Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 49:33

Η τρίτη ώρα είναι ο Θωμάς που σκοτίζεται από την απιστία: «Εάν δεν βάλω το χέρι μου στην πλευρά του». Μετά τις τρεις ώρες και άλλες ώρες, οι απόστολοι απέφυγαν την ημέρα και κατέφυγαν στη νύχτα· διότι «τότε όλοι οι μαθητές τον άφησαν και έφυγαν». Επειδή λοιπόν οι ημερήσιες ώρες έγιναν νυχτερινές κατά το Πάθος, όταν και η ίδια η ημέρα, αποτυπώνοντας πάνω της την εικόνα των αποστόλων, μεταβαλλόταν σε σκοτάδι —«διότι από την έκτη ώρα έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη έως την ένατη ώρα»— για αυτούς τους λόγους ο χορός των αποστόλων, όταν πέθανε ο Χριστός και εξέλιπε ο μόνος Όσιος πάνω στη γη, επειδή είχε μάθει να λέει: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς», φώναζε: «Σώσον με, Κύριε, διότι εξέλιπε ο όσιος», αντί του «εξέπνευσε». Διότι το να εκπνεύσει κανείς λέγεται «εκλείπειν»· «Και αφού εξέλιπε ο Ισαάκ, πέθανε. Και αφού σήκωσε ο Ιακώβ τα πόδια του πάνω στο κρεβάτι, εξέλιπε». Το ότι δε εξέπνευσε ο Κύριος μαρτυρείται από το: «Αφού έκραξε», λέει, «ο Ιησούς με μεγάλη φωνή, εξέπνευσε». Το ότι είναι και όσιος φαίνεται από το: «Δεν θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει φθορά»· είναι όσιος, άκακος, αμίαντος.

Διότι ο μεν Αβραάμ πέθανε αφήνοντας την τελευταία του πνοή επί της κλίνης· ο δε Ισαάκ και ο Ιακώβ πέθαναν και αυτοί, μαζεύοντας τα πόδια τους επί της κλίνης. Ο Μωυσής και ο Ααρών στο όρος, ενώ ο Δαβίδ ετελεύτησε στον οίκο του, χωρίς να έχει υποστεί καμία επιβουλή από τους λαούς.

Αφού είπε αυτά, και αφού εκείνοι τον ασπάσθηκαν, άπλωσε τα πόδια του και, σαν να έβλεπε ως φίλους αυτούς που είχαν έλθει να τον παραλάβουν, και νιώθοντας περιχαρής εξαιτίας τους –διότι φαινόταν να αναπαύεται με ιλαρό πρόσωπο– εξέπνευσε και προστέθηκε στους πατέρες του. Εκείνοι λοιπόν, σύμφωνα με τις εντολές που τους είχε δώσει, αφού τον περιτύλιξαν και τον έθαψαν, έκρυψαν το σώμα του κάτω από τη γη, και κανείς δεν γνωρίζει έως τώρα πού είναι κρυμμένο, παρά μόνο αυτοί οι δύο. Και καθένας από εκείνους που έλαβαν τη μηλωτή του μακαρίου Αντωνίου, καθώς και το πολυφορεμένο ιμάτιό του, τα φυλάσσει ως μέγα και πολύτιμο θησαυρό.

Διότι γι' αυτόν τον λόγο εισήλθα στο βουνό και ήρθα εδώ. Γνωρίζετε εξάλλου πώς πάντοτε απέτρεπα αυτούς που το έκαναν αυτό, και τους έδινα παραγγελία να σταματήσουν αυτή τη συνήθεια. Θάψτε λοιπόν εσείς το σώμα μου και κρύψτε το κάτω από τη γη, και ας τηρηθεί αυτός ο λόγος μου από εσάς, ώστε κανείς να μη μάθει τον τόπο, παρά μόνον εσείς. Διότι εγώ, κατά την ανάσταση των νεκρών, θα το παραλάβω άφθαρτο από τον Σωτήρα. Μοιράστε δε τα ενδύματά μου· και στον επίσκοπο Αθανάσιο δώστε τη μία μηλωτή και το ιμάτιο που έστρωνα από κάτω μου, το οποίο εκείνος μου είχε δώσει καινούργιο, αλλά σε εμένα πάλιωσε. Και στον επίσκοπο Σεραπίωνα δώστε την άλλη μηλωτή· και εσείς κρατήστε το τρίχινο ένδυμα. Και τώρα υγιαίνετε, τέκνα· διότι ο Αντώνιος αναχωρεί και δεν είναι πλέον μαζί σας. Αφού είπε αυτά, και αφού εκείνοι τον ασπάστηκαν, άπλωσε τα πόδια του, και σαν να έβλεπε φίλους να έρχονται προς αυτόν και να γεμίζει χαρά εξαιτίας τους (διότι φαινόταν να αναπαύεται με ιλαρό πρόσωπο), εξέπνευσε και προστέθηκε και αυτός στους πατέρες του. Εκείνοι λοιπόν, σύμφωνα με τις εντολές που τους είχε δώσει, αφού τύλιξαν και έθαψαν το σώμα του, το έκρυψαν κάτω από τη γη, και κανείς δεν γνωρίζει μέχρι σήμερα πού έχει κρυφτεί, παρά μόνο εκείνοι οι δύο. Και ο καθένας από όσους έλαβαν τη μηλωτή του μακαρίου Αντωνίου και το φθαρμένο από αυτόν ιμάτιο, το φυλάσσει ως μεγάλο θησαυρό.

