Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 5:1

Βίβλος της γενέσεως των ανθρώπων. Την ημέρα που ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ, τον δημιούργησε κατ' εικόνα Θεού. Ο δε Αδάμ έζησε διακόσια τριάντα έτη και γέννησε τον Σηθ. Και ο Σηθ έζησε διακόσια πέντε έτη και γέννησε τον Ενώς. Και ο Ενώς έζησε εκατόν έξι έτη και γέννησε τον Καϊνάν.

Αυτή είναι η βίβλος της γενέσεως των ανθρώπων, κατά την ημέρα που εποίησε ο Θεός τον Αδάμ· κατ' εικόνα Θεού τον εποίησε, άρσεν και θήλυ τους εποίησε, και τους έδωσε το όνομα Αδάμ, κατά την ημέρα που τους εποίησε. Πολύς και άφατος είναι ο θησαυρός, αγαπητοί, σε όσα μόλις αναγνώστηκαν. Και γνωρίζω βέβαια ότι πολλοί, βλέποντας τον κατάλογο των ονομάτων και παρακολουθώντας επιφανειακά τα αναγνώσματα, νομίζουν ότι τα όσα ειπώθηκαν δεν προσφέρουν τίποτα περισσότερο, παρά είναι απλώς ονομασίες· εγώ όμως παρακαλώ όλους σας να μην προσπερνάτε επιπόλαια όσα βρίσκονται γραμμένα στις θείες Γραφές. Διότι τίποτα από όσα είναι γραμμένα εδώ δεν υπάρχει που να μην περιέχει μεγάλο πλούτο νοημάτων. Επειδή ακριβώς οι μακάριοι προφήτες τα κατέγραψαν καθοδηγούμενοι από το θείο Πνεύμα, γι' αυτό, ως γραμμένα με τη χάρη του Πνεύματος, κρύβουν μέσα τους πολύν θησαυρό. Και μην απορήσετε, αν μέσα στον κατάλογο των ονομάτων σας υπόσχομαι τώρα να σας δείξω κρυμμένο μεγάλο πλούτο νοημάτων. Διότι δεν υπάρχει ούτε μία συλλαβή, ούτε μία κεραία καταγεγραμμένη στη Γραφή, η οποία να μην εναποθέτει στο βάθος της πολύν θησαυρό. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο αρμόζει σε εμάς, καθοδηγούμενοι από την άνωθεν χάρη και λαμβάνοντας την έλλαμψη του Αγίου Πνεύματος, να προσεγγίζουμε με αυτόν τον τρόπο τα θεία λόγια.

«Αυτή είναι η βίβλος», λέει, «της γενέσεως των ανθρώπων, κατά την ημέρα που ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ· κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε· άρρεν και θήλυ τους δημιούργησε. Και τους έδωσε το όνομα Αδάμ, την ημέρα που τους δημιούργησε». Παρατήρησε, σε παρακαλώ, τη σύνεση αυτού του θαυμαστού προφήτη, ή μάλλον τη διδασκαλία του Αγίου Πνεύματος. Διότι, αντλώντας από εκεί την έμπνευση, μας τα εκφράζει όλα· και αυτός μεν δάνεισε τη γλώσσα του, η δε χάρις του Πνεύματος διδάσκει μέσω αυτού τα πάντα με σαφήνεια στην ανθρώπινη φύση. Πρόσεξε λοιπόν πώς επανέφερε τον λόγο στην αρχή, και επιθυμεί, τρόπον τινά, να κάνει τη διήγηση πάλι από την αρχή. Για ποιον λόγο και γιατί;

Επειδή, λοιπόν, είδε ότι εκείνοι που είχαν ήδη γεννηθεί επέδειξαν πολλή αγνωμοσύνη, και δεν συνετίστηκαν ούτε με όσα συνέβησαν στον πρωτόπλαστο, αλλά κατακρημνίστηκαν στον ίδιο τον γκρεμό της κακίας· διότι αυτός που γεννήθηκε από εκείνον αμέσως από φθόνο οδηγήθηκε σε αδελφοκτονία· γι' αυτό και δέχθηκε εκείνη την εξαιρετικά βαριά τιμωρία, όπως προηγουμένως διδάξαμε την αγάπη σας· έπειτα πάλι εκείνοι που ακολούθησαν, μη έχοντας συνετιστεί ούτε από τη δική του τιμωρία, ενέπλεξαν τους εαυτούς τους σε χειρότερα κακά, όπως ακούσατε χθες τον Λάμεχ να διηγείται τη δική του αμαρτία στις ίδιες του τις γυναίκες, και να ορίζει ο ίδιος εναντίον του εαυτού του το επιτίμιο· επειδή, λοιπόν, είδε σιγά σιγά να αυξάνεται η κακία τους, σαν ένα κακοποιό ρεύμα που επρόκειτο να διατρέξει ολόκληρο το σώμα, ανακόπτει την ορμή της κακίας, και αυτές τις γενεές που προήλθαν από τον Κάιν μέχρι τον Λάμεχ δεν τις θεωρεί άξιες ούτε καν μνήμης, αλλά σαν να κάνει μια νέα αρχή, και θέλοντας να παρηγορήσει το πένθος του Αδάμ και της Εύας, στο οποίο τόλμησε να τους βυθίσει ο αδελφοκτόνος, οπλίζοντας το δεξί του χέρι εναντίον του Άβελ, με αυτόν τον τρόπο αρχίζει τη διήγηση και λέει: «Αυτή είναι η βίβλος της γενέσεως των ανθρώπων· κατά την ημέρα που έπλασε ο Θεός τον Αδάμ, κατ' εικόνα Θεού τον έπλασε· άρρεν και θήλυ τους έπλασε· και τους έδωσε το όνομα Αδάμ, την ημέρα που τους έπλασε».

