, ώστε να γίνει διακεκριμένος σε όλους: «Υπερίσχυσες», λέει, «περισσότερο από την ευλογία των μόνιμων ορέων και την επιθυμία των αιώνιων λόφων· αυτές θα είναι πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ και στην κορυφή εκείνου που ηγήθηκε των αδελφών του».