Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:25

Κύριε ο Θεός μου, έκραξα προς εσένα και με θεράπευσες. Μακάριος είναι εκείνος που γνωρίζει τη βαθιά εσωτερική του πληγή, ώστε να μπορεί να προσέλθει στον ιατρό και να πει: Θεράπευσέ με, Κύριε, διότι ταράχθηκαν τα οστά μου· και, Εγώ είπα, Κύριε, ελέησέ με, θεράπευσε την ψυχή μου, διότι αμάρτησα σε εσένα. Εδώ, ωστόσο, εκφράζεται ευχαριστία για τη θεραπεία που του παρασχέθηκε· διότι, λέει, Κύριε ο Θεός μου. Ο Θεός δεν είναι Θεός όλων, αλλά εκείνων που έχουν οικειωθεί μαζί Του διά της αγάπης. Διότι είναι Θεός του Αβραάμ, και Θεός του Ισαάκ, και Θεός του Ιακώβ. Εάν δε ήταν Θεός όλων ανεξαιρέτως, δεν θα μαρτυρούνταν αυτό για εκείνους ως κάτι το εξαίρετο. Και πάλι ο Ιακώβ λέει: Σε βοήθησε ο δικός μου Θεός.

Περί του Ιωσήφ. «Υιός αυξημένος είναι ο Ιωσήφ· υιός αυξημένος, ζηλωτής, ο νεότατος υιός μου, επίστρεψε σε μένα. Εναντίον του έπαιρναν αποφάσεις και τον λοιδορούσαν, και τον εχθρεύονταν οι κάτοχοι των τόξων, και συνετρίβησαν με δύναμη τα τόξα τους, και χαλάρωσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του δυνάστη του Ιακώβ. Από εκεί προέρχεται αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ παρά του Θεού του πατέρα σου· και σε βοήθησε ο δικός μου Θεός, και σε ευλόγησε με ευλογία του ουρανού άνωθεν, και με ευλογία της γης που περιέχει τα πάντα, ένεκα της ευλογίας των μαστών και της μήτρας, της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου. Υπερίσχυσες με τις ευλογίες των μόνιμων ορέων, και με τις ευλογίες των αιώνιων λόφων, οι οποίες θα είναι πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ, και πάνω στην κορυφή των αδελφών των οποίων ηγήθηκε.» Προς αυτόν πάλι, τον Εμμανουήλ, κατευθύνεται για εμάς ο λόγος της προφητείας. Και δεν θα ήταν, νομίζω, αυτό που δηλώνεται από αυτήν τίποτε άλλο παρά εκείνο που είπα προηγουμένως, το «προσδίδοντας στο γέννημα κάλλος». Διότι το να λέει ότι αυτός έχει αυξηθεί, υποδηλώνει οπωσδήποτε την εξαρχής επίδοση και την ανάπτυξη της φυσικώς ενυπάρχουσας σε αυτόν δόξας, σύμφωνα τουλάχιστον με την ορθή κατανόηση.

Διότι γράφει ο θεσπέσιος Παύλος: Όταν δε εισαγάγει τον πρωτότοκο στην οικουμένη, λέει: «Και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι άγγελοι του Θεού.» Αναφέρει δε κάπου και ο δικός μας μέγας Δαβίδ: «Όλη η γη ας σε προσκυνήσει και ας σου ψάλει.» Αυτή λέμε ότι είναι η άνωθεν ευλογία, και η κάτω στη γη που τα έχει όλα, δηλαδή, στην οποία πλέον μέσω του Χριστού υπάρχει κάθε αρετή, και είναι πολύ άφθονοι οι καρποί της ευσέβειας προς τον Θεό. Διότι έχει λεχθεί κάπου προς τον Υιό: «Επισκέφθηκες τη γη και την πότισες άφθονα, την πλήθυνες, για να την πλουτίσεις.» Βεβαίωνε δε σαφώς ότι του έχει δοθεί η άνωθεν ευλογία, αλλά και η ευλογία από τη γη: «Ένεκεν ευλογίας μαστών και μήτρας, ευλογίας πατέρα και μητέρας.» Μέσω αυτού σημαίνεται σαφώς και ολοφάνερα τόσο η γέννηση του Μονογενούς από τον Θεό και Πατέρα, όσο και εκείνη μέσω της αγίας Παρθένου, κατά την οποία νοείται και φανερώθηκε ως άνθρωπος.

Και ο Ιακώβ λέγει: «Παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του Δυνάστου του Ιακώβ». Διότι εκείνοι που είχαν την ελπίδα τους στον εαυτό τους και όχι στον Θεό, αλλά καυχιόνταν για τη δική τους δύναμη, παρέλυσαν και εκμηδενίστηκαν, πολεμηθέντες από τον ίδιο τον Λόγο και παραδοθέντες σε διασπορά στα έθνη. «Από εκεί, αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ από τον Θεό Πατέρα σου, και σε βοήθησε ο δικός μου Θεός», ποιος άραγε είναι αυτός που ενίσχυσε τον Ισραήλ και βοήθησε τον δούλο του παρά μόνον ο Θεός; Όπως ακριβώς λέγει και μέσω του Ησαΐα: «Ο Ιακώβ είναι ο δούλος μου, θα τον υποστηρίξω. Ο Ισραήλ είναι ο εκλεκτός μου, τον αποδέχθηκε η ψυχή μου». Και πάλι λέγει: «Μη φοβάσαι επειδή ντροπιάστηκες, ούτε να εντραπείς, επειδή ονειδίστηκες». Γι' αυτό, ως ανταπόδοση για τις ύβρεις που έγιναν εναντίον του, δίνοντάς του τις ευλογίες λέγει: «Σε ευλόγησε με ευλογία ουρανού από άνω και με ευλογία της γης που τα έχει όλα». «Διότι όλα τα υπέταξε κάτω από τα πόδια του». Τα επουράνια μεν ως ευλογία ουρανού, τα δε επίγεια ως ευλογία γης, για να φανεί Κύριος και αγγέλων και ανθρώπων αυτός που εξουθενωνόταν από αυτούς. «Ένεκα ευλογίας μαστών και μήτρας, ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου». «