Είδατε πόση είναι η φθορά της κακίας και πόση η δύναμη της αρετής, και πώς η μεν πρώτη, αν και πολεμά και υπερισχύει, σβήνει και εξαφανίζεται, ενώ η δεύτερη, αν και πολεμείται και υπομένει μύρια δεινά, εξαιτίας αυτού γίνεται ακόμη πιο λαμπρή και πιο φωτεινή; Και θα ήταν δυνατόν να το καταδείξω αυτό τώρα στην αγάπη σας και από άλλα παρόμοια γεγονότα που συνέβησαν· αλλά, για να μην παρεκκλίνουμε προς το παρόν από την προκείμενη σειρά του θέματός μας, ελάτε να επαναλάβουμε πάλι τα ίδια τα λόγια του κειμένου. «Αυτή είναι η βίβλος», λέει, «της γενέσεως των ανθρώπων. Την ημέρα που ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ, κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε· άρσεν και θήλυ τους δημιούργησε· και τους έδωσε το όνομα Αδάμ, την ημέρα που τους δημιούργησε». Δες πώς πάλι, αρχίζοντας τη διήγηση από την αρχή, η θεία Γραφή μάς υπενθυμίζει πόσης τιμής έχει αξιωθεί ο δημιουργημένος άνθρωπος. «Την ημέρα», λέει, «που δημιούργησε τον Αδάμ, κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε», αντί να πει ότι τον κατέστησε άρχοντα όλων των ορατών. Διότι αυτό σημαίνει: «Κατ' εικόνα» ως προς την έννοια της εξουσίας και της κυριαρχίας. Διότι, όπως ακριβώς ο Θεός του σύμπαντος έχει την εξουσία πάνω στα πάντα, ορατά και αόρατα, όντας δημιουργός όλων, έτσι, όταν δημιούργησε και αυτό το λογικό ον, θέλησε να έχει αυτό την εξουσία πάνω σε όλα τα ορατά.

Αλλά επειδή, λόγω της μεγάλης ραθυμίας, και εκείνοι που γεννήθηκαν από αυτόν σταδιακά περιέβαλαν τους εαυτούς τους με χειρότερα κακά, ο Θεός, θέλοντας κατά κάποιον τρόπο να παρηγορήσει τον Αδάμ, ο οποίος βρισκόταν σε τόσο μεγάλη κατήφεια όχι μόνο για τη δική του παράβαση, αλλά και για το απονενοημένο τόλμημα του Κάιν και για εκείνο το αφόρητο πένθος που είδε με τα ίδια του τα μάτια· διότι δεν γνώριζαν καν τη μορφή του θανάτου, έστω κι αν είχαν δεχθεί την καταδικαστική απόφαση· και το πένθος έγινε γι' αυτόν διπλό και τριπλό, επειδή είδαν τον θάνατο να εισέρχεται για πρώτη φορά στη ζωή, και μάλιστα θάνατο βίαιο, που διαπράχθηκε από το παιδί του εναντίον αδελφού ομομήτριου και ομοπάτριου, ο οποίος δεν τον είχε αδικήσει σε τίποτα· θέλοντας λοιπόν ο φιλάνθρωπος Θεός να του προσφέρει μια παρηγοριά ικανή να αντισταθμίσει τις λύπες, του χαρίζει ένα άλλο παιδί, τον Σηθ, και, αφού του εξασφάλισε έτσι αρκετή παρηγοριά, από αυτόν πλέον θέτει την αρχή της γενεαλογίας. Γι' αυτό και ο μακάριος προφήτης ξεκίνησε λέγοντας το εξής: «Αυτή είναι η βίβλος γενέσεως των ανθρώπων». Έπειτα, αφού αναλαμβάνει να διηγηθεί τη γένεση των ανθρώπων, πρόσεξε ποια σειρά ακολουθεί: «Έζησε», λέει, «ο Αδάμ διακόσια τριάντα έτη, και γέννησε σύμφωνα με τη μορφή του και σύμφωνα με την εικόνα του, και του έδωσε το όνομα Σηθ».