δ΄. Παρατήρησε πώς, μέσω αυτής της παραγγελίας, τους προσφέρει μεγίστη παρηγορία. Διότι αναλογίζονταν ότι ο δίκαιος δεν θα έδινε αυτή την εντολή, εάν δεν γνώριζε με βεβαιότητα ότι επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η άνοδός τους και η απαλλαγή τους από τη δουλεία στην Αίγυπτο. Έπειτα, αναφέρει και τον τόπο: «Στο σπήλαιο», λέει, «το οποίο βρίσκεται στον αγρό του Εφρών του Χετταίου». Και αφού είπε αυτά, αναφέρει η Γραφή, σταμάτησε να δίνει εντολές στους γιους του. Και αφού ο Ιακώβ ανέβασε τα πόδια του στην κλίνη, εξέπνευσε, και προστέθηκε στον λαό του. Παρατήρησε ότι και η τελευτή του δικαίου είναι γεμάτη από μεγάλο θαύμα.

Διότι, αφού έδωσε τις παραγγελίες στα παιδιά του, λέει το κείμενο, «σήκωσε τα πόδια του πάνω στην κλίνη», σαν να αποδεχόταν το γεγονός με ικανοποίηση. Έτσι, αφού τα διευθέτησε όλα, «σήκωσε τα πόδια», αντί να πει τα άπλωσε ή τα τέντωσε, όπως θα έλεγε κάποιος, «εξέλιπε», δηλαδή τερμάτισε τη ζωή του, «και προστέθηκε στον λαό του». «Και πέφτοντας», λέει, «ο Ιωσήφ πάνω στο πρόσωπο του πατέρα του, έκλαψε πάνω του και τον καταφίλησε». Είδες φιλοστοργία παιδιού; Είδες φλογερή αγάπη; Ακόμη και μετά την αναχώρηση της ψυχής, πέφτοντας πάνω στο πρόσωπο και καταφιλώντας τον, έκλαψε πάνω του. Και αφού έγινε αυτό, ο Ιωσήφ έσπευσε πλέον να κάνει πράξη όσα είχε παραγγείλει ο πατέρας του. Προς το παρόν όμως, πρόσταξε τους ενταφιαστές να ενταφιάσουν τον πατέρα του.

Γι' αυτό και αφότου ήρθε ο Χριστός, η προσδοκία των εθνών, κάθε άρχοντας, βασιλιάς, προφήτης και αρχιερέας εξέλιπε από τον Ιούδα εξαιτίας της χριστοκτονίας τους, και περιφέρονται παντού σαν ακέφαλοι. Για τον Ιωσήφ, εύχεται να αναδειχθεί ενώπιον όλων ακόμη πιο περιφανής και πιο επιφανής από βουνά και όρη περίβλεπτα και μεγάλα, λέγοντας τα εξής: «Διότι υπερίσχυσαν των ευλογιών των μόνιμων ορέων και της επιθυμίας επί της κεφαλής του Ιωσήφ και επί της κορυφής εκείνου που ηγήθηκε των αδελφών του». «Και σταμάτησε ο Ιακώβ», λέει, «να δίνει παραγγέλματα στους γιους του και, αφού σήκωσε τα πόδια του πάνω στο κρεβάτι, εξέπνευσε και προστέθηκε στον λαό του». Είναι φανερό, δηλαδή, ότι όσοι πεθαίνουν δεν εξαφανίζονται, αλλά μετατίθενται προς εκείνους που έχουν εγκαταλείψει τον βίο πριν από αυτούς, προσδοκώντας την ανάσταση των νεκρών και την ανταπόδοση των πράξεών τους, τόσο οι φαύλοι όσο και οι ενάρετοι.

Αφού ο Ιακώβ είπε αυτά και προανήγγειλε τον δικό του θάνατο, ο συγγραφέας ανέφερε: «και αφού σήκωσε τα πόδια του στο κρεβάτι, εξέπνευσε και προστέθηκε στον λαό του». Αυτό άλλωστε είχε πει και προς τον Αβραάμ ο Θεός των όλων: «εσύ όμως θα απέλθεις προς τους πατέρες σου εν ειρήνη, έχοντας φτάσει σε καλά γηρατειά». Από αυτό ακριβώς ήλεγξε και ο Κύριος την απιστία των Σαδδουκαίων λέγοντας: «Και σχετικά με το ότι ανασταίνονται οι νεκροί, δεν διαβάσατε: εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ; Δεν είναι ο Θεός, Θεός νεκρών, αλλά ζωντανών». Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες, αμήν.