«ευλογίας μαστών», δηλαδή των δύο διαθηκών, από τις οποίες προαναγγελλόταν ο Λόγος που επρόκειτο να φανερωθεί στον κόσμο, μέσω των οποίων μαστών γαλουχεί και ανατρέφει και εμάς, προσάγοντάς μας ως τέκνα στον Θεό· ή σημαίνει τους μαστούς της Μαρίας, τους οποίους θήλασε, οι οποίοι ήταν ευλογημένοι, για τους οποίους και μια γυναίκα φώναξε δυνατά και είπε: «μακάρια η κοιλιά που σε βάσταξε· και οι μαστοί που θήλασες».

Εδώ όμως είπε: «και ευλογίες μήτρας του πατέρα σου και της μητέρας σου», για να κατανοήσεις ότι ο Λόγος γεννήθηκε από δύο ουσίες, από τον Θεό και από την Παρθένο. Γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Υπερίσχυσες με τις ευλογίες των μόνιμων ορέων και με τις επιθυμίες των αιώνιων λόφων». Διότι υπερίσχυσε και δοξάστηκε πάνω από όλες τις αρχές, τους προφήτες και τους αποστόλους, υψωθείς από τον Θεό, κληρονομώντας κάθε ευλογία πάνω στο κεφάλι του. Επειδή κεφαλή όλων των αγίων ήταν ο Χριστός. «Διότι θα είναι», λέει, «πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ και πάνω στην κορυφή αυτού που ηγήθηκε των αδελφών του». Ως «αδελφούς» του ανέφερε, όχι τους κατά σάρκα, διότι αυτούς τους απέρριψε, αλλά αυτούς που λογίζονται αδελφοί του κατά πνεύμα, στους οποίους είπε ο Κύριος: «αδελφοί μου και συγκληρονόμοι». Σε αυτούς είπε ο Ιακώβ ότι θα έλθουν οι ευλογίες, τους οποίους ο ίδιος ο Σωτήρας θα θεωρήσει δικούς του αδελφούς.

Και σε ευλόγησε με ευλογία του ουρανού από ψηλά. Όχι μόνο, λέγει, βοήθησε, αλλά και σε ευλόγησε με την ευλογία της γης που περιέχει τα πάντα, χάριν της ευλογίας των μαστών και της μήτρας, της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου. Υπερίσχυσε πάνω στις ευλογίες των στερεών ορέων και στις επιθυμίες των αιώνιων λόφων. Εδώ υπαινίσσεται τη δόξα και τη λαμπρότητα, καθώς και τη βασιλεία της Αιγύπτου, φανερώνοντας διά των ορέων και των λόφων το υψηλό και το ισχυρό, ώστε να ανυψωθεί στην ίδια την ανώτατη κορυφή της εξουσίας. Αυτές οι ευλογίες, λέγει, θα βρίσκονται επί της κεφαλής του Ιωσήφ, και επί της κορυφής εκείνου που ηγήθηκε των αδελφών του.

Έπειτα, αφού παρουσίασε τον φθόνο και τις παντοειδείς επιβουλές εναντίον του Ιωσήφ, υμνεί τη θεία πρόνοια, μέσω της οποίας νίκησε αυτούς που τον πολέμησαν. Διότι λέει: «Συνετρίβησαν με δύναμη τα τόξα τους, και παρέλυσαν τα νεύρα των βραχιόνων των χεριών τους από το χέρι του Δυνάστη του Ιακώβ. Από εκεί προήλθε Αυτός που σε ενδυνάμωσε, Ισραήλ, από τον Θεό του πατέρα σου. Και σε βοήθησε ο Θεός μου και σε ευλόγησε με ευλογία του ουρανού άνωθεν και με ευλογία της γης που περιέχει τα πάντα», και τα εξής. Μέσω όλων αυτών ύμνησε τον δικό του Θεό, ο οποίος και τον ίδιο ανέδειξε ανώτερο από τον αδελφό που τον πολέμησε, και τον γιο του τον έδειξε ακατανίκητο απέναντι στις επιβουλές τόσων αδελφών. Και λέει ότι αυτής της προστασίας έχεις τύχει, λαμβάνοντας την ως ανταμοιβή για την περιποίηση προς τους γονείς σου. Διότι αυτό ακριβώς εννοεί: «Ένεκα της ευλογίας των μαστών και της μήτρας, της ευλογίας του πατέρα σου και της μητέρας σου». Επειδή είχε γίνει σπουδαίος γηροκόμος του πατέρα του, και όσα έγιναν για εκείνον λέει ότι είναι κοινά τόσο για τον ίδιο όσο και για τη μητέρα του. Διότι την ίδια φροντίδα θα είχε απολαύσει και εκείνη, αν δεν είχε αναχωρήσει νωρίτερα από τη ζωή. Έπειτα, εύχεται σε αυτόν δόξα, ώστε να γίνει διακεκριμένος σε όλους: «Υπερίσχυσες», λέει, «περισσότερο από την ευλογία των μόνιμων ορέων και την επιθυμία των αιώνιων λόφων· αυτές θα είναι πάνω στο κεφάλι του Ιωσήφ και στην κορυφή εκείνου που ηγήθηκε των αδελφών του».